Bizi takip edin
Bizi takip edin

Lübnan’daki kriz İran’a karşı savaş yönelimi ile bağlantılı

9.11.2017 06:50:41
<p>L&uuml;bnan Başbakanı Saad Hariri&rsquo;nin Cumartesi g&uuml;n&uuml; Suudi devlet medyası &uuml;zerinden duyurulan istifası, ABD&rsquo;nin, Suudi Arabistan&rsquo;ın ve İsrail&rsquo;in İran ile askeri &ccedil;atışma hazırlıklarının daha da tırmanmasına işaret etmektedir.</p> <p>2016&rsquo;da ikinci kez başbakan olan (daha &ouml;nce 2009-2011 yılları arasında başbakandı) ve S&uuml;nni Gelecek Hareketi partisinin başında bulunan Hariri, İran destekli ve Şiilerin baskın olduğu Hizbullah hareketinin &ouml;nemli rol oynadığı bir s&ouml;zde ulusal birlik h&uuml;k&uuml;metine başkanlık ediyordu.</p> <p>Hariri, Suudi Al-Arabiya televizyonunda okuduğu istifa konuşmasında, Suudi monarşisininkini yineleyen bir s&ouml;ylemle, hem Hizbullah&rsquo;ı hem de İran&rsquo;ı şiddetle su&ccedil;ladı. O, &ldquo;İran&rsquo;ın olduğu her yerde &ccedil;ekişmeler ve savaş g&ouml;r&uuml;yoruz.&rdquo; iddiasında bulundu ve ekledi: &ldquo;B&ouml;lgemizde zarar veren b&uuml;t&uuml;n elleri keseceğiz.&rdquo;</p> <p>Hariri, &ldquo;Ben, &ccedil;ok a&ccedil;ık bir şekilde, nerede olursa olsun yıkım ve &ccedil;atışma yayan İran&rsquo;a işaret ediyorum ve onun, Arap &uuml;lkelerinin, L&uuml;bnan&rsquo;ın, Suriye&rsquo;nin, Bahreyn&rsquo;in ve Yemen&rsquo;in i&ccedil; işlerine m&uuml;dahalelerine tanıklık ediyorum.&rdquo; dedi.</p> <p>Hariri&rsquo;nin ani ve beklenmedik istifası, Riyad&rsquo;ın, bir d&uuml;zineye yakın Suudi prensinin ve onlarca bakanın ve eski bakanın yolsuzluk su&ccedil;lamalarıyla hızla tutuklanmasıyla sarsıldığı g&uuml;n ger&ccedil;ekleşti. Tutuklanıp bir Suudi hapishanesi yerine Ritz-Carlton Oteli&rsquo;nde alıkonulanlar arasında, eski Kral Abdullah&rsquo;ın oğlu ve Ulusal Muhafız&rsquo;ın başındaki Prens Mutaib bin Abdullah da bulunuyor. Kendisinin Kingdom Holding şirketi ABD&rsquo;de ve Avrupa&rsquo;da b&uuml;y&uuml;k &ccedil;ıkarlara sahip olan milyarder Prens El Velid bin Talal da tutuklananlar arasında.</p> <p>Tutuklamalar i&ccedil;in uygun bir bahane sağlayan yolsuzluk, Suudi monarşi sisteminde yaygındır. Bundaki asıl ama&ccedil;, &ldquo;yolsuzlukla m&uuml;cadele&rdquo; operasyonuna &ouml;nderlik eden Veliaht Prens Muhammed bin Salman&rsquo;ın g&uuml;c&uuml;n&uuml; pekiştirmek ve onun tahta ge&ccedil;mesini sağlama almaktır.</p> <p>Bununla birlikte, tutuklamalar, Hariri&rsquo;nin istifası ile doğrudan ilişkili de olabilir. Suudi kraliyet ailesi, son aylarda, bin Salman&rsquo;ın sıkıca &ouml;zdeşleştiği Yemen&rsquo;deki ABD destekli uzun ve kanlı savaş konusundaki b&ouml;l&uuml;nmelerle karışmış durumdaydı. Tutuklamalar, hem savaş hem de Riyad&rsquo;ın Washington ve Tel Aviv ile ittifak i&ccedil;inde y&uuml;r&uuml;t&uuml;len İran karşıtı kampanyasının s&uuml;rmekte olan tırmanması ile ilgili her t&uuml;rl&uuml; muhalefeti bastırmayı ama&ccedil;lıyor olabilir.</p> <p>Hariri&rsquo;nin istifasının Suudi y&ouml;netiminin emri ve doğrudan işbirliği ile ger&ccedil;ekleştiği y&ouml;n&uuml;nde her t&uuml;rl&uuml; belirti var.