soL’da yer alan habere göre; Ankara Çayyolu’nda Getir deposunda çalışan işçiler zam oranlarının artırılması başta olmak üzere birçok taleple kontak kapattı. Patronların Ensesindeyiz Ağı ile iletişime geçen kuryeler, talepleri kabul edilene kadar çalışmayacaklarını ilan ettiler. Emekçiler, taleplerinin reddedilmesi üzerine eylemlerine devam etme kararı aldılar.
Çayyolu Getir deposundan bir işçiyle yaptığımız görüşmede, hakkını talep eden işçi “Sözde şirket size ‘zam yaptık’ dedi. Bu yapılan zam değil, ‘zamcık’ diyerek tepkisini dile getirdi. İşçiler şirketin şart koştuğu saatlik minimum paket sayısına, şirketin paket dağıtım algoritmasına tepki gösteriyor.
En büyük istekleriyse tüm Türkiye’de Getir’de çalışan kuryelerin haklı taleplerine destek vererek, onların yayında durması. Görüştüğümüz kurye “Bizim başlattığımız bu kıvılcımla onlar da bizlerin yanında destek olarak, yanımızda olmalar2ını istiyorum” diyerek herkese destek çağrısında bulundu.
Çayyolu Getir deposunda eylem yapan işçilerle birlikteyiz.
‘BU YAPILAN ZAM DEĞİL, ZAMCIK’
Ne kadar süredir Getir deposunda çalışıyorsun? Bu eyleme nasıl başladınız? Çalışma koşullarınız neler? Talepleriniz, gerekçeleriniz nelerdir?
Aşağı yukarı 6 aydır Çayyolu deposunda kuryelik yapıyorum.
Bizim bu eyleme girmemizdeki en büyük sebeplerden biri sözde şirketin bize “zam yaptık” demesi. Bize bu yapılan zam değil, zamcık. Biz bunu kabul etmiyoruz.
Şöyle söyleyeyim: asgari ücrete yüzde 30 gibi bir zam yapıldı. Buna göre bu zammı bekliyorduk. Bize göre yüzde 20-25’lik bir zam yapılsa, bize yeter diyorduk, ona da şükür. Bizim beklentimiz yüzde 25 iken yapılan zam yüzde 0,2 oldu. Zam yapılmasaydı biz daha çok alıyorduk, zam yaptılar daha da az almaya başladık.
İnanılmaz bir algoritma var, çok farklı bir durum. Zamdan ötürü isyan ediyoruz, kabul etmiyoruz. Çünkü biz gece-gündüz çalışıyoruz; kendimizden, ailemizden feragat ediyoruz. Gerek müşteriler memnun kalsın, kimse rahatsız olmasın diye kendimizden ödün veriyoruz.
Yani bu yapılan zam, bizim hak ettiğimiz oran değil. Bu kadar verdiğimiz emeğe boş, değmiyor yani.
SAATLİK ATILAN SİPARİŞ SAYISI
Peki normalde çalışma koşullarınız nasıl? Mesela bu zam sorunu olmasaydı, her şey iyi miydi?
Zam sorunu olmasaydı, gene birtakım sıkıntılarımız var. SAS muhabbeti var, “saatlik atılan sipariş sayısı” diye. Bize şunu diyorlar: saatte 3 paket atmak zorundasın. Tamam atalım, ama bazı dayattıkları şeyler var. Tabii ki trafik kurallarına uyacağız ama ya bize bunu dayatmasınlar ya da trafik kurallarına uydurmasınlar o zaman. Bu şekilde ben hem saatlik 3 paket atıp hem de 50 km/saatle müşterinin evine gidemem. Çünkü paket aralıklarıyla alakalı çok saçma bir sistemin algoritması var.
Ben dükkândan ilk siparişim 2,1 km gidip, ikinci siparişime 4 km’lik bir mesafe gidiyorum, oradan çıkıp 3 km. Ve ben bunların hepsini de en kötü bir paketim 20-25 dakika sürüyor. Eğer benim bir paketim 20-25 dakika sürüyorsa, bir saat içerisinde 2,5 paket atarım anlamına geliyor. Bu durumda ya basacağım, yani gaz açıp gideceğim ya da basmayacağım, o zaman da bana saatlik süreden bahsedecekler. Bu tip bir sorunlarımız var.
