Bizi takip edin
Bizi takip edin

AVM'lerdeki çalışma koşulları köleliği aratmıyor

11.08.2019 10:21:50
<p>CHP Parti Meclisi (PM) &uuml;yesi ve Ankara Milletvekili Tekin Bing&ouml;l, Alışveriş Merkezlerinde (AVM) yaşanan emek s&ouml;m&uuml;r&uuml;s&uuml;ne ilişkin rapor hazırladı. AVM&rsquo;lerde &ccedil;alışan sayısının yaklaşık 500 bin olduğunun belirtildiği raporda, &ldquo;12 saat &ccedil;alışan AVM emek&ccedil;ileri, başta 1 Mayıs olmak &uuml;zere, dini bayramlar ve resmi tatil g&uuml;nlerinden de yararlanamıyor. AVM emek&ccedil;ilerinin yarısından fazlası s&uuml;rekli mesaiye kalıyor. AVM &ccedil;alışanlarının y&uuml;zde 54.4&rsquo;&uuml; hi&ccedil; tatil yapmadı. Tuvalet ve yemek molaları bile problem teşkil ediyor. AVM &ccedil;alışanlarının, g&uuml;n i&ccedil;indeki mola hakları ise 1 saat 15 dakika ile kısıtlı. Mola harici oturmak bile yasak&rdquo; tespitlerine yer verildi.&nbsp;<br />CHP&rsquo;li Tekin Bing&ouml;l, AVM &ccedil;alışanlarının sorunlarına ilişkin rapor hazırladı. Bing&ouml;l&rsquo;&uuml;n raporundan dikkat &ccedil;ekenler ş&ouml;yle:</p> <p><strong>500 bin kişi AVM&rsquo;de &ccedil;alışıyor:</strong>&nbsp;10 yıl &ouml;nce T&uuml;rkiye&rsquo;de 43 AVM mevcutken, bug&uuml;n bu sayı 396&rsquo;ya y&uuml;kselmiştir. Bu alışveriş merkezlerinin 114&rsquo;&uuml; İstanbul, 38&rsquo;i Ankara, 24&rsquo;&uuml; İzmir, 17&rsquo;si Antalya, 15&rsquo;i Bursa, 11&rsquo;i Kocaeli, 11&rsquo;i Muğla, 6&rsquo;sı Gaziantep, 6&rsquo;sı Denizli, 4&rsquo;&uuml; Adana, ve 150&rsquo;si diğer illerdedir. T&uuml;rkiye&rsquo;de ayda 2.5 milyon kişi AVM&rsquo;lere gitmektedir. Bu AVM&rsquo;lerde &ccedil;alışanların sayısı ise yaklaşık 500 bin kişidir.</p> <p><strong>Yarıdan fazlası gen&ccedil;:</strong>&nbsp;&Ccedil;alışanların yaşları 25&rsquo;in altında olanların oranı y&uuml;zde 56.4; 35 yaş &uuml;st&uuml;ndekilerin oranı ise yalnızca y&uuml;zde 6.2&rsquo;dir. T&uuml;rkiye&rsquo;de gen&ccedil; işsizliğin her ge&ccedil;en g&uuml;n artması, gen&ccedil;leri k&ouml;t&uuml; koşullarda &ccedil;alışmaya mahk&ucirc;m ediyor.</p> <p><strong>G&uuml;n&uuml;n yarısı AVM&rsquo;de ge&ccedil;iyor:</strong>&nbsp;AVM &ccedil;alışanlarının en &ouml;nemli sorunu &ccedil;alışma saatleri. Sabah saat 10.00&rsquo;da işbaşı yapan AVM &ccedil;alışanları, en erken akşam saat 10.00&rsquo;da işten &ccedil;ıkıyor. Herkesin memnuniyeti i&ccedil;in g&uuml;nde 12 saat &ccedil;alışan AVM emek&ccedil;ileri, başta 1 Mayıs olmak &uuml;zere, dini bayramlar ve resmi tatil g&uuml;nlerinden de yararlanamıyor. AVM emek&ccedil;ilerinin yarısından fazlası s&uuml;rekli mesaiye kalıyor.