Bizi takip edin
Bizi takip edin

Yayıncılıkta kırmızı alarm

29.08.2018 12:25:08
<p><span class="large">2017&rsquo;den beri kitap satışlarında bariz bir d&uuml;ş&uuml;ş s&ouml;z konusu. Ge&ccedil;en yıl Milli Eğitim Bakanlığı&rsquo;nın sınav sisteminde yaptığı ani değişiklik sonucu yayıncılık sekt&ouml;r&uuml;nde yaşanan 560 milyon dolarlık zararla birlikte t&uuml;m kitap perakende sekt&ouml;r&uuml;n&uuml; olumsuz etkilendi. T&uuml;rkiye&rsquo;nin en b&uuml;y&uuml;k kitap dağıtımcılarından Final Pazarlama&rsquo;nın konkordato ilan etmesi ilk ve &ouml;nemli &ouml;rnek. Yeni konkodatolar, iflaslar gelebilir.&nbsp;</span><br /><span class="large">Yayıncılık sekt&ouml;r&uuml;n&uuml; esas sıkıntıya sokansa &uuml;retiminin d&ouml;vizle, satışının ise T&uuml;rk Lirası ile olması. D&ouml;viz kurlarındaki her artış kitap &uuml;retim maliyetlerinin artmasına neden oluyor.&nbsp;</span><br /><span class="large">T&uuml;rkiye&rsquo;nin kitap ve gazete k&acirc;ğıdı &uuml;retimini yapan SEKA 2005 yılında tamamen &ouml;zelleştirildi ve t&uuml;m k&acirc;ğıt fabrikaları kapandı. T&uuml;rkiye gazete ve kitap k&acirc;ğıdında tamamen dışa bağımlı hale geldi.&nbsp;</span><br /><span class="large">Kitap k&acirc;ğıdı Avro ile alınıyor. Merkez Bankası rakamlarına g&ouml;re 2 Ocak 2018&rsquo;de 1 Avro 4.55 TL, 27 Ağustos 2018&rsquo;de 1 Avro 7.21 TL&rsquo;ydi. Y&uuml;zde 58&rsquo;lik bir fark s&ouml;z konusu. Bu fark kitap k&acirc;ğıdının fiyatına otomatik olarak ekleniyor.&nbsp;</span><br /><span class="large">Bu da yetmezmiş gibi d&uuml;nya &ccedil;apında yaşanan k&acirc;ğıt fiyatlarındaki artışlar da T&uuml;rkiye&rsquo;deki kitap k&acirc;ğıdı fiyatlarına yansıyor. Ocak ayından bu yana kitap k&acirc;ğıdına d&ouml;viz bazında tam d&ouml;rt kez zam geldi. Yani hem k&acirc;ğıdın Avro olarak fiyatı arttı hem de Avro değer kazandı. Yılbaşında bir ton kitap k&acirc;ğıdını 750 Avro&rsquo;ya yani 3.412 liraya alırken şimdi 850 Avro&rsquo;ya 6.128 liraya alıyoruz. y&uuml;zde 79.6 artış s&ouml;z konusu.&nbsp;</span><br /><span class="large">Bu yıl başında k&acirc;ğıda zam yapılmasının yanında T&uuml;rkiye k&acirc;ğıt kotaları da mevcut rakamın d&ouml;rtte birine d&uuml;ş&uuml;r&uuml;lm&uuml;ş. Avro&rsquo;daki değişimden ve yapılan stoklar nedeniyle k&acirc;ğıt temininde g&uuml;&ccedil;l&uuml;kler yaşanıyor. Kotadaki bu b&uuml;y&uuml;k d&uuml;ş&uuml;ş nedeniyle k&acirc;ğıt sıkıntısının &ouml;n&uuml;m&uuml;zdeki aylarda daha da artması bekleniyor. Bu hafta bazı dergiler ve gazeteler k&acirc;ğıt yokluğundan &ccedil;ıkmadı, bazıları da &ccedil;ıkamayacak.&nbsp;</span><br /><span class="large">2017&rsquo;de T&uuml;rkiye yayıncılık sekt&ouml;r&uuml; reel olarak b&uuml;y&uuml;m&uuml;ş olmasına rağmen T&uuml;rk Lirası&rsquo;nın değer kaybı nedeniyle d&uuml;nyanın en b&uuml;y&uuml;k 11. yayıncılık sekt&ouml;r&uuml;yken on altıncılığa d&uuml;şm&uuml;şt&uuml;. Şimdi bu d&uuml;ş&uuml;ş &ccedil;ok daha trajik olacak.&nbsp;</span><br /><span class="large">T&uuml;rkiye Yayıncılar Birliği Başkanı Kenan Kocat<strong>&uuml;rk</strong>&rsquo;&uuml;n s&ouml;ylediği gibi yerli k&acirc;ğıt &uuml;retimine başlamak temel &ccedil;&ouml;z&uuml;m olarak g&ouml;r&uuml;n&uuml;yor ama hemen bir k&acirc;ğıt fabrikası kurulamayacağı g&ouml;z&ouml;n&uuml;ne alınırsa en hızlı ve etkili tedbir kitap k&acirc;ğıdına uygulanan y&uuml;zde 18 KDV&rsquo;nin kaldırılması olabilir.&nbsp;</span><br /><span class="large">D&ouml;vize bağlı bir diğer maliyet unsuru da &ccedil;eviri eserler i&ccedil;in &ouml;denen telif. Telifler esas olarak dolar olarak &ouml;deniyor. 2 Ocak 2018&rsquo;de 1 USD 3.77 TL, 27 Ağustos 2018&rsquo;de 1 USD 6.21 TL. Yani 2018 başında bir kitabın telif &uuml;creti olarak 1000 USD karşılığı olarak 3.770 TL &ouml;derken şimdi 6.210 TL &ouml;demek durumundalar. Telif bedeli y&uuml;zde 64 artmış.&nbsp;</span><br /><span class="large">Bu konuda yabancı yayıncılar ve ajansların g&ouml;stereceği anlayış ve yaklaşım &ouml;nemli. T&uuml;rkiye&rsquo;de yaşananlar dikkate alınarak fiyatlandırma yapılırsa ve yeni s&ouml;zleşmelerde istenen avans tutarlarından vazge&ccedil;ilirse belki bir &ccedil;&ouml;z&uuml;m olur. Bunun i&ccedil;in girişimler yapılmalı.&nbsp;</span><br /><span class="large">Kitabın &uuml;retim maliyeti ortalama y&uuml;zde 70 artarken okurlar kitap fiyatlarında y&uuml;zde 10 artışı bile b&uuml;y&uuml;k tepkiyle karşılıyor. Deval&uuml;asyonların perakende satışlara olumsuz etkisi biliniyor. İlk vazge&ccedil;ilen de k&uuml;lt&uuml;r &uuml;r&uuml;nleri, kitap oluyor. Kitap satışlarının daha da d&uuml;şeceğini &ouml;ng&ouml;rebiliriz. Bu da yayıncılık sekt&ouml;r&uuml;n&uuml;n daha da k&uuml;&ccedil;&uuml;lmesi demektir. Bakanlar kendi sekt&ouml;rleri i&ccedil;in tedbirler alıyor, uygulamaya ge&ccedil;enler bile var. Kırmızı alarm veren yayıncılık sekt&ouml;r&uuml; de K&uuml;lt&uuml;r ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy&rsquo;un acilen yayıncılık sekt&ouml;r&uuml;n&uuml; destekleyici tedbirleri a&ccedil;ıklamasını bekliyor.</span></p> <p><span class="large">Metin Celal - Cumhuriyet</span></p>