İSİG: Son sekiz yılda en az 502 emekçi intihar etti

İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği Meclisi (İSİG), 2013-2020 yılları arasında intihar eden emekçilere ilişkin bir rapor hazırladı.

Rapora göre, yıllar içinde güvencesizliğin derinleşmesine paralel olarak işyeri intiharlarında bir artış oldu. 127 işçinin borçları, 68 işçinin ise işsizlik nedeniyle intihar ettiği belirtildi.

İSİG raporunda intihar ise şöyle tanımlandı:

“İşe (fazla ve aşırı çalışmaya) bağlı olarak ortaya çıkan intihar, 1980’li yılların ikinci yarısından itibaren Japonya’da görülmüş ve karojisatsu kavramı ile tanımlanmıştır. Karojisatsu, işçinin fazla-aşırı çalışması sonucunda muhakeme yeteneğini kaybetmesi ve genellikle depresyona girmesi sonucunda meydana gelen intihar girişimidir. Bu intiharın fazla-aşırı çalışmaya bağlı olarak gerçekleştiğinin kanıtlanması için işçinin, intihar öncesindeki çalışma saatlerinin şu özelliklerden birinin ya da bir kaçının birlikte olması gerekmektedir:

• Günde 10-16 saat arasında çalışmış olmak,
• 4 hafta üst üste ortalama 65 saat ve üzerinde çalışmış olmak,
• 8 hafta üst üste 60 saat ve üzerinde çalışmış olmaktır.

1970 sonrasında uygulanan neo-liberal kapitalist politikalar sonucu günde 12 saati geçen uzun çalışma süreleri, ağır ve aşırı çalışma, yoğun çalışma, iş baskısı, geçici işlerde çalışma, tele çalışma, iş stresi, düşük ücret, ücretsiz fazla mesai, performans sistemi vb. gibi çalışma koşulları işçilerin yaşamını ciddi olarak tehdit etmeye başlamıştır. İş cinayetleri hızla artmıştır. İşe bağlı intiharlar da önlenebilir bir sağlık sorunudur. Ancak önlenebilmesi için öncelikle iş cinayeti olarak kabul edilmesi gereklidir. İşe bağlı intiharların iş cinayeti olarak kabul edilebilmesi için ise çalışma ile ilişkili olduğunun ispatlanması gerekmektedir. Bu durumun zorluğu sorunun tanılanmasını ve boyutunu görünür kılmayı engellemektedir.”

Karojisatsu Davası

İşe bağlı intiharların uzun mücadeleler sonucu ilk olarak Japonya’da iş cinayeti olarak kabul edildiği belirtilen raporda, Japonya Anayasa Mahkemesi’ne taşınan ilk örneğinin de “Dentsu Karojisatsu Davası” olduğuna yer verildi. Buna göre, Dentsu şirketinde çalışan bir işçi uzun, yoğun çalışma saatleri ve bunun doğurduğu zihinsel, fiziksel ve sosyal tükenme sonucunda, 1991 yılı Ağustos ayında intihar etti. Ailesi işyerine dava açınca uzun çalışma saatleri ile intihar arasındaki ilişki Japonya’da yasal olarak kabul edildi.

Bir ülkeye özgü değil: İntiharların nedeni güvencesizlik

“İşe bağlı intiharların görüldüğü ülkelere baktığımızda; fazla-aşırı çalışmaya bağlı intiharların ilk olarak ortaya çıktığı ve kabul edildiği Japonya’da karojisatsu görülme sıklığı, 1999 yılında yüzde 12 iken, 2001 yılında yüzde 33,7’ye yükselerek yüzde 182’lik bir artış göstermektedir” denilen raporda, her yıl yaklaşık olarak 5 bin kişinin fazla-aşırı çalışma nedeniyle intihar ettiğinin tahmin edildiği söyleniyor.

Türkiye’de işçi intiharları

Dünyadaki işçi intiharları örneklerine yer verilen raporda, Türkiye de incelendi.

Buna göre;

2013 yılında en az 15 işçi, 2014 yılında en az 25 işçi, 2015 yılında en az 59 işçi, 2016 yılında en az 89 işçi, 2017 yılında en az 86 işçi, 2018 yılında en az 73 işçi, 2019 yılında en az 80 işçi, 2020 yılında en az 75 işçi işyeri içinde (işyeri dışında ise işe bağlı olarak) intihar ederek yaşamını yitirdi. Yıllara göre güvencesizliğin derinleşmesine paralel olarak işyeri intiharlarında bir artış oldu.