Bizi takip edin
Bizi takip edin
Ekonomi

TESK Başkanı: Dün entübe odasındaydık, bugün ölüyoruz



24.8.2020 11:04:02
TESK Genel Başkanı Bendevi Palandöken, pandemi döneminde en büyük darbeyi esnafın yediğini açıkladı.


Türkiye Esnaf ve Sanatkârlar Konfederasyonu (TESK) Genel Başkanı Bendevi Palandöken, 415 meslek dalının tamamının pandemi sebebiyle sıkıntı çektiğini belirterek özellikle esnafın büyük darbe aldığını söyledi.

Cumhuriyet Gazetesi'nden Şehriban Kıraç'ın haberine göre; hükümetin yaptığı desteklerin küçümsenmeyecek boyutta olduğunu anlatan Palandöken, “Ama gün geçtikçe yük daha ağırlaştı. Dün entübe odasındaydık, bugün ölüyoruz diye feryat ediyoruz. İnsanlar aç olduğu sürece, iş yapamadığı sürece, kurallar uygulanmadığı sürece mecburen öyle” dedi.

Bendevi Palandöken, esnaf ve sanatkârlara ait 2 milyon 50 bin işyerinin pandeminin getirdiği ekonomik darboğaz sebebiyle iş yapamadığına dikkat çekerek neredeyse 1 milyon kişinin iş bulamadığı için sokak simitçiliği yaptığını söyledi. 

"En büyük darbeyi esnaf yedi"

Haziran ayına kadar birçok işyeri kapandığını belirten Palandöken, "Pandemiden en büyük darbeyi esnaf yedi. Haziran ayına kadar birçok işyeri kapandı. Haziranda birçok işyeri açıldı ama iş yapamıyorlar. Mesela kahvehaneler açıldı ama oyun oynatamıyor. 100 binin üzerinde kahvehane var" dedi.

TESK Genel Başkanı, kahvehane esnafının en küçüğünün 4 kişiye istihdam sağladığını, 4 kişinin aileleri de göz önüne alındığında 20-30 kişiye yakın insanın olumsuz etkilendiğini vurguladı.

"Borçlandılar ama mallar elinde kaldı"

Bendevi Palandöken, ulaşım, konfeksiyon-tekstil, işletme ve pazar esnafı gibi farklı meslek gruplarından esnafın kapasite kısıtlaması veya stoklardaki tüketim mamüllerinin bozulması gibi sebeplerden zarara girdiğini söyledi.

Devletin verdiği desteklere değinen Palandöken, "Devlet elinden geldiği desteği verdi, ama sonuçta borçlanma verilen destek. Sosyal güvenlik primleri ötelendi. Bazı ödemeler yıl başına kadar uzatıldıysa da insanlar önlerini göremedi. İşyerleri için bir gün çok önemli. Bir gün dükkânınız kapalı kalsın bir haftada onun zararını temin edemezsiniz. Çünkü elinizdeki malın bir bölümü bozuldu" dedi.

"Dün entübe odasındaydık, bugün ölüyoruz"

415 meslek grubunun ekonomik darboğazda olduğunu belirten Palandöken;

Yapılan destekler gerçekten küçümsenecek boyutta değil. Ama gün geçtikçe yük daha ağırlaştı. Dün entübe odasındaydık, bugün ölüyoruz diye feryat ediyor. İnsanlar aç olduğu sürece iş yapamadığı sürece, kurallar uygulanmadığı sürece mecburen öyle. İnsanlar şimdi kuaföre gitmiyor.

İnsanlar para kazanamadığı sürece alışveriş etmiyor. Bizim velinimetimiz işçi, memur, dar gelirli. Eğer onlar paralı olursa biz de para kazanıyoruz. Sokak simitçisi deyip geçmemek lazım. Neredeyse 1 milyon kişi iş bulamayan gençler buradan geçimini sağlıyor. Şimdi kimse sokak simitçisinden simit almıyor." dedi.

Röportajın devamı şu şekilde;

BORÇLARI TEK ÇATIDA ÖDEYELİM

- Peki bu dönemde hükümetin acil adım atmasını beklediğiniz alanlar nelerdir?

