Bizi takip edin
Bizi takip edin

Anayasa Mahkemesi polise keyfi arama yetkisi veren maddeyi iptal etti

12.08.2017 18:11:10
<p>&Ouml;te yandan İ&ccedil; G&uuml;venlik Paketi'nde yer alan, maske ile kimliklerini gizleyerek g&ouml;sterilere katılan kişilere hapis cezası verilmesi hakkındaki maddenin iptalini talep eden Anayasa Mahkemesi Başkanı&nbsp;Z&uuml;ht&uuml; Arslan, yazdığı muhalefet şerhinde "Kimliğin gizlenmesinde herhangi bir istisnaya yer verilmemesi, siyasi g&ouml;r&uuml;şleri, dini inan&ccedil;ları ya da diğer &ouml;zel durumları nedeniyle kimliğinin bilinmesini istemeyen bireyler a&ccedil;ısından toplantı ve g&ouml;steri y&uuml;r&uuml;y&uuml;ş&uuml; hakkını aşırı şekilde sınırlandıracaktır" değerlendirmesi yaptı.&nbsp;</p> <p><em>Birg&uuml;n</em>'den&nbsp;<em>Nurcan G&ouml;kdemir</em>&rsquo;in haberine g&ouml;re, Anayasa Mahkemesinin&nbsp;CHP&rsquo;nin Polis Vazife ve Sal&acirc;hiyet Kanunu&rsquo;nun bazı maddelerinin iptaline ilişkin başvurusuna ilişkin kararı ve gerek&ccedil;esi Resmi Gazete&rsquo;de yayımlandı.</p> <p>Tartışmalara neden olan yasanın sadece bir maddesini iptal eden AYM, diğer maddelerinin iptal istemini kabul etmedi.</p> <p>&ldquo;Kişinin &uuml;st&uuml; ve eşyası ile aracının dışarıdan bakıldığında i&ccedil;erisi g&ouml;r&uuml;nmeyen b&ouml;l&uuml;mlerinin aranması; İ&ccedil;işleri Bakanlığı tarafından belirlenecek esaslar dahilinde m&uuml;lki amirin g&ouml;revlendireceği kolluk amirinin yazılı, acele h&acirc;llerde sonradan yazıyla teyit edilmek &uuml;zere s&ouml;zl&uuml; emriyle yapılabilir&rdquo; h&uuml;km&uuml;n&uuml;n yer aldığı b&ouml;l&uuml;m Anayasa&rsquo;ya aykırı olduğu gerek&ccedil;esiyle oy birliği ile iptal edildi.</p> <p>Ancak iptal h&uuml;km&uuml;n&uuml;n karar yayımlandıktan altı ay sonra y&uuml;r&uuml;rl&uuml;ğe girmesi kararlaştırıldı.</p> <p>Yasanın, eylem ve g&ouml;steri y&uuml;r&uuml;y&uuml;şlerinde kimliklerini gizlemek amacıyla y&uuml;zlerini tamamen veya kısmen bez gibi unsurlarla &ouml;rterek katılan kişilere iki yıl altı aydan d&ouml;rt yıla kadar hapis cezası verilmesini &ouml;ng&ouml;ren maddesinin iptal istemi ise oy &ccedil;okluğuyla reddedildi.</p> <p>Aralarında Anayasa Mahkemesi Başkanı Z&uuml;ht&uuml; Arslan&rsquo;ın da bulunduğu d&ouml;rt &uuml;ye maddenin iptalini istedi.</p> <p>Karşı oy gerek&ccedil;esinde Arslan, iki yıl altı aydan başlayan hapis cezası yaptırımına konu olan fiillerin, toplantı ve g&ouml;steri y&uuml;r&uuml;y&uuml;şlerine silahlı katılma olduğunu vurguladı.</p> <p>&ldquo;Y&uuml;z&uuml; &ouml;rterek&rdquo; toplantı ve g&ouml;steri y&uuml;r&uuml;y&uuml;şlerine katılmanın aynı kapsamda değerlendirilemeyeceğini belirten Arslan, itirazını ş&ouml;yle dillendirdi:</p> <p>&ldquo;Genel ve kategorik bir yasak getiren iptali istenen kuralın demokratik toplum d&uuml;zeninde gerekli olduğu s&ouml;ylenemez. İptali istenen kuralla getirilen yasak kimliklerini gizlemek isteyen kişilerin hangi saikle bunu yaptıklarını dikkate almamakta, tamamen barış&ccedil;ıl ama&ccedil;larla toplum veya mahalle baskısından ka&ccedil;ınmak i&ccedil;in kimliğini gizleyerek bir toplantı ve g&ouml;steri y&uuml;r&uuml;y&uuml;ş&uuml;ne katılmayı da yasaklamaktadır. S&ouml;zgelimi, k&uuml;reselleşme ve k&uuml;resel sermaye karşıtı bir g&ouml;steriye katıldığının &ccedil;alıştığı uluslararası şirket&ccedil;e bilinmesini istemeyen ya da cinsiyet&ccedil;i politikaları eleştiren bir y&uuml;r&uuml;y&uuml;şe kimliğini gizleyerek katılmak isteyen bir kişinin y&uuml;z&uuml;n&uuml; &ouml;rtmesinin saikleri, y&uuml;z&uuml;n&uuml; ter&ouml;r ve şiddet eylemlerini ger&ccedil;ekleştirmek i&ccedil;in gizleyenlerin saiklerinden farklıdır. Kimliğin gizlenmesinde herhangi bir istisnaya yer verilmemesi, siyasi g&ouml;r&uuml;şleri, dini inan&ccedil;ları ya da diğer &ouml;zel durumları nedeniyle kimliğinin bilinmesini istemeyen bireyler a&ccedil;ısından toplantı ve g&ouml;steri y&uuml;r&uuml;y&uuml;ş&uuml; hakkını aşırı şekilde sınırlandıracaktır.</p> <p><strong>"İKİ YIL ALTI AY AĞIR BİR YAPTIRIM"</strong></p> <p>Barış&ccedil;ıl bir toplantı ve g&ouml;steri y&uuml;r&uuml;y&uuml;ş&uuml;ne, belli kaygılarla kimliğini gizlemek amacıyla y&uuml;z&uuml;n&uuml; &ouml;rterek katılan bir kişiye verilecek iki yıl altı aydan başlayan hapis cezası ağır bir yaptırımdır. &Ouml;ng&ouml;r&uuml;len hapis cezasının ertelenememesi, kısa s&uuml;reli hapis cezasına se&ccedil;enek yaptırımlara &ccedil;evrilememesi ve h&uuml;km&uuml;n a&ccedil;ıklanmasının geri bırakılmasına h&uuml;kmedilememesi fiil ile yaptırım arasındaki orantısızlığı daha da ağırlaştırmaktadır. Sonu&ccedil; olarak, herhangi bir istisnaya yer vermeyen ve ağır yaptırım &ouml;ng&ouml;ren kuralın, barış&ccedil;ıl toplantı ve g&ouml;steri y&uuml;r&uuml;y&uuml;ş&uuml;ne meşru ve haklı kaygılarla kimliğini gizleyerek katılmak isteyenler &uuml;zerinde caydırıcı bir etki yaratacağı a&ccedil;ıktır.&rdquo;</p>