Bizi takip edin
Bizi takip edin

‘Türkiye artık borç faizi için borçlanmak durumunda'

13.06.2019 15:50:09
<p class="db9fe9049761426654245bb2dd862eecMsoNormal">CHP Genel Başkan Yardımcısı Aykut Erdoğdu, Nisan 2019 sonu itibariyle b&uuml;t&ccedil;e gelirlerinin yetersiz kalması sonucunda 13 milyar TL&rsquo;lik faiz dışı a&ccedil;ık oluştuğunu ve bu faiz dışı a&ccedil;ığın d&uuml;n a&ccedil;ıklanan Mayıs 2019 Hazine Nakit Ger&ccedil;ekleşmeleri verilerine g&ouml;re 20 milyarın &uuml;st&uuml;ne &ccedil;ıktığını belirterek, &ldquo;B&uuml;t&ccedil;e finansmanı i&ccedil;in kullanılan net borcun 22 milyardan fazla kısmı faiz &ouml;demelerine gitti. Yani, T&uuml;rkiye artık bor&ccedil; faizi i&ccedil;in bor&ccedil;lanmak durumunda olan bir &uuml;lke. Dahası Hazine 4 aydır &uuml;st &uuml;ste faiz dışı a&ccedil;ık veriyor&rdquo; dedi.</p> <p class="db9fe9049761426654245bb2dd862eecMsoNormal">Erdoğdu, T&uuml;rkiye&rsquo;de genel b&uuml;t&ccedil;enin geldiği durumla ilgili olarak yaptığı değerlendirmede, T&uuml;rkiye ekonomisinin i&ccedil;inde bulunduğu kriz s&uuml;recinin bir t&uuml;r kısır d&ouml;ng&uuml; bi&ccedil;imi aldığını ifade ederek, piyasanın para d&ouml;nmediği i&ccedil;in başta vergi bor&ccedil;ları olmak &uuml;zere kamuya karşı parasal y&uuml;k&uuml;ml&uuml;l&uuml;klerini yerine getiremediğine dikkat &ccedil;ekti. Bu nedenle hazinenin genel b&uuml;t&ccedil;e olağan giderlerini karşılayabilmek i&ccedil;in bor&ccedil;lanmaya gittiğini kaydeden Erdoğdu ş&ouml;yle devam etti:</p> <p class="db9fe9049761426654245bb2dd862eecMsoNormal">&ldquo;B&uuml;t&ccedil;e gelirlerinde tahakkuk-tahsilat makasının giderek a&ccedil;ılması sonucunda, ge&ccedil;mişten gelen bor&ccedil; y&uuml;k&uuml;n&uuml;n faiz giderleri, kamunun piyasaya karşı y&uuml;k&uuml;ml&uuml;l&uuml;klerini karşılama konusunda zora girmesine neden oluyor. 2019 yılı b&uuml;t&ccedil;esine g&ouml;re hedeflenen gelir toplamı 867 milyar TL, ancak, tahakkuk etmiş fakat tahsil edilememiş b&uuml;t&ccedil;e gelirlerinin Nisan 2019 sonu itibariyle toplam tutarı 447 milyar TL. B&uuml;t&ccedil;e gelirlerinin tahsil edilememesi sonucunda kamu kesimi a&ccedil;ısından b&uuml;y&uuml;k miktarlarda bor&ccedil;lanma gereği ortaya &ccedil;ıkıyor. Kamunun s&uuml;rekli bor&ccedil;lanma gereği de faizin y&uuml;ksek seyrindeki &ouml;nemli fakt&ouml;rlerden birisi. 2019 yılının ilk 5 ayında (Mayıs 2019 sonu itibariyle) Hazine, 36 milyar TL dış ve 83 milyar TL i&ccedil; bor&ccedil;lanma yaptı. Buna karşın 19 milyar TL dış bor&ccedil; geri &ouml;demesi ve 32 milyar TL de i&ccedil; bor&ccedil; geri &ouml;demesi yaptı. Yani ilk 5 aydaki net bor&ccedil;lanma 67 milyar TL olarak ger&ccedil;ekleşti.&rdquo;</p> <p class="db9fe9049761426654245bb2dd862eecMsoNormal">Mayıs 2019 Hazine Nakit Ger&ccedil;eklemeleri verilerine g&ouml;re, 2019&rsquo;un ilk 5 ayında toplamda 45,5 milyar TL faiz &ouml;demesi yapıldığına işaret eden Erdoğdu, &ldquo;Bunun anlamı şu: Hazine, g&uuml;nde 303 milyon, saatte 12,6 milyon, dakikada 210 bin 600 ve saniyede 3 bin 510 TL faiz &ouml;d&uuml;yor. Ben bu c&uuml;mleyi s&ouml;ylerken ge&ccedil;en 5-6 saniyede hazine 20 bin TL&rsquo;ye yakın faizi &ouml;dedi bile&rdquo; diye konuştu.