Keşke demeyeceğimiz bir döneme girilmesi gerekiyor. O da ancak pandemi sürecinin bitmesiyle olur. Bu dönemde biz esnaf sanatkârlar olarak devlete olan borçlarımızı ödemek istiyoruz. Vergimizi zamanında verelim. Ama diyoruz ki devlet bize ödenebilir bir şekilde borçlarımızı yapılandırsın.

Aldığımız borçları tek pencereden ödeyelim diyoruz. Şimdi 10 tane borçlanma yapmışız hepsi ayrı ayrı.

Ev taksitine girmişsin, kredi kartı borcun, stopajın var. Mesela gelirin 3 bin TL her biri 500-300 TL olunca ödeme yapamıyorsun. Çeklerin senetlerin geri dönünce kredi alamıyorsun. Bu sefer icra takibi görüyorsun. Biz sık sık af çıkarın diyoruz ya işte affın nedeni bu. Ama özel sektör af maf dinler mi alacağını alacak.

Biz diyoruz ki elektrik su parasında, akaryakıtta ÖTV, KDV kalksın. Kredi kartı gibi borcunu ödemezsen gelen yük tefeci faizini geçiyor.

Hiç borcun bitmiyor. Vergi borcumuz, sosyal güvenlik borcumuz var, kredi borcumuz var. Aldığımız ürüne verdiğimiz çekimiz senedimiz var, kira stopajı var. Bunların hepsi tek çatıda toplansın.

YENİ DERTLER EKLENİYOR

- Haziran ayında Cumhurbaşkanı Erdoğan’a bir mektup göndererek kredi borçlarının 3 ay ertelenmesi de dahil 11 ayrı talepte bulunmuştunuz bunlar karşılandı mı?

Oyun salonları ve birahanelerin açılması dışındaki 9 talebimiz karşılandı. Ama yeni dertler ekleniyor. Bir taraftan var olan taleplerimiz bir taraftan da yeni taleplerimiz ortaya çıkıyor. Tabii insanlar bunalıp kalıyor. Mekânların kapalı kalması insanların rekabet gücünü bitiriyor.

- TESK verilerine göre, haziranda 9 bin civarında esnaf kapandı. Esnafta iflaslar artacak mı?

Bizim sıkıntımız şu, biz iş yapamadığımız zaman yanımızda çalışan kalifiye elemanı çıkardığında tekrar onu bulmak çok zor. Esnaf sanatkârlar olarak küçük rötuşlarla büyük işler yapan kahraman bir ordu gibiyiz.

900 yıllık geçmişi olan bir teşkilatız. 2 milyon 50 bin işyeri var. Her biri yanında 5 kişi istihdam ediyor. Ülke nüfusunun altıda biri. Esnaf ekonominin barometresi. İnsanlar iş yapsın yapmasın farklı işkollarına yöneliyor. Kapananlar kadar da açılan ve el değiştiren de var. Yeni meslekler ortaya çıkıyor.

İstihdam alanı yok. Kimse işçi almıyor. Çalışanın maaşı artmıyor. Onun için de bir güvensizlik var. Yeni olanaklar yeni iş imkanları olmadığı sürece sıkıntı devam ediyor.

NAKİT DESTEK LAZIM

- Hâlâ açılmayan iş yerleri de var, onlar ne durumda?

Lokantalar açılmasına rağmen masa sayısı azaldı. İnsanların yeme alışkanlıkları değişti artık dışarıya çıkmıyorlar. Çok yüksek kiralar ödeyen bu işletmeler gerçekten mağdur durumda. Birahaneler eğlence yerleri hâlâ kapalı.

Eğlence yerlerinde bir sahne sanatçısının arkasında en az 30-40 kişilik ekip var. Karşısında restoran açık orada alkol alabiliyorsun ama birahane, eğlence yeri kapalı. Bunlar gerçekten sıkıntı. Yanınızda çalıştırdığınız kalifiye elemanı işten çıkarsanız aşçıyı kovsanız bir daha bulamazsınız. En azından işletmelere çalışanlara bir nakit destek olsun dedik. Sıkıntılar bununla da bitmiyor.



İLGİLİ HABERLER