Bizim istediklerimiz ya bu süreyi kaldırsınlar ya da desinler ki “Tamam kardeşim, nasıl gidiyorsan git. Paketleri bu şekilde at” muhabbeti yapsınlar. Sorunlarımız bu.
‘NEDEN AYNI YERE İKİ KEZ GİDİYORUM?’
Sizin paket atarken bu karşılaştığınız rota zorluklarının üzerine konuşalım istersen, az önce bahsettiğin rotalardaki saçmalık. Çünkü iki çeşit çalışan burada, doğru biliyorum değil mi? Birisi kendi motoruyla gelenler, diğeri de şirketin motoruyla gelenler. Ama hepiniz esnafsınız (esnaf kurye).
Şirket motoruyla çalışanların şöyle bir derdi yok. Adam diyor ki “Zaten saatlik garanti ücretim var, yakıt yakmıyorum. İsterse birinci paket 5 km olsun, ben giderim. Yakıt benim cebimden çıkmıyor. Motorumun lastiği ya da yağı eskimiyor. Şirket motoru, umurumda değil”. Ama biz şirket motoruyla çalışanlar için öyle değil, bizim bunları hesaplamamız lazım.
Benim şimdi ilk paketim misal veriyorum Kızılay’da Konur Sokak. İkinci paketimde de dönüyorum Esat’a. Esat’tan da gene Kızılay’a Sakarya Caddesi’ne dönüyorum. Ya ben zaten ilk seferde Kızılay’a girmişim, ver sonra Sakarya’ya. Orada dağıtıp bitireyim, ondan sonra Esat’a çıkayım. Neden böyle bir rota yapıyorum? Ben yakıt yakıyorum, arada 3 km oynuyor her seferinde. Kilometre başına nereden baksan, 60-70 kuruş yakmaya başladı gelen zamlardan dolayı.
Bu olumsuzlar kendi motoruyla çalışanları sıkıntıya sokuyor. Çünkü yakıtı biz veriyoruz, cebimizden çıkıyor. 3 kuruş kâr edeceğim diye bu paket mesafelerinden ve algoritmanın yanlış hesabından dolayı.
‘KURYELER ŞİRKETİN UMRUNDA DEĞİL’
Algoritma şöyle bakıyor: dükkânda hangi paket daha çok bekledi, bir an önce götürsün. Ama iki paketin yan yana olması önemli değil. Önemli olan hangi müşteri daha çok beklediyse, önce ona ulaşılması. Kuryenin burada motoru ne yakmış ne etmiş veya n’olmuş, hiç umurunda değil. Bizim sıkıntımız bu.
Şirkette çalışanlar bunu umursamıyor. Ben de şirkette çalışsam ‘bana ne’ derim. Şirket bunu istiyorsa, yakıt benim cebimden çıkmıyorsa yaparım. Önce Mülkiye’ye giderim, oradan gider Beytepe’ye çıkarım, oradan da gene Mülkiye’ye dönerim. Ama şu anda bunu diyemiyorum. Niye, motor benim.
Ben niye hep bir aşağı bir yukarı yapayım, gitmişim bir arka sokaktaki siparişi verip, geri depoya dönüp yeni paket almak varken. Neden iki sefer uğraşıyorum ki? O tür sıkıntılarımız da var.
‘HAKKIMIZ NEYSE ONU ALMAK İSTİYORUZ’
Buradaki eylemdeki amacınız ne ve şu anda ne yapıyorsunuz? İşi bıraktınız, mesaiye kendinizi yazdırmadınız. Bunu bir süre sürdürmeyi düşünüyorsunuz. Nereye kadar sürdürmeyi planlıyorsunuz? Eylemin varacağı yer neresi?
Bu eylemi yapmamızdaki en büyük sebep, hakkımızı istiyoruz. Çünkü biz burada bir emek sarf ediyoruz. Gece-gündüz demeden çalışıyoruz. Hakkımız neyse biz onu almak istiyoruz.
Eyleme katılmayan arkadaşların da en büyük sebeplerini biliyorum. “Zam gelmedi, daha bir şey denmedi, belki iyi bir zam gelecek” etkisini bekliyorlar, ama öyle bir şey yok arkadaşlar. Gelecek zam bize geldiği gibi size de “zamcık” olarak gelecek, bizim gibi siz de isyan edeceksiniz.