</p> <h3 class="db9fe9049761426654245bb2dd862eecMsoNormal"><strong>EKONOMİNİN GEREKLERİ YAPILMIYOR</strong></h3> <p class="db9fe9049761426654245bb2dd862eecMsoNormal">İktidarın &uuml;lkeyi s&uuml;rekli mahkum kıldığı se&ccedil;im atmosferinde kamuyu tahsil edilmesi gereken gelirlerden yoksun bıraktığını ve tahakkuk eden &ccedil;eşitli vergiler ile para cezalarını tahsil etmediğinin altını &ccedil;izen Erdoğdu şunları s&ouml;yledi:</p> <p class="db9fe9049761426654245bb2dd862eecMsoNormal">&ldquo;&Ouml;rneğin 2018&rsquo;de 178 milyar TL gelir vergisi tahakkuk etmişken, bunun yaklaşık 40 milyar TL&rsquo;si tahsil edilemedi. Buna 2019&rsquo;un ilk 4 ayında &ouml;denmeyen yaklaşık 7 milyar eklendiğinde tahsil edilemeyen gelir vergisi 46,5 milyara &ccedil;ıktı. Aynı şekilde kurumlar vergisi 2018&rsquo;de 101 milyar tahakkuk etmesine karşın 23 milyar TL&rsquo;si &ouml;denmedi. 2019&rsquo;un il 4 ayında &ouml;denmeyen toplam kurumlar vergisi 27 milyar TL&rsquo;ye &ccedil;ıktı. 2018&rsquo;de Motorlu Taşıtlar Vergisinde tahakkuk 18 milyar TL iken, tahsilat 12,8 milyar, &ouml;denmeyen miktar 5,7 milyar TL. 2019&rsquo;un ilk 4 ayında devreden 5,7 milyarlık tahsil edilemeyen tutarı dahil edildiğinde MTV tahakkuku 20,6 milyara ulaştı, ancak tahsilat 6,2 milyarda kaldı. Yani, MTV&rsquo;de tahsil edilemeyen tutar 5,7 milyardan 14,4 milyara y&uuml;kseldi. Yaptığımız kabaca hesaplamaya g&ouml;re 2018&rsquo;in başında her 3 ara&ccedil;tan 2&rsquo;sinin MTV&rsquo;si &ouml;denmemiş.&rdquo;</p> <p class="db9fe9049761426654245bb2dd862eecMsoNormal">Erdoğdu cezalarda durumun daha da vahim olduğunun altını &ccedil;izerek, &ldquo;2018&rsquo;de 66 milyar TL adli para cezasının ancak 526 milyon TL&rsquo;si &ouml;dendi. 2019&rsquo;un ilk 4 ayında &ouml;denmeyenlerle birlikte &ouml;denmeyen rakam 65,6 milyar TL. Yani hemen hemen hi&ccedil; tahsilat yapılmamış&rdquo; diye konuştu.</p> <h3 class="db9fe9049761426654245bb2dd862eecMsoNormal"><strong>KRİZ, KAMUYU DA GELİRSİZ BIRAKIYOR</strong></h3> <p class="db9fe9049761426654245bb2dd862eecMsoNormal">Ekonomik kriz yılı olan 2019&rsquo;un ilk 4 ayındaki kamu gelirlerinin tahakkuk-tahsilat miktarlarına ve tahsil edilemeyen b&uuml;t&ccedil;e gelirlerine bakıldığında, krizin kamuyu gelirsiz bırakma s&uuml;recine girdiğinin g&ouml;r&uuml;ld&uuml;ğ&uuml;n&uuml; kaydeden Erdoğdu şu g&ouml;r&uuml;şleri dile getirdi:</p> <p class="db9fe9049761426654245bb2dd862eecMsoNormal">&ldquo;Kamu gelirlerinin GSYH&rsquo;ya oranla gelişimine baktığımızda, T&uuml;rkiye&rsquo;nin istihdam yaratmadan b&uuml;y&uuml;yen ekonomisinin aynı zamanda kamuya gelir sağlamaksızın da b&uuml;y&uuml;d&uuml;ğ&uuml; g&ouml;r&uuml;l&uuml;yor. 2006&rsquo;da GSYH&rsquo;nın y&uuml;zde 22&rsquo;sine kadar y&uuml;kselmiş olan kamu gelirleri, 2018&rsquo;de y&uuml;zde 17&rsquo;ye d&uuml;şm&uuml;ş durumda. Vergi gelirlerinin&nbsp;<span class="wmi-callto">2010-2011</span>&rsquo;deki oranı GSYH&rsquo;nin y&uuml;zde 18,2&rsquo;sine kadar y&uuml;kselmişken; şu anda bu oran y&uuml;zde 14,5&rsquo;e gerilemiş durumda. AKP&rsquo;nin maliye y&ouml;netimi, son yıllarda &uuml;st &uuml;ste &ccedil;ıkardığı vergi afları-yapılandırmaları dolayısıyla vergi motivasyonunu da bozdu. Vergi cezaları 4 ayda 128 milyar TL&rsquo;den 135 milyar TL&rsquo;ye y&uuml;kseldi. 2019&rsquo;un Nisan sonunda, bu cezalara faizler de eklendiğinde neredeyse tahsil edilmemiş vergi asıllarının y&uuml;zde 90&rsquo;ı kadar bir tutar &ouml;denmedi. T&uuml;rkiye&rsquo;nin bor&ccedil; &ccedil;evirme sorunu aşılmak isteniyorsa Maliye, tahsilat miktarlarını artıracak tedbirleri ge&ccedil; kalmadan almalıdır.&rdquo;</p>