Bizi takip edin
Bizi takip edin

"Ekonomi düzelmezse AKP oyları yüzde 40'a düşer"

12.2.2018 12:32:06
<p>Diken'in ger&ccedil;ekleştirdiği r&ouml;portaj şu şekilde:</p> <p><strong>Ocak ayındaki araştırmanıza g&ouml;re halkın y&uuml;zde 47&rsquo;si Cumhurbaşkanı Erdoğan&rsquo;ın &uuml;lkeyi iyi y&ouml;nettiğini d&uuml;ş&uuml;n&uuml;yor, y&uuml;zde 16&rsquo;sının yanıtıysa &lsquo;idare eder&rsquo; şeklinde. 15 Temmuz&rsquo;daki darbe girişiminden sonra yapılan anketlerde&nbsp;&lsquo;idare eder&rsquo;&nbsp;ve bir&lsquo;fikrim yok&rsquo;&nbsp;diyenlerin sayısında bir artış var mı?</strong></p> <p>Hayır, yok.&nbsp;&lsquo;İdare eder&rsquo;&nbsp;ve&nbsp;&lsquo;fikrim yok&rsquo;&nbsp;yanıtlarını veren kitle, Cumhurbaşkanı Erdoğan&rsquo;ın &uuml;lkeyi iyi y&ouml;netip y&ouml;netmemesiyle ilgilenmiyor. Zaten Cumhurbaşkanını &ccedil;ok da iyi tanımıyorlar.</p> <p><strong>Nasıl yani? Halk 16 yıldır iktidarda olan, başbakanlık da yapmış cumhurbaşkanını iyi tanımıyor mu?</strong></p> <p>Bu &uuml;lkenin k&ouml;ylerinde ve kasabalarında yaşayanların &ccedil;oğu hi&ccedil;bir şeyin farkında değil. T&uuml;rkiye&rsquo;de 80 milyon kişi yaşıyor, 60 milyonuysa se&ccedil;men. Bu 60 milyon kişinin de Recep Tayyip Erdoğan&rsquo;ı tanıdığını s&ouml;ylememiz zor. Bu anket sorusunun daha ilgin&ccedil; bir yanı var.</p> <p><strong>Nedir?</strong></p> <p>2009 beri bu soruyu farklı kişilere soruyoruz. Bundan sadece bir yıl &ouml;ncesine kıyasla, Recep Tayyip Erdoğan&rsquo;ın, T&uuml;rkiye&rsquo;yi&nbsp;&lsquo;iyi y&ouml;netttiğini&rsquo;&nbsp;s&ouml;yleyenlerde 16 puan d&uuml;ş&uuml;ş var. Bundan &uuml;&ccedil; ay &ouml;ncesindeki Recep Tayyip Erdoğan&rsquo;ın siyasi performansının beğenilme oranında da 13 puanlık eksilme vardı. Bu,16 Nisan referandumunu &ccedil;ok iyi a&ccedil;ıklayan bir sonu&ccedil;. &Uuml;lkenin ikiye b&ouml;l&uuml;nm&uuml;şl&uuml;ğ&uuml;n&uuml; net g&ouml;steren bir rakam.</p> <p><strong>&lsquo;İdare eder&rsquo;&nbsp;yanıtını verenlerin sandık başındaki eğilimleri nasıl oluyor?</strong></p> <p>B&uuml;y&uuml;k bir b&ouml;l&uuml;m&uuml; AK Parti&rsquo;ye oy veriyor. Yani genel T&uuml;rkiye eğiliminden bir fark g&ouml;stermiyorlar. Y&uuml;zde 50&rsquo;si AKPye, y&uuml;zde 25&rsquo;i CHP&rsquo;ye veriyor.</p> <p><strong>TUSİAD Y&uuml;ksek İstişare Konseyi Başkanı Tuncay &Ouml;zilhan kısa bir s&uuml;re &ouml;nce, T&uuml;rkiye&rsquo;de b&uuml;t&ccedil;e dengesinde bozulma eğilimi başladığını, doğrudan yatırımların 10 sene &ouml;nceki seviyenin yarısına d&uuml;şt&uuml;ğ&uuml;n&uuml;, &uuml;lkenin net bor&ccedil; stoğunun GSYH&rsquo;nin &uuml;&ccedil;te birine dayandığını belirterek,&nbsp;</strong>&lsquo;Hane halkları bile artık daha bor&ccedil;lu&rsquo;<strong>&nbsp;dedi. Halk h&uuml;k&uuml;metin ekonomi politikalarına nasıl reaksiyon veriyor?