</p> <p>Ge&ccedil;tiğimiz Pazar g&uuml;n&uuml; Hizbullah&rsquo;ın Basra K&ouml;rfezi monarşisine y&ouml;nelik &ldquo;savaş&rdquo;ı konusundaki &ldquo;sessizliği&rdquo; nedeniyle Hariri h&uuml;k&uuml;metini a&ccedil;ık&ccedil;a azarlamış olan Suudi Arabistan&rsquo;ın Basra K&ouml;rfezi İşlerinden Sorumlu Devlet Bakanı Tamer el Sabhan, s&ouml;z konusu olayda &ouml;nemli bir rol oynadı. O, Hizbullah&rsquo;a &ldquo;g&uuml;&ccedil; yoluyla karşı konulması&rdquo;nı talep etmiş ve eklemişti: &ldquo;Onunla siyasi ve ekonomik olarak ya da medya &uuml;zerinden birlikte &ccedil;alışan ve işbirliği yapan herkes, cezalandırılmalı.&rdquo; Bu, a&ccedil;ık&ccedil;a Hariri&rsquo;yi de kapsayacak bir sınıflandırmaydı.</p> <p>Hizbullah, CIA ile işbirliği i&ccedil;inde &ccedil;alışan Riyad ve K&ouml;rfez&rsquo;deki diğer S&uuml;nni petrol şeyhlikleri tarafından sağlanan milyarlarca dolarlık silah ve para yardımı ile Suriye&rsquo;yi enkaz haline getirmiş olan El Kaide bağlantılı İslamcı &ldquo;asiler&rdquo;in yenilgiye uğratılmasında Beşar Esad h&uuml;k&uuml;metine yardım ederek oynadığı rol nedeniyle Suudi y&ouml;netiminin giderek artan &ouml;fkesini &ccedil;ekiyordu.</p> <p>İsrail&rsquo;in 1982&rsquo;de L&uuml;bnan&rsquo;ı istila etmesine yanıt olarak ortaya &ccedil;ıkan Şii tabanlı hareket, 1983&rsquo;te ABD Deniz Piyadeleri&rsquo;nin Beyrut&rsquo;taki kışlasını bombalayarak ABD&rsquo;nin L&uuml;bnan&rsquo;dan &ccedil;ıkarılmasını başarmış ve 2000 yılında İsrail&rsquo;i L&uuml;bnan&rsquo;ın g&uuml;neyindeki işgalini sona erdirmeye zorlamıştı. &Ouml;rg&uuml;t, 2006&rsquo;da da, bir aylık bir savaşta t&uuml;kenene kadar İsrail ordusu ile savaşmıştı.</p> <p>&nbsp;</p> <p>Hizbullah L&uuml;bnanlı Şii kapitalistlerin ve t&uuml;ccarların &ccedil;ıkarlarını savunan burjuva bir hareket olmakla birlikte, İsrail&rsquo;e karşı direnişi ve &ldquo;ezilenler&rdquo;e y&ouml;nelik pop&uuml;list s&ouml;ylemleriyle, Şii tabanının &ouml;tesinde destek kazanmıştı.</p> <p>Hariri, Sabhan&rsquo;ın onu a&ccedil;ık&ccedil;a Hizbullah ile işbirliği yapmakla su&ccedil;lamasından iki g&uuml;n sonra, ailesinin milyarlarca dolarlık inşaat firmasının bulunduğu Suudi Arabistan&rsquo;a ka&ccedil;tı. Hariri, L&uuml;bnan ve Suudi Arabistan yurttaşı.</p> <p>Sabhan, Twitter&rsquo;dan, &ldquo;L&uuml;bnan&rsquo;ın esenliği ile ilgili bir&ccedil;ok konu&rdquo;yu tartıştıklarını ve &ldquo;Allah&rsquo;ın izniyle, daha iyi şeyler olacağı&rdquo;nı belirtirken, Hariri, yine Twitter&rsquo;da, &ldquo;sevgili dostum Sabhan ile uzatılmış bir toplantı&rdquo; yaptığını haber veriyordu.</p> <p>Bunun ardından, elbette, Hariri&rsquo;nin, L&uuml;bnan&rsquo;ın mezhep temelli hassas siyasi sistemini krize sokacak ve &uuml;lkeyi bir kez daha i&ccedil; savaşa s&uuml;r&uuml;kleme olasılığını g&uuml;ndeme getirecek şekilde istifa etmesi gelecekti.</p> <p>Hariri, istifasını ve Suudi başkentinde bulunmasını a&ccedil;ıklarken, L&uuml;bnan&rsquo;da hayatına y&ouml;nelik tehditler olduğunu ve babasının 2005&rsquo;te &ouml;ld&uuml;r&uuml;ld&uuml;ğ&uuml; bir ortama geri d&ouml;nmekten korktuğunu iddia etti. L&uuml;bnan başbakanına y&ouml;nelik acemice yapılmış bir suikast girişiminin ger&ccedil;ekleştiğini iddia eden Suudi medyası, bu konuyu ayrıntılı olarak işledi. L&uuml;bnan g&uuml;venlik g&uuml;&ccedil;leri, bu t&uuml;r bir girişimin ya da bir komplounun varlığını şiddetle reddettiler. L&uuml;bnan Devlet Başkanı Michel Aoun, Hariri&rsquo;nin istifasını Beyrut&rsquo;a d&ouml;nene kadar kabul etmeyeceğini s&ouml;yledi.