Bizi takip edin
Bizi takip edin

Çocuğun okul fobisinin nedeni anne olabilir

13.9.2017 19:06:38
<p>Memorial Dicle Hastanesi Psikoloji B&ouml;l&uuml;m&uuml;&rsquo;nden Klinik Psk. &Ouml;zlem Soysal, okula yeni başlayacak &ccedil;ocuklarda gelişebilen okul fobisi ve okul korkusu ayrımı hakkında bilgi verdi.</p> <p><strong>Okul korkusu okul fobisine d&ouml;n&uuml;şebilir</strong></p> <p>Okul fobisi, &ccedil;ocuğun okula gitme konusunda isteksiz olması veya okula gitmeyi tamamen reddetmesi durumudur. Okul fobisi denildiğinde anlaşılması gereken şiddetli bir kaygı ile &ccedil;ocuğun okula gitmek istememe s&ouml;z konusudur. Okul korkusu normal bir tepki olarak kabul edilebilir ve &ccedil;ocuğun yaşadığı duygu, fobi olarak değerlendirilemez. Ancak korku durumu bir haftadan uzun s&uuml;rer, &ccedil;ocuğun okuldan soğumasını giderek artırır, okula gitmesi y&ouml;n&uuml;nde evde verilen t&uuml;m desteğe rağmen sonu&ccedil; alınamaz ise okul fobisinden s&ouml;z edilebilir.</p> <p><strong>Fobi olabilecek belirtiler&hellip;</strong></p> <p>Okul fobisinin tipik &ouml;zellikleri arasında; sıkıntı, ağlama, sinirlilik, uykusuzluk, saldırganlık, baş ağrısı, mide bulantısı, iştahsızlık sayılabilir. Tepkiler okul saatleri yaklaştığında daha da artar. Bu şikayetler en sık okulların a&ccedil;ıldığı zamanlarda yaşanır.</p> <p><strong>Neden aşırı koruyucu anne mi?</strong></p> <p>Okul fobisini yaratan &ouml;nemli bir neden olarak, annenin aşırı koruyucu tutumu g&ouml;sterilebilir. &Ccedil;ocuğu evde koruyan, kollayan, besleyen, denetleyen ebeveyn birliği i&ccedil;inde en &ouml;nemli yere sahip kişi annedir. Annenin, &ccedil;ocuğun her isteğini yerine getirmesi, onun yapabileceği şeyleri kendisinin yapması, ev alanın dışında da aynı tutumla &ccedil;ocuğu dış &ccedil;evre ger&ccedil;ekliğinden yalıtıp sokakta g&ouml;rd&uuml;ğ&uuml; her şeyi (yabancı insan, kedi, k&ouml;pek, canlı, cansız, vs) tehlike kaynağı olarak değerlendirerek bunu &ccedil;ocuğa aşılaması, &ccedil;ocukta bu t&uuml;r bir fobi oluşumunu tetikleyebilir. Okul fobisi olan &ccedil;ocuklar, yaşamlarının daha &ouml;nceki yıllarında anneleri tarafından aşırı &ouml;zen i&ccedil;inde b&uuml;y&uuml;t&uuml;l&uuml;r. Bu t&uuml;r anneler s&uuml;rekli olarak &ccedil;ocuklarını memnun eder, onların sevgisini kazanma &ccedil;abası i&ccedil;inde olur, t&uuml;m isteklerini karşılar ve onları s&uuml;rekli olarak hayal kırıklığına uğramaktan korur. Bazı anneler ise &ccedil;ocukları g&ouml;zlerinin &ouml;n&uuml;nde olmadığında kendilerini &ccedil;ok yalnız hisseder ve psikolojik, fizyolojik olarak &ccedil;ocuklarıyla yakın olma gereksinimi duyar. &Ccedil;ocukları anaokuluna g&ouml;ndermekten ka&ccedil;ındıkları gibi arkadaşlarının evine bile oyun oynamak i&ccedil;in g&ouml;ndermek istemez.