</strong></p> <p>Bu &uuml;lkede yoksulluk y&ouml;netiliyor. Halk kaderci bir yaklaşım i&ccedil;inde,&nbsp;&ldquo;Ne yapalım, bu parayla ge&ccedil;ineceğiz&rdquo;&nbsp;diyor. Şikayet etmiyor. Bakın, siyaset iki şekilde y&uuml;r&uuml;yor&hellip; İşin i&ccedil;ine dini sokup inandırırsanız, kazanmamanız imkansız. İkincisi de kadercilik&hellip; Bu ikisi de bizde var. Vatandaş,&nbsp;&ldquo;Allah&rsquo;a ş&uuml;k&uuml;r bir şekilde ge&ccedil;iniyoruz&rdquo;&nbsp;diyerek yaşıyor.</p> <p><strong>Ekonomik verilerin bu kadar k&ouml;t&uuml;, işsizlik ve enflasyon rakamlarının bir t&uuml;rl&uuml; d&uuml;şmediği &uuml;lkelerde halk h&uuml;k&uuml;mete destek verir mi?</strong></p> <p>Ekonomi &ccedil;ok &ouml;nemli bir etken. Eğer ekonomik d&uuml;zelme/iyileşme olmazsa, yerel y&ouml;netim se&ccedil;imlerinde AK Parti&rsquo;nin y&uuml;zde 40&rsquo;ların altına d&uuml;şme olasılığı var.</p> <p><strong>Biraz daha a&ccedil;ar mısınız?</strong></p> <p>Yeni bir araştırmamızın sonu&ccedil;larıyla anlatayım&hellip;&nbsp;&lsquo;2017 yılı sizin i&ccedil;in nasıl ge&ccedil;ti&rsquo;&nbsp;diye sorduk.&nbsp;&lsquo;İyi ge&ccedil;ti&rsquo;&nbsp;diyenler, T&uuml;rkiye&rsquo;nin y&uuml;zde 36&rsquo;sını oluşturuyor.&nbsp;&lsquo;K&ouml;t&uuml; ge&ccedil;ti&rsquo;&nbsp;diyenler y&uuml;zde 29. Y&uuml;zde 35&rsquo;i de&nbsp;&lsquo;İdare eder&rsquo;&nbsp;diyor ki, bu oranı k&ouml;t&uuml;n&uuml;n i&ccedil;ine koyun.</p> <p>Ve sorduk,&nbsp;&lsquo;2018 yılına daha mı iyimser, daha mı k&ouml;t&uuml;mser bakıyorsunuz&rsquo;&nbsp;diye. Cevap, y&uuml;zde 51&nbsp;&lsquo;Daha iyimser bakıyoruz&rsquo;&ccedil;ıkıyor. Bu yanıt her şeyi anlatıyor. T&uuml;rkiye&rsquo;nin yarısının 2018&rsquo;den beklentisi var. Bu beklentiler karşılanmazsa ilk yerel se&ccedil;imlerde iktidar, s&uuml;kut-u hayale uğrayabilir.</p> <p><strong>2018 yılı i&ccedil;in iyimser olan bu y&uuml;zde 51&rsquo;in, en b&uuml;y&uuml;k beklentisi ekonomik mi?</strong></p> <p>Ş&ouml;yle anlatayım&hellip;&nbsp;&lsquo;Ge&ccedil;im sıkıntısı &ccedil;ekiyor musunuz&rsquo;&nbsp;diye sorduk.&nbsp;&lsquo;Evet, &ccedil;ekiyoruz&rsquo;&nbsp;diyenlerin oranı y&uuml;zde 50.&nbsp;&lsquo;Ne &ccedil;ekiyorum, ne de &ccedil;ekmiyorum&rsquo;&nbsp;diyenlerinkiyse 29.&nbsp;&lsquo;Hayır, ge&ccedil;im sıkıntısı &ccedil;ekmiyorum&rsquo;&nbsp;diyenlerin oranıysa, y&uuml;zde 21. Yani T&uuml;rkiye&rsquo;nin y&uuml;zde 80&rsquo;i ge&ccedil;im sıkıntısı yaşıyor.</p> <p><strong>Bu durumda toplum, Cumhurbaşkanlığı se&ccedil;imlerinde bir değişim bekliyor mu?</strong></p> <p>Evet, T&uuml;rkiye&rsquo;nin yarısı &uuml;lkede değişim bekliyor.&nbsp;&lsquo;2019 Cumhurbaşkanlığı se&ccedil;imlerinden sonra T&uuml;rkiye&rsquo;de bir değişim bekliyor musunuz, beklemiyor musunuz&rsquo;&nbsp;sorusuna y&uuml;zde 57&rsquo;si&nbsp;&lsquo;Bekliyorum&rsquo;, y&uuml;zde 43&rsquo;&uuml;&nbsp;&lsquo;Beklemiyorum&rsquo;&nbsp;diyor.</p> <p><strong>Erdoğanlı mı yoksa Erdoğansız mı bir değişim bekliyor?</strong></p> <p>Bug&uuml;nk&uuml; koşullar altında soruyoruz&hellip; Erdoğan&rsquo;ın politikalarının değişmesini bekliyorlar.