</p> <p>Hariri, Hizbullah&rsquo;a uzun s&uuml;re sert bi&ccedil;imde karşı &ccedil;ıkmış ve onu, L&uuml;bnan&rsquo;ın eski başbakanı olan babası Refik Hariri&rsquo;ye 2005&rsquo;te suikast d&uuml;zenlemekle su&ccedil;lamış olsa da, Hizbullah&rsquo;ın m&uuml;ttefiki Aoun&rsquo;un devlet başkanı se&ccedil;ilmesini desteklemiş ve Şii tabanlı g&uuml;&ccedil;l&uuml; hareket ile bir h&uuml;k&uuml;met kurmak &uuml;zere atanmayı kabul etmişti. Bu, L&uuml;bnan&rsquo;ın uzun s&uuml;reli siyasi &ccedil;ıkmazında bir kırılma olarak g&ouml;r&uuml;lm&uuml;şt&uuml;. Hariri, ayrıca, daha &ouml;nce, Hizbullah&rsquo;ı, El Kaide bağlantılı milisleri Suriye-L&uuml;bnan sınırından atmaktaki rol&uuml; nedeniyle &ouml;vm&uuml;şt&uuml;.</p> <p>Değişen şey, Washington&rsquo;ın hem Suudi Arabistan hem de İsrail ile ittifak i&ccedil;inde İran&rsquo;a karşı y&uuml;r&uuml;tt&uuml;ğ&uuml; kampanyayı yoğunlaştırmış olmasıdır. Trump y&ouml;netimi, kendisini Tahran ile savaş yoluna sokacak şekilde, İran n&uuml;kleer anlaşmasını alt&uuml;st etme istekliliğinin işaretini vermiş; ABD Kongresi, ge&ccedil;tiğimiz ay, Hizbullah&rsquo;a karşı yetkililerinden ikisinin başına milyonlarca dolarlık para &ouml;d&uuml;l&uuml; konulması dahil bir dizi yeni yaptırımı yasalaştırmıştı.</p> <p>1975&rsquo;ten 1989&rsquo;a kadar &uuml;lkeyi t&uuml;ketmiş olan bir i&ccedil; savaş yaşayan L&uuml;bnan, ABD emperyalizminin, petrol zengini Ortadoğu &uuml;zerinde egemenlik kurmasının &ouml;n&uuml;ndeki bir engel olarak İran&rsquo;ı ortadan kaldırma y&ouml;neliminde bir savaş alanına d&ouml;n&uuml;şt&uuml;r&uuml;lme tehlikesi ile karşı karşıya. ABD y&ouml;netimi, bu ama&ccedil;la, L&uuml;bnan i&ccedil;in potansiyel olarak yıkıcı sonu&ccedil;larıyla birlikte, S&uuml;nni ve Şii M&uuml;sl&uuml;manlar arasındaki mezhepsel gerilimleri kasten k&ouml;r&uuml;klemeye &ccedil;alışıyor.</p> <p>İsrail y&ouml;netimi, Hariri&rsquo;nin adımlarından duyduğu sevinci gizlemeye kalkışmadı. Başbakan Benjamin Netanyahu, L&uuml;bnan başbakanının istifasını ve Riyad&rsquo;daki a&ccedil;ıklamalarını, &ldquo;İran&rsquo;ın saldırganlığına karşı harekete ge&ccedil;mesi i&ccedil;in uluslararası topluma yapılmış bir uyarı&rdquo; olarak kutladı.</p> <p>&Uuml;lkenin eşkıya gibi Savunma Bakanı Avigdor Liberman, Twitter&rsquo;da şunları yazdı: &ldquo;L&uuml;bnan=Hizbullah. Hizbullah=İran. L&uuml;bnan=İran. İran, d&uuml;nya i&ccedil;in tehlikelidir. Saad Hariri bug&uuml;n bunu kanıtladı. Nokta.&rdquo;</p> <p>&ldquo;Şimdi, Hariri, İsrail&rsquo;e, kuzeyde bir savaşın patlaması durumunda yalnızca Hizbullah&rsquo;a değil, İran&rsquo;a ve L&uuml;bnan&rsquo;a karşı topyek&uuml;n ve uzlaşmaz bir harekat i&ccedil;in daha fazla meşruiyet kazandırmış g&ouml;r&uuml;n&uuml;yor.&rdquo; diye yazan Jerusalem Post, daha da a&ccedil;ık s&ouml;zl&uuml;yd&uuml;.</p> <p>Gazete, savaşın başlaması durumunda &ldquo;İsrail L&uuml;bnan&rsquo;ı taş devrine geri d&ouml;nd&uuml;recek&rdquo; s&ouml;z&uuml; veren g&uuml;venlik kabinesi &uuml;yesi ve eski bir İsrail generali olan Yoav Gallant&rsquo;ın s&ouml;zlerini onaylayarak aktardı.</p> <p>&nbsp;</p> <p class="name post-title entry-title">Bill Van Auken</p> <p>&Ouml;zg&uuml;r &Uuml;niversite</p>