Bizi takip edin
Bizi takip edin

Seçim ikinci tura kalacak

14.5.2018 10:40:40
<p><strong>S&ouml;yleşi: Meltem Yılmaz/ Birg&uuml;n</strong></p> <p>24 Haziran se&ccedil;imlerine az bir zaman kala, anketler s&uuml;recin iktidar partisinin aleyhine işlediğini g&ouml;steriyor. Bu haftaki Pazartesi S&ouml;yleşisi&rsquo;nin konuğu olan MAK Danışmanlık Y&ouml;netim Kurulu Başkanı Mehmet Ali Kulat, se&ccedil;imin şu an itibarıyla ikinci tura kalmaya daha yakın durduğuna dikkat &ccedil;ekiyor. Yarışa &ccedil;ok sonradan giren Muharrem İnce&rsquo;nin bu kısa zaman diliminde &ccedil;ok hızlı bir y&uuml;kseliş grafiği g&ouml;sterdiğine dikkat &ccedil;eken Kulat, CHP&rsquo;nin &ouml;zellikle Meral Akşener&rsquo;e giden oylarını &ccedil;ok hızlı toparladığını belirtiyor. Kulat, ş&ouml;yle devam ediyor: &ldquo;Sol ve sek&uuml;ler se&ccedil;menin son 16 yılda Erdoğan karşısında yaşadığı muhalefet algısını, proaktif siyaset algısıyla tersine &ccedil;evirmeye başladı. Sol ve sek&uuml;ler se&ccedil;menin uzun zamandır i&ccedil;inde tuttuğu eleştirileri y&uuml;ksek sesle telaffuzu bir heyecan oluşturmaya başladı.&rdquo;</p> <p><strong>&raquo;Ana akt&ouml;rlerin kampanya s&uuml;recindeki performansını, bunun se&ccedil;mendeki karşılığını nasıl değerlendirdiğinizle başlayalım isterseniz.</strong><br />Elbette bu s&uuml;re&ccedil;te se&ccedil;menin nabzını hangi kesim iyi tutarsa ona yarar. İktidar cephesi ilk kez kesenin ağzını a&ccedil;tığı bir se&ccedil;im s&uuml;reci yaşıyor. Bunun yansımalarını g&ouml;receğiz ama şu ana kadar sokakta bu verilenler &ouml;zel bir heyecan yapmış gibi durmuyor.</p> <p><strong>&raquo;Neden?</strong><br />Buna, iktidarın bu vaatleri hayata ge&ccedil;ireceğine g&uuml;vensizlik değil, beklentilerin farklı oluşu neden oluyor. Mesela kitlesel oy potansiyeli olan taşeron iş&ccedil;i yasası &ccedil;ok etkin olmadı. Şimdilerde ceza indirimi ya da af, mali konulara y&ouml;nelik hukuki d&uuml;zenlemeler; iyi hamleler olarak g&ouml;r&uuml;lmekle birlikte se&ccedil;men bunları se&ccedil;im yatırımı olarak okuyor. Halen y&uuml;ksek toplumsal karşılığı olan bedelli askerlik gibi geniş kesimlere y&ouml;nelik d&uuml;zenleme yapılırsa ş&uuml;phesiz etkisi olur.</p> <p><strong>&raquo;AKP bu s&uuml;reci ekonomik vaatlerle kurguluyor gibi g&ouml;r&uuml;nmekte, diyorsunuz; peki muhalefet?</strong><br />Muhalefet daha soyut ama epey zamandır &ccedil;ok acil ihtiya&ccedil; haline d&ouml;n&uuml;şen adalet, birlikte yaşama, hoşg&ouml;r&uuml;, barış gibi kavramlara fokuslanmış durumda. Muhalefetin temel s&ouml;ylemi Erdoğan karşıtlığına yoğunlaşmışken yerine konulacak isimlerde kafalar karışık.