Bizi takip edin
Bizi takip edin

'Türkiye'de öğrenciler bazı temel becerileri bile yerine getiremiyor'

3.12.2019 11:47:00
<p>T&uuml;rkiye'de 15 yaşındaki &ouml;ğrencilerin y&uuml;zde 73'&uuml;n&uuml; temsil eden 186 farklı okuldan 6 Bin 890 &ouml;ğrenci PISA testine girdi.</p> <p>PISA 2018 sonu&ccedil;larına g&ouml;re T&uuml;rkiye'de &ouml;ğrenciler "okuma, matematik ve fen bilimi" alanlarının tamamında OECD ortalamasının altında kaldı.</p> <p>Bu sonu&ccedil;lara g&ouml;re T&uuml;rkiye, PISA testine katılan 37 OECD &uuml;lkesi arasında; Slovakya, Yunanistan, Şili, Meksika, Kolombiya ve İspanya'yı ge&ccedil;erek 31. sırada yer aldı.</p> <p><strong>"PISA 2018 sonu&ccedil;ları hala t&uuml;m alanlarda OECD ortalamasının altında"</strong></p> <p>PISA kapsamında &ouml;ğrenciler "okuma, matematik ve fen" alanlarında verdikleri yanıtlara g&ouml;re 1'den 6'ya kadar gruplara ayrılıyorlar ve en &uuml;st d&uuml;zey "5 ve 6. seviye" olarak tarif ediliyor.</p> <p>Rapora g&ouml;re T&uuml;rkiye'de &ouml;ğrencilerin sadece k&uuml;&ccedil;&uuml;k bir kısmı en azından bir alanda y&uuml;ksek (5 ve 6 seviyesinde) başarı g&ouml;sterdi.</p> <p>PISA sonucunu BBC T&uuml;rk&ccedil;e'ye değerlendiren Eğitim Reformu Girişi (ERG) Politika Analisti Yeliz D&uuml;şk&uuml;n, "T&uuml;rkiye'ye ilişkin ortalama puanların d&uuml;ş&uuml;kl&uuml;ğ&uuml; kadar dikkat &ccedil;eken bir bulgu da en &uuml;st d&uuml;zeyde (d&uuml;zey 5 ve 6) yeterlilik g&ouml;steren &ccedil;ocukların oranının d&uuml;ş&uuml;k oluşudur" diyor:</p> <p>"T&uuml;rkiye'de alt yeterlilik d&uuml;zeyinde yer alan &ouml;ğrencilerin oranı ise olduk&ccedil;a y&uuml;ksektir. &Ouml;rneğin en alt d&uuml;zeyde yeterlilik g&ouml;steren (d&uuml;zey 1 ve aşağısı) &ccedil;ocukların oranı matematikte %36,7, fende %25,2, okumada %26,1'dir.</p> <p>"Okuma alanında en alt d&uuml;zeyde yeterlilik g&ouml;steren &ccedil;ocuklar bir metinde &ccedil;ok a&ccedil;ık olan bilgileri saptamak, kendilerine tanıdık gelen konulardaki yazıların ana fikrini fark etmek gibi basit şeyleri yapabilirler ama daha derin yorumlarda bulunmakta zorlanırlar. Matematikte de &ccedil;ok basit işlemleri yapabilirler. Dolayısıyla PISA sonu&ccedil;ları, T&uuml;rkiye'de 15 yaşındaki &ouml;ğrencilerin &ouml;nemli bir oranının temel becerilerden yoksun olduğunu g&ouml;steriyor."</p> <p>&Ouml;te yandan T&uuml;rkiye 2003'den bu yana her &uuml;&ccedil; yılda bir yapılan PISA sınavında t&uuml;m branşlarda OECD ortalamasının altında kalıyor.</p> <p>Yine de T&uuml;rkiye'de &ouml;ğrencilerin becerisinde 2003'ten 2012 yılına dek artan bir eğilim s&ouml;z konusuydu ve okuma alanında OECD ortalamasına en &ccedil;ok 2012 yılında yaklaşılmıştı.</p> <p>Fakat 2015 yılı PISA sonu&ccedil;larında T&uuml;rkiye bir &ouml;nceki 2012 yılı sonu&ccedil;larına g&ouml;re sert bir d&uuml;ş&uuml;ş g&ouml;stererek matematik ve okuma alanlarında 2003 yılındaki seviyesine, fen alanında ise 2006 yılındaki seviyesine gerilemişti.