Ben de diyorum ki, biz şu anda kendimizi yaktık. Tekrar zam gelir az çok, bizi işe alırlar ya da almazlar. Bunlar önemli değil. Benim derdim, diğer arkadaşlarımın devam etmesi, onların faydalanması. Ben Getir’de çalışmam, A firmasında çalışırım, B firmasında çalışırım.
‘SESİMİZİ YÜKSELTELİM, HAKKIMIZI YEDİRMEYELİM’
Ama kalan arkadaşlar, arkamdan gelen hiç değilse desin ki “Bizler için bazı arkadaşlar kendilerini yaktı. Biz de onlara destek atalım”. Onların da şu anda bize katılması istiyoruz yani.
Onlar katılmazsa Getir bir şekilde, bunlar zaten 3-5 kişi diyerek bizi susturacak, kâle almayacak. Ama her depodan herkes katılırsa, bizler gibi düşünüp de bunları gerçekleştiremiyorsa, cesaretleri yoksa sıkıntıya gireriz. Ama cesaretlensinler, kendilerine gelsinler ki sesimizi yükseltelim, hakkımızı kimse yemesin. Bu bizim için en büyük avantaj. Şu anda Getir bizi burada az kişi olduğumuzdan umursamıyor. Ama herkes bize destek çıkarsa, bir sıkıntı olduğunu görecekler, bir başkaldırı olduğunu görecekler. Zam yapma konusunda mecbur olacak.
‘BAŞIMIZI KALDIRALIM, BİRLİK OLALIM’
Patronların Ensesindeyiz Ağı’nın Getir kuryeleriyle ilgili bir çağrısı oldu. Bu çağrıda, Getir’deki işçilerin taleplerinin haberleşmesini, işçilerin örgütlenip bir araya gelmesini ve şu anda sizin eyleminize destek olunması isteniyor. Bu çağrı kapsamında sen ne düşünüyorsun. Diğer işçilere senin de PE’nin çağrısına benzer bir çağrın olacak mı? Patronların Ensesindeyiz Ağı hakkında ne düşünüyorsun?
Valla benim şu anda arkadaşlardan tek isteğim korkmamaları. İşten çıkarılırız diye, işimiz olmaz, nerede çalışırız diye korkmayın. Benim de borcum var. Ben de bazı şeyleri düşünmek zorundayım. Ama susup kalırsam sıkıntı, her türlü ezerler. Bir kere düşersen ezerler.
Yeter ki başımızı kaldıralım, herkes dik olsun, birlik olsun, beraberlik olsun. Beraber olduğumuz sürece kimse bize, hiçbir şekilde bir şey yapamaz. Yeter ki çağrılarımızı duyun. Bazılarımızın içinde korkuları, kaygıları var. Anlayabiliyorum. Kimimiz ev geçindiriyor, ailesine bakmakla yükümlü. Borçları var.
Herkes bize destek verirse inanın Getir de sesimizi duyup, buna mecbur olarak adım atmak zorunda kalacaklar, bizim dediğimize gelecekler. Benim tek isteğim, sadece bize destek olmanız, korkmayın. Gerek PE’nin avukatları, arkadaşlarımız gerek biz, herkes yanınızda olacak. Sosyal medyada diğer insanlar da görüyor kendi gözleriyle. Ne şartlarda çalıştığımızı biliyorlar. Hakkınızı yedirmeyin.
‘BAŞLATTIĞIMIZ KIVILCIMA DESTEK İSTİYORUZ’
Ben burada hakkımı kendim için aramıyorum sadece, sizler için de arıyorum. Kendime baksam dün benim depo sahibim Getir haricinde ek olarak bize 1 lira zam yaptı paket başına. Ben de diyebilirdim, iyi tamam, 1 lira zam yaptı, kim ne yaparsa yapsın diyebilirdim. Ama ben diyorum ki kendi patronumdan değil, bayi sahibinden değil, bizzat Getir’in bize genel olarak tüm Türkiye’de Getir emekçileri olarak herkese zam verilmesini istiyorum.
Zihniyetim bencil bir insan olsa, dün patronumun kendisinin vereceği zammı kabul edip susabilirdim. Ama ben bunu istemiyorum. Tüm arkadaşlarımız bundan faydalansın. Bizim başlattığımız bu kıvılcımla onlar da bizlerin yanında destek olarak, yanımızda olmalarını istiyorum.