</p> <p><strong>&raquo;Referandumda AKP&rsquo;nin b&uuml;y&uuml;kşehirlerde aldığı sonu&ccedil;ların, Cumhurbaşkanlığı se&ccedil;imlerinde devam etme olasılığı nedir?</strong><br />Referandumda yaşananın yaşanmaması i&ccedil;in iktidar o belediye başkanlarını değiştirdi. Gidenlerin gitme nedeni toplumu ikna etmişse vatandaş tekrar Ak Parti&rsquo;ye destek olabilir. Tabii ki gelenlerin gidenleri aratmaması şartıyla. Şu ana kadar yeni gelenlerin toplum tarafından yeterince bilinmediği g&ouml;zlemlenmektedir.</p> <p><strong>&raquo;Meral Akşener cephesinde durum nasıl?&nbsp;</strong><br />Akşener&rsquo;in Erdoğan karşısındaki sert ve keskin dili ilk anda oraya bir y&ouml;nelme nedeni olsa da vaatlerin somut olmaması, reklam dilinin zayıflığı, T&uuml;rkiye i&ccedil;in bir bilen olma fırsatını MHP i&ccedil;in bir b&ouml;lenle sınırlaması, y&uuml;zde 10&rsquo;lara tırmanan oyların ya gerisin geriye adreslerine ya da Muharrem İnce&rsquo;ye d&ouml;nmesine neden oluyor.</p> <p><strong>&raquo;İnce&rsquo;nin Cumhurbaşkanlığı adaylığına baktığımızda, nasıl bir &ccedil;ıkıştan s&ouml;z ediyoruz?</strong><br />Yarışa &ccedil;ok sonradan giren Muharrem İnce, 3-5 g&uuml;nl&uuml;k şu zaman diliminde &ccedil;ok hızlı bir y&uuml;kseliş grafiği g&ouml;steriyor. &Ouml;zellikle Meral Akşener&rsquo;e giden CHP oylarını &ccedil;ok hızlı toparlıyor. Zira sol ve sek&uuml;ler se&ccedil;menin son 16 yılda Recep Tayyip Erdoğan karşısında yaşadığı muhalefet algısını, proaktif siyaset algısıyla tersine &ccedil;evirmeye başladı. Sol ve sek&uuml;ler se&ccedil;menin uzun zamandır i&ccedil;inde tuttuğu eleştirileri y&uuml;ksek sesle telaffuzu bir heyecan oluşturmaya başladı. Muharrem İnce bu kısa s&uuml;rede sol ve sek&uuml;ler se&ccedil;mende ciddi bir toparlanma nedeni oldu. Halen sağ se&ccedil;mende &ouml;zel bir etki g&ouml;zlemlemiş değiliz. Daha &ccedil;ok yeni... &Ouml;n&uuml;m&uuml;zdeki g&uuml;nlerde ortaya konulacak arg&uuml;manlar daha net fotoğrafı verecektir.</p> <p><strong>&raquo;24 Haziran tarihinde ger&ccedil;ekleşecek se&ccedil;imlerde birinci tura ilişkin g&ouml;stergeler ne y&ouml;nde?</strong><br />Şu an itibarıyla bı&ccedil;ak sırtı bir se&ccedil;im s&uuml;reci var. K&uuml;rt se&ccedil;menin tavrı, gen&ccedil; se&ccedil;menin duruşu, başkan yardımcıları, kabinenin teşekk&uuml;l sinyalleri, ekonomi y&ouml;netimlerine y&ouml;nelik inandırıcı kampanyalar ibreyi iki y&ouml;ne doğru da değiştirebilir.</p> <p><strong>&raquo;İkinci tura kalınmasında kim belirleyici olacak?