</p> <p class="fi-incontent-mark">2018 sonu&ccedil;ları ise T&uuml;rkiye'nin okuma alanında yeniden 2012 yılındaki seviyesine yaklaştığını, matematik ve fen alanlarında ise 2012 seviyesinin de bir miktar yukarısına &ccedil;ıktığını g&ouml;steriyor.</p> <p class="fi-incontent-mark">Yeliz D&uuml;şk&uuml;n ise 2015'den bu yana ger&ccedil;ekleşen bu 'artışın' olumlu bir gelişme olarak değerlendirilemeyeceğini s&ouml;yl&uuml;yor:</p> <p class="fi-incontent-mark">"2015 ve 2018 arasında ortalama başarı 13 &uuml;lke ve ekonomide y&uuml;kseldi. T&uuml;rkiye de bunlardan biri. PISA 2018 sonu&ccedil;larını PISA 2015'le karşılaştırdığımızda ortalama puanların arttığı g&ouml;r&uuml;l&uuml;yor. Ancak bu artışı b&uuml;y&uuml;k bir gelişme olarak yorumlamamak gerekir. &Ccedil;&uuml;nk&uuml; T&uuml;rkiye'nin PISA 2018 sonu&ccedil;ları hala t&uuml;m alanlarda OECD ortalamasının altındadır."</p> <p>"Okuma alanında &uuml;st d&uuml;zeyde (d&uuml;zey 5 ve 6) yeterlilik g&ouml;steren &ccedil;ocukların oranı 2012 yılında %4,3 idi, 2015'te %0,6'ya gerilemişti, 2018'de %3,3 oldu. Dolayısıyla okuma alanında en başarılı &ouml;ğrencilerin oranı hala 2012'nin gerisindedir."</p> <p>"Okuma alanında &uuml;st d&uuml;zey beceri g&ouml;stermek demek bir veya birden fazla metindeki bilgileri birbirleriyle ilişkilendirerek yorumlamak, sunulan hipotezleri eleştirel bi&ccedil;imde değerlendirebilmek gibi becerileri i&ccedil;eriyor. Dolayısıyla T&uuml;rkiye'de 15 yaşında olan ve eğitimine devam eden &ccedil;ocukların &ccedil;ok d&uuml;ş&uuml;k bir oranının bunları yapabildiğini s&ouml;yleyebiliriz."</p> <p><strong>T&uuml;rkiye'de &ouml;ğrencilerin okuma, matematik ve fen becerileri nasıl?</strong></p> <p>PISA sonu&ccedil;larına g&ouml;re T&uuml;rkiye'de 15 yaş grubundaki &ouml;ğrencilerin sadece y&uuml;zde 3'&uuml; y&uuml;ksek başarı seviyesinde (5 ve 6. Seviye) okuma becerilerine sahip. OECD ortalamasına g&ouml;re okuma alanında y&uuml;ksek başarı g&ouml;steren &ouml;ğrencilerin oranı ise y&uuml;zde 9.</p> <p>&Ouml;ğrencilerin y&uuml;zde 74'&uuml; okumada seviye 2 ve &uuml;zerine erişebilirken bu oran OECD ortalamasında y&uuml;zde 77.</p> <p>PISA 2018'in okuma alanına odaklandığını ifade eden D&uuml;şk&uuml;n, T&uuml;rkiye'nin okuma alanındaki sonucunu ş&ouml;yle değerlendiriyor:</p> <p class="fi-incontent-mark">"Okuma ile bir metni sesli ya da sessiz okumak kast edilmiyor; PISA kapsamında okumanın metinlerde yer alan bilgileri eleştirel bir bi&ccedil;imde değerlendirmek, yazarın ana fikrini irdeleyebilmek gibi daha geniş bir anlamı bulunuyor."</p> <p class="fi-incontent-mark">"&Uuml;lke ve ekonomiler, PISA 2018 okuma puanlarına g&ouml;re sıralandığında T&uuml;rkiye, 78 &uuml;lke ve ekonomi arasında 40. sırada yer alıyor. 