</p> <p><strong>Ev dışına &ccedil;ıkarılma duygusu da fobi oluşturabilir</strong></p> <p>Okul fobisi olan &ccedil;ocuklar yuva dışına atılma ile &uuml;rk&uuml;t&uuml;lm&uuml;ş olabilir. Okula gitmek &ccedil;ocukta, evden atılma ya da eve d&ouml;nd&uuml;ğ&uuml;nde anneyi evde bulamama gibi d&uuml;ş&uuml;ncelere yol a&ccedil;abilir. Bu korku; &ccedil;ocuğun şahit olduğu anne-baba kavgaları, ona kesinlikle s&ouml;ylenmemesi gereken &ldquo;senin y&uuml;z&uuml;nden annen-baban hasta oldu&rdquo;, &ldquo;seni sokağa atacağım&rdquo;, &ldquo;seni başkalarına vereceğim&rdquo; şeklindeki davranış ve s&ouml;zler sonucu da oluşabilir. Kardeş kıskan&ccedil;lığına bir tepki sonucu da okul fobisi gelişebilir. Kardeşi y&uuml;z&uuml;nden evden okula g&ouml;nderildiğini, kendisi yokken kardeşine sevdiği yiyecekler ve oyuncakların alınıp, onun kendisinden &ccedil;ok daha fazla sevildiği d&uuml;ş&uuml;ncesi, &ccedil;ocuğun okula bakış a&ccedil;ısını olumsuz etkileyebilir.</p> <p><strong>&Ccedil;ocuğun okul fobisi varsa&hellip;</strong></p> <p>Okul fobisi yaşayan &ccedil;ocuğa kızmak, &ouml;fkelenmek sorunu daha da &ccedil;&ouml;z&uuml;ms&uuml;z hale getirebilir. &Ccedil;ocuğu zorlayarak okula g&ouml;t&uuml;rmek de kesinlikle &ccedil;&ouml;z&uuml;m değildir. Su&ccedil;lamadan, ona değer vererek, onu dinleyerek soruna neden olan fakt&ouml;rleri bulmak, &ccedil;&ouml;z&uuml;m i&ccedil;in ilk adım olmalıdır.</p> <p>&Ccedil;ocuğa bu korkunun bir&ccedil;ok &ccedil;ocukta g&ouml;r&uuml;lebildiği ve değişiminin m&uuml;mk&uuml;n olduğu anlatılmalı, ona g&uuml;ven verilmelidir. Olumsuz aile tutumları değiştirilip, yerine olması gereken davranışlar sergilenmelidir. İlk g&uuml;nlerde okulun bah&ccedil;esine, sonra okul i&ccedil;ine, daha sonra sınıfa g&ouml;t&uuml;r&uuml;lmelidir. B&ouml;ylelikle atılacak bu adımlar &ccedil;ocuğu okulla barışık hale getirmeye yardımcı olacaktır.</p> <p>&nbsp;<strong>Okul fobisi olan &ccedil;ocukların ailelerine &ouml;neriler:</strong></p> <p>&nbsp;</p> <ul> <li>Birlikte okul alışverişi yapmak &ccedil;ocuğu heyecanlandıracaktır. Hatta bu alışveriş &ouml;ncesinde kısaca sohbet edip okulda nelere ihtiyacı olabileceği sorulmalıdır. Bu sayede &ccedil;ocuğun okulu nasıl hayal ettiği ile ilgili fikir sahibi de olunabilir.</li> <li>Okulun ilk g&uuml;nlerinde &ccedil;ocuk hangi ebeveynden daha kolay ayrılabiliyorsa, okula o kişi ile gitmelidir. İlk iki g&uuml;n dışında okulda beklemek sıkıntılı olabilir.</li> <li>&Ccedil;ocuğu okuldan alacak ebeveyn tam vaktinde okulda olmalıdır. Bu davranış, &ccedil;ocukta b&uuml;y&uuml;k bir g&uuml;ven oluşturacaktır.</li> <li>&Ccedil;ocuk okula g&ouml;t&uuml;r&uuml;ld&uuml;ğ&uuml;nde, aile ile veda anı kritiktir. Bu vedalaşma &ccedil;ok uzun tutulmamalı, &ccedil;ocuktan gizlice okuldan ayrılmamalıdır.</li> <li>Ebeveynler, &ccedil;ocuğun okulda olduğu sırada herhangi bir etkinliğe katılacaksa bu konu hakkında &ccedil;ocuğa bilgi verilmemeli, onun yanında konuşulmamalıdır. &Ccedil;&uuml;nk&uuml; kendisi okuldayken anne ya da babasının eğleneceğini d&uuml;ş&uuml;nebilir ve okula gitmeyi ceza gibi algılayabilir.</li> <li>&Ccedil;ocuğun eğitim &ouml;ğretim hayatına sağlıklı bir başlangı&ccedil; yapabilmesi, başarı ile yoluna devam edebilmesi kurulacak okul-aile işbirliği ile m&uuml;mk&uuml;n olur. Bunun i&ccedil;in okul y&ouml;neticileri ve &ouml;ğretmenlerle karşılıklı g&uuml;vene dayalı bir ilişki kurulmalıdır.</li> </ul>