&nbsp;</strong><br />Se&ccedil;imin ikinci tura kalması muhalefetin se&ccedil;im kampanyasıyla ve ittifakların genişletilmesiyle yakından ilgilidir. &Ouml;zellikle HDP barajı aşamazsa Ak Parti&rsquo;nin kazanacağı vekil sayısının y&uuml;ksekliği; H&uuml;dapar&rsquo;ın kendi oyu değilse de &ccedil;arpan etkisi itibarıyla Cumhur ittifakının yanında ya da karşısında oluşunun &ccedil;ok &ouml;nemli olduğunu belirtelim. Şu an itibarıyla se&ccedil;im ikinci tura kalmaya daha yakın duruyor. Ancak değişkeni &ccedil;ok bir se&ccedil;im s&uuml;reci. &Ouml;n&uuml;m&uuml;zdeki g&uuml;nler farklı gelişimlerle bu dengeler değişebilir. Tabii ki siyasi partilerin aday tespitleri de bu s&uuml;re&ccedil;te &ccedil;ok &ouml;nemli olacak. Ge&ccedil;mişte se&ccedil;men i&ccedil;in adayın en az etkili olduğu &ouml;zellikle Ak Parti&rsquo;nin bu anlamda tespit ettiği adayların halkta karşılıkları da ilk kez bu kadar etkin olacak. Se&ccedil;im ikinci tura kalırsa TBMM &ccedil;oğunluğu noktası başta olmak &uuml;zere yine birka&ccedil; farklı değişken olacak. O noktada, asıl &ouml;nemli konu Cumhurbaşkanı Yardımcıları ve Kabine &Uuml;yeleri sonucunda belirleyicileri olabilir.</p> <p><strong>&raquo;HDP ikinci turda ne yapar?</strong><br />HDP bir ideoloji partisi, y&uuml;zde 7-8 &ccedil;ekirdek oyu var. Onun &uuml;st&uuml; kısmen konjonkt&uuml;rel oylardır. Kampanya mağduriyet &uuml;zerine kurgulandığında HDP ile se&ccedil;menin &ccedil;ekirdek kısmının safları sıklaştırmasına sebep olsa da; &ouml;zellikle ekonomik refahı yakalamış K&uuml;rt se&ccedil;menin Ak Parti&rsquo;ye kanalize olmasını sağlar. HDP tarafından &ccedil;ok profesyonel bir &ccedil;alışma yapılması gerekir ki burada da kitlelere ter&ouml;rle aralarına mesafe koyduklarını deklere etmeleri ve kitleleri de buna inandırmaları gerekir.</p> <p><img src="https://static.birgun.net/resim/haber-ici-resim/2018/05/14/secim-ikinci-tura-kalacak-463164-1.jpg" alt="secim-ikinci-tura-kalacak-463164-1." /></p> <p><strong>&raquo;Cumhurbaşkanlığını Erdoğan kazanır, milletvekili se&ccedil;iminde muhalefet ittifakı 300&rsquo;&uuml; ge&ccedil;erse ne olur?</strong><br />Herkesin aksine; TBMM&rsquo;de &ccedil;oğunluğun kaybedilmesini &ccedil;ok b&uuml;y&uuml;k bir sorun g&ouml;rmediğimi s&ouml;yleyeyim. Zira bizdeki sistem ABD&rsquo;den farklı. B&uuml;t&ccedil;e onayı TBMM&rsquo;de değil. Diğer konularda da KHK gibi d&uuml;zenlemeler g&uuml;ndeme gelebilir. Bu durumda farkın b&uuml;y&uuml;kl&uuml;ğ&uuml;ne bağlı olarak erken se&ccedil;im g&uuml;ndeme gelebilir. Fark &ccedil;ok b&uuml;y&uuml;k olursa erken genel se&ccedil;im g&uuml;ndeme gelir.</p> <p>***</p> <p><strong>MHP y&uuml;zde 7-8 d&uuml;zeyinde</strong></p> <p><strong>&raquo;Son yapılan anketler ne g&ouml;steriyor?