2015'te okuma alanında 70 &uuml;lke ve ekonomi arasında 50. sıradaydı."</p> <p class="fi-incontent-mark">PISA sonu&ccedil;larına g&ouml;re T&uuml;rkiye'deki &ouml;ğrencilerin y&uuml;zde 63'&uuml; matematikte seviye 2 ve &uuml;zerine erişebilirken bu oran OECD ortalamasında y&uuml;zde 76.</p> <p class="fi-incontent-mark">Matematik alanında seviye ikiyi başarabilen &ouml;ğrenciler asgari seviyede; net y&ouml;nergeler verilmeden, basit bir durumun matematiksel temsilini yorumlayabilirler ve ayırt edebilirler. Raporda bunun &ouml;rneği olarak 'alternatif iki rotanın arasındaki mesafeyi karşılaştırma' ve 'fiyatları farklı para birimlerine &ccedil;evirme' g&ouml;steriliyor.</p> <p>T&uuml;rkiye'de &ouml;ğrencilerin yalnızca y&uuml;zde 5'i matematikte seviye 5 ve &uuml;zerine &ccedil;ıkabilirken, OECD ortalamalarında bu oran y&uuml;zde 11.</p> <p>Fen alanında ise T&uuml;rkiye'deki &ouml;ğrencilerin y&uuml;zde 75'i seviye 2 ve &uuml;zerine ulaşabilirken, OECD ortalamasına g&ouml;re &ouml;ğrencilerin y&uuml;zde 78'i fen bilimlerinde seviye 2 ve &uuml;zerine &ccedil;ıkabildi.</p> <p>T&uuml;rkiye'de &ouml;ğrencilerin y&uuml;zde 2'si fen bilimlerinde en y&uuml;ksek performansı g&ouml;steren seviye 5 veya seviye 6 gruplarına dahil olabilirken OECD ortalamasında aynı oran y&uuml;zde 7 olarak ger&ccedil;ekleşti.</p> <p><strong>&Ouml;ğrencilerin sosyoekonomik durumu başarılarını nasıl etkiledi?</strong></p> <p>Raporda, t&uuml;m PISA katılımcısı &uuml;lkelerde &ouml;ğrencilerin sosyoekonomik durumunun &ouml;zellikle matematik ve fen bilimlerindeki performanslarında g&uuml;&ccedil;l&uuml; bir g&ouml;sterge olduğunu belirtiliyor.</p> <p>&Ouml;rneğin sonu&ccedil;lar, T&uuml;rkiye'de sosyoekonomik olarak avantajlı &ouml;ğrencilerin dezavantajlı olanlara g&ouml;re okuma alanında 76 puan daha fazla yaptığını ortaya koyuyor. OECD ortalamasına g&ouml;re avantajlı ve dezavantajlı &ouml;ğrenciler arasında okuma alanında 89 puan fark bulunuyor.</p> <p>&Ouml;te yandan T&uuml;rkiye'de avantajlı &ouml;ğrencilerin y&uuml;zde 9'u, dezavantajlılarınsa y&uuml;zde 1'i okuma branşında y&uuml;ksek başarı g&ouml;sterdi. OECD ortalamasında bu; avantajlı &ouml;ğrencilerin y&uuml;zde 17'si ve dezavantajlı &ouml;ğrencilerin y&uuml;zde 3'&uuml; şeklinde seyretti.</p> <p>Raporda ayrıca, T&uuml;rkiye'de sosyoekonomik a&ccedil;ıdan dezavantajlı &ouml;ğrencilerin y&uuml;zde 15'inin okuma alanında T&uuml;rkiye'de en iyi &ccedil;eyrek dilime girdiği ifade edilerek, "Bu da sosyoekonomik olarak dezavantajlı olmanın kader olmadığını g&ouml;steriyor" değerlendirmesi yapıldı.</p> <p><strong>Okul idarecileri neleri rapor etti?</strong></p> <p>PISA 2018 sonu&ccedil;larına g&ouml;re T&uuml;rkiye'de okul idarecileri OECD ortalaması ile benzer seviyede personel a&ccedil;ığı OECD ortalamasının altında bir materyal eksiği raporladı.