Bizi takip edin
Bizi takip edin

İki profesörden rapor: İşsizlik yüzde 33’e yükselecek

4.6.2020 09:35:04
<p>ODT&Uuml; &Ouml;ğretim G&ouml;revlisi Prof. Dr. Ebru Voyvoda ve Bilkent &Uuml;niversitesi'nden Prof. Dr. Erin&ccedil; Yeldan'ın hazırladığı Kovid-19 Raporu, salgının gayri safi yurti&ccedil;i hasılada (GSYH) y&uuml;zde 26.7, toplam istihdamda ise y&uuml;zde 22.8'lik&nbsp; kayba neden olacağını ortaya koyuyor.</p> <p>&Ccedil;alışmaya g&ouml;re işsizlik oranı y&uuml;zde 14 d&uuml;zeyinden y&uuml;zde 33'e y&uuml;kselecek. &Ccedil;alışma, işsiz sayısının 4.7 milyon kişiden 11.7 milyona &ccedil;ıkacağına vurgu yapıyor. T&uuml;m bu gelişmelerin sonunda hane halkı harcanabilir gelirlerinin 2019'a g&ouml;rece olarak y&uuml;zde 46 d&uuml;şeceği tahmin ediliyor.</p> <p>&nbsp;</p> <p>Rapora g&ouml;re, bu b&uuml;y&uuml;k &ccedil;&ouml;k&uuml;ş&uuml;n gelir eşitsizliklerini daha da derinleştirmemesi i&ccedil;in halka dağıtılacak doğrudan bir gelir desteğinin faydası, maliyetinden &ccedil;ok daha fazla olur.</p> <h3 class="p-title">GELİR DESTEĞİ VERİLSİN</h3> <p>Prof. Voyvoda ve Prof. Yeldan, Kovid-19 vir&uuml;s&uuml;n&uuml;n yol a&ccedil;tığı krizin, T&uuml;rkiye ekonomisinin makroekonomik dengelerinin zayıf olduğu ve &ouml;zellikle kamu kesiminde b&uuml;t&ccedil;e a&ccedil;ığının y&uuml;ksek ve sabit sermaye yatırım performansının gerilemekte olduğu bir konjonkt&uuml;rde yaşandığını vurguluyor.</p> <p>S&ouml;zc&uuml;'den &Ouml;zlem Ermiş Beyhan'ın haberine g&ouml;re, raporda T&uuml;rkiye'nin krize karşı politika &ouml;nlemlerinin etkinliğini de kısıtlayan bu zayıflıklarla uygulanabilecek alternatif bir politika paketi tasarlanıyor. Bu paketin &ouml;nceliği hane halkları emek gelirlerinin desteklenmesi.</p> <p>Bu &ccedil;er&ccedil;evede &ouml;nerilen &ldquo;emek gelir desteği&rdquo; paketinde, &uuml;cretliler ortalama &uuml;cretin y&uuml;zde 50'si kadar bir &ouml;deme ile destekleniyor, k&uuml;&ccedil;&uuml;k ve orta boy şirketler ve kendi hesabına &ccedil;alışan kesime destek veriliyor ve kamu t&uuml;ketim harcamaları y&uuml;zde 20 d&uuml;zeyinde artırılıyor.</p> <p>&nbsp;</p> <p>Model sonu&ccedil;ları emek gelir desteği paketinin mali y&uuml;k&uuml;n&uuml;n 2019 sabit fiyatlarıyla 123.5 milyar TL d&uuml;zeyinde olacağını ve 2019 milli gelirinin y&uuml;zde 2.9'una ulaşacağını g&ouml;steriyor.</p> <h3 class="p-title">B&Uuml;T&Ccedil;E A&Ccedil;IĞINI AZALTIR</h3> <p>&Ccedil;alışmaya g&ouml;re b&ouml;yle bir paketin uygulanması ile, hane halkları kullanılabilir &uuml;cret geliri kayıplarının y&uuml;zde 85'i telafi ediliyor ve yurti&ccedil;i GSYH Covid-19 salgınının yaratması muhtemel d&uuml;zeye g&ouml;rece y&uuml;zde 60'lık bir kazanım sağlıyor. Bunun da &ouml;tesinde bu model b&uuml;t&ccedil;e a&ccedil;ığını yarı yarıya azaltıyor. Model sonu&ccedil;ları, b&ouml;yle bir programın &ouml;zellikle ara ve yatırım malları &uuml;reten sekt&ouml;rlerde canlanma yaratacağını g&ouml;steriyor.</p> <h3 class="p-title">&Ccedil;ARPAN ETKİSİ YARATIR</h3> <p>Prof. Voyvoda ve Prof. Yeldan salgının derinleştireceği gelir eşitsizliğine karşı emek gelir desteğine &ouml;ncelik verilmesi gerektiğini belirtiyor.</p> <p>Raporda, emek gelir desteğinin neden gerekli olduğu şu ifadelerle ortaya konuyor:</p> <p>&nbsp;</p> <p>&ldquo;Toplumun sağlığı nedeniyle faaliyeti durdurulan ve gelirini kaybeden insanlara bizzat &ouml;ncelikle toplumun destek olması gerekir. İkinci olarak, bu y&ouml;nde bir gelir desteği ekonomik daralmayı azaltır; dolayısıyla, odaklanmış emek gelir desteği programı sadece destek olunan kişilere değil, &ccedil;arpan etkisi ile t&uuml;m topluma olumlu katkıda bulunur.&rdquo;</p>