&nbsp;</strong><br />Son araştırmamızda İyi Parti&rsquo;nin y&uuml;zde 10&rsquo;lar d&uuml;zeyinde olduğunu g&ouml;rd&uuml;k. CHP&rsquo;de &ccedil;ok ciddi bir oy kaybı olmayacak. Saadet Partisi se&ccedil;imi y&uuml;zde 2&rsquo;ler, hatta biraz daha &uuml;st&uuml; ile bitirirse şaşırtıcı olmaz. MHP ise bize g&ouml;re y&uuml;zde 7-8&rsquo;lerde.</p> <p>***</p> <p><strong>Se&ccedil;mende ekonomi kilit etkiye sahip</strong></p> <p><strong>&raquo;İ&ccedil;inde bulunduğumuz ekonomik tablo se&ccedil;ime nasıl yansıyacak? Ekonomi, se&ccedil;meni nasıl, ne şekilde motive ediyor?&nbsp;</strong><br />Ekonomi ş&uuml;phesiz se&ccedil;men davranışlarında kilit etkiye sahip. Lakin muhalefetin sık sık kullandığı ekonomi k&ouml;t&uuml; s&ouml;ylemini her g&uuml;n g&ouml;r&uuml;p yaşayan sokaktaki vatandaşın sorunu şu; Evet ekonomi k&ouml;t&uuml;, lakin gelecek olanların bunlardan daha iyi y&ouml;neteceklerine dair bir sorunsalı var. Yani tamam Tayyip gitsin de yerine gelecek hangi lider ekonomiyi bunlardan daha iyi y&ouml;netecek? Muhalefet ekonomide iyi bir g&uuml;ven oluşturmazsa vatandaş davranışında tercih muhalefetten yana olmaz. Ev almış, araba almış bankalara milyonlarca bor&ccedil;lu olan insanlar bu borcu bir &ouml;deme takvimi i&ccedil;inde &ouml;demeyi planlarken ge&ccedil;miş krizler benzeri sıra dışı enflasyon ve deval&uuml;asyonları g&ouml;ze alamıyor. Ayrıca ekonomik krizleri uluslararası akt&ouml;rlerin &uuml;lke bekasına bir operasyonu olarak sunuyor ve milli duyguların &ccedil;ok dinamik olduğu bug&uuml;nde bu ifadeler olumlu algı yapıyor.</p> <p>***</p> <table border="3" cellspacing="3" cellpadding="3" align="center"> <tbody> <tr> <td> <p><strong>MHP, AKP&rsquo;den oy alacak</strong></p> <p><strong>&raquo;24 Haziran se&ccedil;imlerindeki ittifaklar, dengeleri nasıl etkileyecek?&nbsp;</strong><br />24 Haziran&rsquo;da yapılacak olan se&ccedil;imin iki farklı boyutu var. Birincisi, TBMM&rsquo;nin yeni d&ouml;nemdeki teşekk&uuml;l&uuml;ne y&ouml;nelik parlamento se&ccedil;imi. İkincisi, Cumhurbaşkanlığı se&ccedil;imi. Bunlardan ilkinde muhalefetin farklı partilerin i&ccedil;inde olduğu ittifaklarla baraj sorununu aşmış olması iktidarın aleyhine. Burada muhalefetle hem Millet ittifakını, hem de Cumhur ittifakı i&ccedil;indeki partileri kastediyorum. Bize g&ouml;re baraj problemi olan irili ufaklı t&uuml;m partiler vekil &ccedil;ıkarabilme ihtimali nedeniyle doğal olarak se&ccedil;ime asılacaklar ve bu noktada giden oylar ağırlıklı Ak Parti&rsquo;den gidecek. Daha anlaşılır şekliyle ifade edecek olursak; Saadet, Demokrat Parti, İyi Parti, Ak Parti&rsquo;den oy alacağı gibi MHP de Ak Parti&rsquo;den oy alacak.</p> </td> </tr> </tbody> </table>