</p> <p>Fakat dezavantajlı okulların idarecilerinin avantajlı okulların idarecilerinden daha fazla personel a&ccedil;ığı raporladığı dikkat &ccedil;ekti.</p> <p>Raporda T&uuml;rkiye'de en az ve en &ccedil;ok başarılı &ouml;ğrencilerin, OECD ortalamasına g&ouml;re daha y&uuml;ksek oranda aynı okulda k&uuml;melenmiş olduğu ifade ediliyor.</p> <p class="fi-incontent-mark">Fakat T&uuml;rkiye'de &ouml;zellikle dezavantajlı okullarda okuyan &ccedil;oğu &ouml;ğrenci, onlardan beklenen 'akademik başarıya ulaşma hırsının' altında bir istek g&ouml;steriyor.</p> <p class="fi-incontent-mark">Nitekim T&uuml;rkiye'de dezavantajlı okullarda okuyan ve y&uuml;ksek başarılı olan her 20 &ouml;ğrenciden 1'i ve avantajlı okulda okuyup y&uuml;ksek başarılı olan her 50 &ouml;ğrenciden 1'i liseden sonra &ouml;ğrenim hayatına devam edebileceğine inanmıyor.</p> <p>Yeliz D&uuml;şk&uuml;n, raporda yer alan sosyoekonomik d&uuml;zey ve başarı arasındaki ilişkiye dair tespitleri ş&ouml;yle değerlendiriyor:</p> <p>"T&uuml;rkiye'de sosyoekonomik d&uuml;zey ile başarı arasında anlamlı bir ilişki olduğu g&ouml;r&uuml;l&uuml;yor. Sosyoekonomik olarak en &uuml;st %25'lik dilimde yer alan &ouml;ğrencilerin ortalama okuma puanı 513 iken en alt %25'lik dilimdekilerin 437'dir."</p> <p>"PISA sonu&ccedil;ları, bir &uuml;lkede eğitim kurumlarına yapılan harcama arttık&ccedil;a &uuml;lkenin ortalama başarısının da arttığını g&ouml;steriyor. Bu bağlamda T&uuml;rkiye, eğitime ayrılan kaynakları artırması gereken &uuml;lkeler arasında sayılıyor."</p> <p><strong>Okuma alanında kız &ouml;ğrenciler daha başarılı oldu</strong></p> <p>PISA 2018'e katılan t&uuml;m &uuml;lkelerde ve ekonomilerde, okuma alanında kız &ouml;ğrenciler erkeklerden daha iyi bir performans sergiledi.</p> <p>OECD &uuml;lkeleri ortalamasına g&ouml;re okuma alanında kız &ouml;ğrenciler erkeklerden 30 puan fazla aldı. T&uuml;rkiye'de ise kızlar okuma branşında erkeklerden 25 puan ileride.</p> <p>T&uuml;rkiye'nin matematik sonu&ccedil;larında kız ve erkek &ouml;ğrencilerin puanlarıysa benzer. Fen bilimleri alanında OECD &uuml;lkeleri ortalamasında kızlar erkeklerden iki puanlık daha iyi bir performans ortaya koyarken, T&uuml;rkiye'de kızlar fen bilimlerinde erkeklerin yedi puan &ouml;n&uuml;nde.</p> <p>T&uuml;rkiye'de matematik ve fen bilimlerinde y&uuml;ksek başarı g&ouml;steren &ouml;ğrenciler arasından her &uuml;&ccedil; erkek &ouml;ğrenciden birisi 30 yaşına geldiğinde m&uuml;hendis ya da bilimle ilgili bir meslekte &ccedil;alışıyor olmayı beklerken, kızlar arasında bu oran her beş &ouml;ğrenciden birisi şeklinde seyrediyor.