Dünya Gazetesi yazarı Alaattin Aktaş, ‘Enflasyonda aralık-ocak illüzyonu!’ başlıklı yazısında enflasyona ilişkin değerlendirmelerde bulundu.
“Enflasyon hızının düşmesi, fiyatların düşmesi demek değildir” diyen Aktaş, “Önümüzdeki aylarda, özellikle aralık ve ocakta yıllık enflasyon oranı daha da düşecek. Bu tabii ki şaşırtıcı değil. Ama olsun, yine de bundan pay çıkarmak gerek. O yüzden bugünlerde sık sık ‘Bakın biz bunu nasıl da öngördük’ diyecek olmanın altyapısı hazırlanırcasına ‘Enflasyonun önümüzdeki aylarda daha da düştüğünü göreceksiniz’ türü demeçler dinliyoruz. Söylenen, kaç zamandır belki de ilk kez doğru! Enflasyon, daha doğrusu yıllık enflasyon oranı gerçekten de düşecek. Hem de söylenen aylarda, yani aralık ve ocakta. Ama küçük bir ayrıntı var; bunu herkes biliyor. Aralık ve ocakta enflasyonun düşmesi değil, düşmemesi olay” ifadelerini kullandı.
“FİYATLAR GERİLEMEYECEK”
Aktaş, “Dilimize yerleşmiş hali pek doğru değil. Enflasyon aslında fiyatların sürekli artışıdır. “Enflasyon düştü” dediğimizde kastettiğimiz de fiyatların gerilediği değil, artış hızının yavaşladığıdır. Yıllık enflasyon oranı, evet özellikle aralık ve ocakta düşecek. Bunun nedeni de belli; hesaplamadan yüksek artışlar görülen aralık ve ocak ayları çıkacak. Ortada öyle büyük bir başarı, bir cinlik yok! Basit bir matematik işlemi. Ancak son bir yıldaki oran gerilemiş olmakla birlikte fiyatlar gerilemeyecek ki, tam tersine hızı yavaşlamış olmakla birlikte artmaya devam edecek” dedi.
‘Enflasyonda aralık-ocak illüzyonu’nu anlatan Aktaş, şu ifadelere yer verdi:
“TÜİK verilerine göre tüketici fiyatları bu yılın ilk sekiz ayında yüzde 47.85 arttı. 2023-2025 dönemi orta vadeli programında bu yılın tümündeki TÜFE artışı yüzde 65 olarak tahmin ediliyor. Yani son dört ayın toplamında beklenen fiyat artışı yüzde 11.6 düzeyinde.
Diyelim son dört ayda fiyat artışı aylık hep aynı oranda gerçekleşti. Buna göre beklenen artış yüzde 2.78.
Aylık yüzde 2.78’e göre yıllık oran eylül, ekim ve kasımda yüzde 82-83 düzeyinde oluşacak ve aralıkta birden yüzde 65’e inecek.
Yıllık enflasyon oranı yüzde 82-83’lerden bir anda yüzde 65’e inecek ama bu durumun gerçekleştiği aralık ayında bile fiyatlar artmaya devam edecek.
Sonrası da aynı… Fiyat artışı durmayacak ki…
Grafiğin ilk bölümü, bu yıl şimdiye kadarki gerçekleşmeyi gösteriyor. Yıllık oran yukarı gidiyor, fiyatların düzeyine işaret eden tüketici fiyat endeksi de. Hayali bir fiyattan, bir değerden söz etmiyorum, bu resmi TÜFE. Siz onu bir fiyat olarak da kabul edebilirsiniz ya da ortalama fiyat olarak.
Aylık yüzde 2.78 fiyat artışı varsayımına göre TÜFE kasımda 1103 düzeyine çıkacak. Yıllık fiyat artışı yüzde 82-83’ten aralıkta yüzde 65’e inerken TÜFE ne olacak, 1133! Hani nerede gerileme, yani fiyat gerilemesi! Tabii ki yok.
İşte illüzyon budur, insanlar ‘Bakın enflasyon nasıl da düştü’ denilerek böyle etkilenmek istenecektir.”