</p> <p><strong>Yeni&ccedil;ağ yazarı Ahmet Takan&rsquo;ın yazısına g&ouml;re, Erdoğan&rsquo;ın, Afrin harekatı s&uuml;rerken yaptırdığı anketlerdeki desteğin sadece y&uuml;zde 0,5 arttığı ortaya &ccedil;ıkmış. Erdoğan neden &uuml;&ccedil; ay boyunca anket yok dedi?</strong></p> <p>Bu anket bende var. Afrin harekatı s&uuml;resince artan oy, AKP&rsquo;nin değil MHP&rsquo;nin. MHP&rsquo;nin oyu y&uuml;zde 8&rsquo;den y&uuml;zde 11&rsquo;e &ccedil;ıktı. Cumhurbaşkanı b&ouml;yle bir karar almıştır, muhtemelen de bir iki g&uuml;vendiği ismi tutup, diğer anket şirketlerini değiştirecektir.</p> <p><strong>MHP&rsquo;nin kazanımı AKP&rsquo;nin kazanımıysa, iktidarı memnun etmeyen anket sonu&ccedil;ları mı var?</strong></p> <p>Biri size bir anket getirip&nbsp;&lsquo;İyi Parti y&uuml;zde 13&rsquo;e &ccedil;ıktı&rsquo;&nbsp;diye koyarsa, sıkıntı var demektir. Recep Tayyip Erdoğan da, AK Parti&rsquo;yi kurduğundan beri yanında olan isimlere,&nbsp;&lsquo;&Uuml;&ccedil; ay boyunca anket falan yapmayın, moralim bozuluyor&rsquo;&nbsp;demiştir.</p> <p><strong>Cumhurbaşkanı Erdoğan&rsquo;ın aldığı oyların arzu ettiği gibi olmaması moralini mi bozuyor?</strong></p> <p>Muhtemelen&hellip; Bir araştırmacı i&ccedil;in en zor şey nedir bilir misiniz? M&uuml;şterisine gidip,&nbsp;&rsquo;Kaybediyorsun&rsquo;&nbsp;demek. Dedikodu olabilir ancak&nbsp;&ldquo;Y&uuml;zde 56 alıyorsunuz Sayın Cumhurbaşkanım&rdquo;&nbsp;diyerek, o raporu kafasına yiyenleri de &ccedil;ok duydum.</p> <p><strong>&lsquo;&Uuml;&ccedil; ay kadar anket yok&rsquo; a&ccedil;ıklaması, erken se&ccedil;im olmayacağının g&ouml;stergesi mi?</strong></p> <p>Erken se&ccedil;im olmayacak zaten.</p> <p><strong>15 Temmuz 2018 olası bir erken se&ccedil;im tarihi olarak &ouml;ne &ccedil;ıkıyor&hellip;</strong></p> <p>Yapılmayacak. Eğer muhalefet yaptırırsa, bu onların su&ccedil;udur. Ve erken se&ccedil;im olursa, Recep Tayyip Erdoğan birinci turda kazanır.</p> <p><strong>2019&rsquo;da bir se&ccedil;im olacak mı peki?</strong></p> <p>Olacak. İşte o tarih 15 Temmuz 2019 olabilir. Ayrıca OHAL ile se&ccedil;ime gidilemeyecek. OHAL&rsquo;in son kez uzatıldığını ve bu sene biteceğine eminim.</p> <p><strong>OHAL&rsquo;in bir daha uzatılmayacağına nasıl bu kadar emin olabiliyorsunuz?</strong></p> <p>OHAL mecburen kalkacak. Kalkmazsa Recep Tayyip Erdoğan kaybedecek. Ve Erdoğan kaybedeceği hi&ccedil;bir şey yapmaz.</p> <p><strong>Muhalefet kanadı, h&uuml;k&uuml;mete, Afrin harekatının i&ccedil; siyaset malzemesi yapılmaması eleştirisini getiriyor. Savaşlar, h&uuml;k&uuml;metlere her zaman oy kazandırır mı?</strong></p> <p>T&uuml;rkiye herhangi bir savaşa girse, bu millet &ouml;nce o savaşın sonucunu bekler, sonrada onu o savaşa sokanı cezalandırır. Ancak Afrin harekatı başka. Şu an bu harekata destek y&uuml;zde 85. Y&uuml;zde 10&rsquo;luk HDP&rsquo;li bir kitle olduğunu d&uuml;ş&uuml;n&uuml;rsek, &ccedil;ekimserler sadece y&uuml;zde 5.</p> <p><strong>HDP&rsquo;li kitle y&uuml;zde 10 diyorsunuz. HDP&rsquo;nin &ouml;n&uuml;m&uuml;zdeki se&ccedil;imlerde baraj sıkıntısı yok mu?