</p> <p>Y&uuml;ksek başarı g&ouml;steren her iki kız &ouml;ğrenciden birisi sağlıkla ilintili bir meslek sahibi olmayı beklerken, erkekler arasında sağlıkla ilintili bir meslek sahibi olmayı bekleyenler her d&ouml;rt &ouml;ğrenciden birisi oluyor.</p> <p><strong>T&uuml;rkiye'de okul ortamı nasıl?</strong></p> <p>T&uuml;rkiye'de &ouml;ğrencilerin %24'&uuml; ayda en az beş kere zorbalığa maruz kaldıklarını belirtirken, bu oran OECD &uuml;lkelerinde %23.</p> <p class="fi-incontent-mark">Ayrıca T&uuml;rkiye'deki &ouml;ğrencilerin %25'i (OECD ortalaması %26), &ouml;ğretmenlerinin &ouml;ğrencilerin sessiz olması i&ccedil;in uzun s&uuml;re beklemek durumunda olduğunu ifade etti.</p> <p class="fi-incontent-mark">&Ouml;ğrencilerin %67'si (OECD ortalaması: %74) &ouml;ğretmenlerinin, &ouml;ğretmekten keyif aldığını d&uuml;ş&uuml;n&uuml;yor.</p> <p class="fi-incontent-mark">Raporda, "T&uuml;rkiye'de dahil, &ccedil;oğu &uuml;lkede ve ekonomide &ouml;ğrenciler, &ouml;ğretmenlerini motive g&ouml;rd&uuml;klerinde, &ouml;zellikle de &ouml;ğretmenlerinin alanına ilgi duyduğunu s&ouml;ylediklerinde okuma alanında daha y&uuml;ksek puan alıyorlar" değerlendirmesine yer veriliyor.</p> <p>T&uuml;rkiye'deki &ouml;ğrencilerin %24'&uuml; (OECD ortalaması: %16) kendilerini okulda yalnız hissediyor.</p> <p><strong>T&uuml;rkiye'deki &ouml;ğrenciler kendilerini nasıl hissediyor?</strong></p> <p>T&uuml;rkiye'deki &ouml;ğrencilerin %44'&uuml; (OECD ortalaması: %67) hayatlarından memnun olduklarını belirtti. Bu oran, 10 puanın en y&uuml;ksek yaşam doyum seviyesi olduğu bir puanlama sisteminde 7-10 aralığında puanlayan &ouml;ğrencileri temsil ediyor.</p> <p class="fi-incontent-mark">T&uuml;rkiye'de &ouml;ğrencilerin %13'&uuml; ise kendilerini her zaman mutsuz hissettiklerini belirtti.</p> <p class="fi-incontent-mark">&Ouml;ğrencilerin %86'sı zor durumlardan bir &ccedil;ıkış yolu bulabilecekleri fikrine katılırken (OECD ortalaması: %84) %66'sı başarısız olduklarında başkalarının kendileri hakkında ne d&uuml;ş&uuml;neceği hakkında endişeleniyor (OECD ortalaması %56).</p> <p class="fi-incontent-mark">T&uuml;rkiye de dahil olmak &uuml;zere neredeyse t&uuml;m eğitim sistemlerinde kızlar, başarısız olma korkusunu erkeklerden daha &ccedil;ok dile getiriyor ve iki cinsiyet arasındaki bu ayrım en y&uuml;ksek başarıyı g&ouml;steren &ouml;ğrenci grubu i&ccedil;inde &ccedil;ok daha belirgin.</p> <p class="fi-incontent-mark">Raporda T&uuml;rkiye'nin eğitimdeki başarısına dair bir değerlendirme yapılabilmesi i&ccedil;in kısa d&ouml;nemli değişimlere değil, uzun vadeli değerlendirmelere ihtiya&ccedil; duyulduğu ifade ediliyor:</p> <p>"Ne 2012-2015 yılları arasındaki d&uuml;ş&uuml;ş, ne de 2015-2018 yılları arasındaki iyileşme uzun d&ouml;nemdeki gidişatı yansıtabilir. Gidişat genel olarak matematikte (2003-2018 arasında) ve fen bilimlerinde (2006-2018) olumlu y&ouml;nde olsa da, OECD ortalamasının altında."</p>