</p> <p><strong>G&uuml;n ışığı yok:</strong>&nbsp;Uzun &ccedil;alışma saatleri AVM &ccedil;alışanlarının sosyal hayatlarını olumsuz y&ouml;nde etkiliyor. İş ve yaşam dengesi alt&uuml;st olan emek&ccedil;ilerin iş hayatı ve yaşamları s&uuml;rekli &ccedil;atışıyor. Hafta sonları ya da bayram ve resmi tatillerde izin kullanamadıkları i&ccedil;in aile ve arkadaşları ile g&ouml;r&uuml;şmeleri &ldquo;yok&rdquo; denecek kadar azdır. AVM &ccedil;alışanlarının y&uuml;zde 54.4&rsquo;&uuml; hi&ccedil; tatil yapmamış. Sosyal hayatları kısıtlandığı i&ccedil;in arkadaş &ccedil;evreleri de evrilmekte ve sadece mağaza ya da AVM arkadaşları ile g&ouml;r&uuml;şebiliyorlar. B&uuml;t&uuml;n g&uuml;n kapalı bir bina i&ccedil;erisinde oldukları i&ccedil;in dışarıdan soyutlanıyorlar. Mevsimlerden, yağmurdan, kardan ve g&uuml;n ışığından mahrum şekilde &ccedil;alışıyorlar.</p> <p><strong>Denetim bitmiyor, oturmak bile yasak:</strong>&nbsp;&Uuml;cret ve &ccedil;alışma saatleri konusunda problemler yaşayan AVM emek&ccedil;ilerinin &ccedil;alışma saatleri i&ccedil;erisindeki koşulları da insan onurunu zedeleyecek şekilde. Tuvalet ve yemek molaları bile problem teşkil ediyor. Denetimin hi&ccedil; bitmediği AVM&rsquo;lerde &ccedil;alışanlar kamerayla ya da amirleri tarafından s&uuml;rekli izleniyor. G&uuml;n&uuml;n yarısını işyerinde ge&ccedil;iren AVM &ccedil;alışanlarının, g&uuml;n i&ccedil;indeki mola hakları ise 1 saat 15 dakika ile kısıtlı. Mola harici oturmak bile yasaktır. AVM emek&ccedil;ilerinin hem yaptıkları iş hem de m&uuml;şterilere karşı tavırları s&uuml;rekli denetleniyor. S&uuml;rekli takip edilme ve izlenme hali, yanlış yapma korkusu ile birleşmekte ve &ouml;zellikle ruhsal tahribata sebep oluyor.</p> <p><strong>Hastalık artıyor:</strong>&nbsp;Uzun &ccedil;alışma saatlerine ek olarak &ccedil;alışma koşullarının da k&ouml;t&uuml;l&uuml;ğ&uuml; nedeniyle AVM emek&ccedil;ileri ciddi kalıcı hastalıklara maruz kalıyor. M&uuml;şteri olsun olmasın s&uuml;rekli ayakta duran ve oturmaları bile yasak olan AVM emek&ccedil;ilerinde kas ve iskelet sistemi rahatsızlıkları yaygın. Varis, bel fıtığı, ayak rahatsızlıklarının yanı sıra iş kaynaklı stres ve ruhsal problemler de artıyor. G&uuml;neş ışığı g&ouml;rmemekten kaynaklanan D Vitamini eksikliği, elektrikli eşyalar nedeniyle s&uuml;rekli radyasyona maruz kalma ve yoğun ses ile ışık altında &ccedil;alışma hali sağlık sorunlarını tetiklemektedir. AVM emek&ccedil;ilerinin sosyal hayattan kopuk olma halleri ise depresyon, kaygı bozukluğu, duygu dalgalanmaları ve &ouml;fke kontrol problemlerine neden olmaktadır.</p> <div id="FIOnDemandWrapper_fiInstance_109771_6_946655262666653700" class="FIOnDemandWrapper">&nbsp;</div> <p><strong>NE YAPILMALI?</strong></p> <p>-&Ccedil;alışma koşulları d&uuml;zenlenmeli ve bu iş bir meslek olarak tanımlanmalı.<br />- &Ccedil;alışma saatleri ve izinler acilen d&uuml;zeltilmeli, pazar g&uuml;nleri tatil olmalı.<br />-Dinlenme alanları olmalı.<br />-İnsani ihtiya&ccedil;lar rahat&ccedil;a karşılanmalı.<br />-AVM &ccedil;alışanları i&ccedil;in kişisel alanlar yaratılmalı.<br />-&Ccedil;alışanların &ccedil;ocukları i&ccedil;in etkinlik alanları yapılmalı.<br />- &Ccedil;alışma Bakanlığı&rsquo;nın denetimleri artmalı.<br />- Sendikal &ouml;rg&uuml;tlenme m&uuml;dahale olmaksızın sağlanmalı.<br />- &Ccedil;alışanlar i&ccedil;in dini bayramların ilk g&uuml;n&uuml; tatil olmalı.</p> <p>&nbsp;</p> <p><strong>Cumhuriyet</strong></p>