</strong></p> <p>Hayır, HDP&rsquo;nin baraj sıkıntısı falan yok. 2002&rsquo;den beri bağımsız adaylarıyla HDP, y&uuml;zde 2 ile yola &ccedil;ıktı, y&uuml;zde 13&rsquo;e kadar geldi. Şimdi de y&uuml;zde 10&rsquo;da sabitledi. Bir zamanlar Recep Tayyip Erdoğan nasıl bir tane şiir okudu diye mağduriyet yaşadıysa, bug&uuml;n HDP&rsquo;nin se&ccedil;menleri aynı mağduriyeti Demirtaş i&ccedil;in hissediyor. Demirtaş&rsquo;ın tutuklu olması, HDP&rsquo;li se&ccedil;menin oylarını kenetledi. Bu y&uuml;zden oyları d&uuml;şm&uuml;yor.</p> <p><strong>AKP&rsquo;nin, K&uuml;rt se&ccedil;menler &uuml;zerindeki oy etkisi nasıl? K&uuml;rtler, Afrin harekatı i&ccedil;in ne d&uuml;ş&uuml;n&uuml;yor?</strong></p> <p>AK Parti, K&uuml;rtlerin oyunu MHP ittifakı ile kaybediyor. Afrin harekatı gibi olaylara K&uuml;rtler zaten senelerdir alışkın. Ama MHP ile ilişkiye girerseniz, HDP&rsquo;nin oyunu alamazsınız. HDP&rsquo;ye oy verme eğilimi olanların ve se&ccedil;menlerin oylarını ge&ccedil;mişte almış olabilirsiniz ama bu kez m&uuml;mk&uuml;n değil. G&uuml;neydoğu ve Doğu Anadolu b&ouml;lgesinde yaşayan yurttaşlarımız referandumda olduğu gibi muhtemelen &ccedil;ok y&uuml;ksek oranda Ak Parti politikalarını desteklemeyecek.</p> <p><strong>Peki AKP i&ccedil;in milliyet&ccedil;i se&ccedil;men K&uuml;rt a&ccedil;ığını kapatabiliyor mu?</strong></p> <p>Kapatamaz ama Ak Parti&rsquo;ye iki, &uuml;&ccedil; puan lazım. MHP bug&uuml;n y&uuml;zde 11&rsquo;e &ccedil;ıkmış vaziyette. Ş&ouml;yle de bir durum var, MHP&rsquo;lilerin sadece y&uuml;zde 15&rsquo;i Recep Tayyip Erdoğan&rsquo;ın başkan olmasını istiyor. Yani Ak Parti, farkı ucu ucuna kapatıyor.</p> <p><strong>Son anketinize g&ouml;re, toplumun y&uuml;zde 51&rsquo;i Demirtaş&rsquo;ın tutuklu yargılanmasını doğru buluyor. Siz, &lsquo;Hayır, yanlış buluyorum&rsquo; diyen y&uuml;zde 28&rsquo;in &ouml;nemine vurgu yapıyorsunuz, neden?</strong></p> <p>&Ccedil;&uuml;nk&uuml; HDP&rsquo;nin oyu y&uuml;zde 10. Y&uuml;zde 28 &ouml;nemli, bu dilim demokratik insanlardan oluşuyor ve se&ccedil;ilmiş kişileri koruma eğilimindeler. Bu y&uuml;zde 28&rsquo;in i&ccedil;inde Demirtaş&rsquo;ı ve HDP&rsquo;yi hi&ccedil; beğenmeyenler ancak&nbsp;&ldquo;Tutuklayamazsınız sonu&ccedil;ta milletvekili&rdquo;diyenler var.</p> <p><strong>İYİ Parti kurulduğundan beri iktidar bir kere bile ne &lsquo;Akşener&rsquo; ne de &lsquo;İYİ Parti&rsquo; dedi. Neden?</strong></p> <p>Bilemiyorum. Yalnız Meral Akşener &ccedil;ok beğenilen bir isim. Halka dokunuyor. Beğenilme oranı y&uuml;zde 16-17. Ancak İYİ Parti&rsquo;nin oyu o kadar değil. İkisini ayırt etmek lazım.</p> <p>&lsquo;Bah&ccedil;eli ve MHP desteği&rsquo;, partiden ayrılıp İyi Parti&rsquo;ye ge&ccedil;enlerle kan kaybediyor. MHP&rsquo;nin yaşadığı oy kaybı Bah&ccedil;eli&rsquo;ye mi yoksa AKP&rsquo;ye mi daha &ccedil;ok zarar veriyor?</p> <p>MHP oy filan kaybetmiyor. MHP, CHP&rsquo;den, ulusalcı kesimden bile oy alıyor.</p>