Bizi takip edin
Bizi takip edin

Bilim dünyasında bir ilk: İnsan embriyosunda 'kimyasal ameliyat'

30.09.2017 16:55:13
<p>&Ccedil;alışma bilim d&uuml;nyasında bir ilk ve &ccedil;alışmayı y&uuml;r&uuml;ten bilim insanları, ilerde bu y&ouml;ntemle kalıtsal hastalıkların tedavi edilebileceğini s&ouml;yl&uuml;yor.</p> <p>Deneyde laboratuvarda &uuml;retilen embriyolar kullanıldı. Akdeniz anemisi taşıyan bir hastadan alınan dokular, klonlama ile &uuml;retilen embriyolara yerleştirildi.</p> <p>Akdeniz anemisi, nokta mutasyon olarak adlandırılan genetik kodumuzdaki tek bir bazda oluşan değişimden kaynaklanıyor.</p> <p>DNA molek&uuml;l&uuml;, d&ouml;rt farklı bazdan (<strong>A</strong>denin,&nbsp;<strong>G</strong>uanin,&nbsp;<strong>S</strong>itozin,&nbsp;<strong>T</strong>iyamin) oluşuyor. Bu bazlar DNA &ccedil;ift sarmalının yapısını oluşturuyor. İnsan v&uuml;cudunun işleyişi i&ccedil;in gerekli genetik talimatlar bu bazlarda saklanıyor.</p> <p>&Ccedil;in'deki ekip, uyguladığı "temel d&uuml;zenleme" (base editing) y&ouml;ntemi ile bu yapılardaki bozuklukları d&ouml;n&uuml;şt&uuml;r&uuml;p, onarmayı denedi.</p> <p>İnsan embriyolarında yapılan uygulama ile DNA'nın yapısı değiştirilerek embriyo beta-talasemi (Akdeniz anemisi) hastalığından arındırıldı.</p> <p>Araştırmacılardan Junjiu Huang BBC'ye yaptığı a&ccedil;ıklamada "Temel d&uuml;zenleme tekniği ile insan embriyosundaki genetik bir hastalığı iyileştirmenin uygulanabilirliğini kanıtlayan ilk grup biz olduk" dedi.</p> <p>Huang, &ccedil;alışmanın Akdeniz anemisi hastalarını iyileştirmekte, bu ve bunun gibi kalıtsal hastalıkların bebekler d&uuml;nyaya gelmeden d&uuml;zeltilmesinde yeni yollar a&ccedil;acağını belirtti.</p> <h2 class="story-body__crosshead">'Kimyasal ameliyat'</h2> <p>Temel d&uuml;zenleme y&ouml;ntemi, CRISPR olarak bilinen ve hali hazırda bilim d&uuml;nyasında devrim yaratmış olan genom d&uuml;zenleme tekniğinin gelişmiş bir şekli.</p> <p>CRISPR, DNA'yı par&ccedil;alarına ayırıyor. V&uuml;cut bu kopukluğu onarmaya &ccedil;alışırken, genleri de devre dışı bırakıyor. Bu da v&uuml;cuda yeni bir genetik kod girmeye fırsat tanıyor.</p> <p>Temel d&uuml;zenleme tekniği ise DNA temelindeki bazları birbirine d&ouml;n&uuml;şt&uuml;rme y&ouml;ntemiyle &ccedil;alışıyor.</p> <p>ABD'deki Harvard &Uuml;niversitesi'nde temel d&uuml;zenleme y&ouml;ntemi &uuml;zerine &ccedil;alışan Profes&ouml;r David Liu, y&ouml;ntemi "kimyasal ameliyat" olarak adlandırıyor.</p> <p>Liu yeni tekniğin CRISPR'den daha etkili ve yan etkilerinin daha az olduğunu belirtti.</p> <p>İnsanlarda hastalıklarla bağlantılı genetik mutasyonların &uuml;&ccedil;te ikisinin nokta mutasyonlardan kaynaklandığını belirten Liu, temel d&uuml;zenleme tekniğinin bu mutasyonları doğrudan d&uuml;zeltme potansiyeli olduğuna dikkat &ccedil;ekti.</p> <p>&Ccedil;in'in en b&uuml;y&uuml;k şehirlerinden Guangzhou'daki &uuml;niversitedeki araştırmayı y&uuml;r&uuml;ten ekip, CRISPR tekniğini insan embriyolarında kullanan ilk grup olarak da dikkat &ccedil;ekmişti.</p> <p>Protein and Cell dergisinde yayımlanan araştırma, bilim insanlarının DNA'sını işleme kapasitesindeki hızlı ilerlemenin son &ouml;rneklerinden.</p> <p>Ancak bu tarz &ccedil;alışmalar beraberinde, hastalıkları engellemek adına hangi yolların kabul edilebilir oldğuna dair etik ve sosyal tartışmaları da getiriyor.</p> <p>Londra'daki Francis Crick Enstit&uuml;s&uuml;'nden Profes&ouml;r Robin Lovell-Badge, bu tarz y&ouml;ntemlerin d&uuml;zenlenmesine ve etiğine dair daha fazla tartışma y&uuml;r&uuml;t&uuml;lmesi gerektiğini savunuyor.</p> <p>Lovell-Badge bu nedenle, bu y&ouml;ntemlerin klinik olarak kullanılmasının yakın zamanda m&uuml;mk&uuml;n olmadığına dikkat &ccedil;ekiyor.</p> <p>&nbsp;</p> <p><strong>BBC</strong></p>