Para Politikası Kurulu’nun açıkladığı tek haneli politika faizinin piyasaya ve enflasyona etkisi çeşitli açılardan değerlendiriliyor. Ekonomim gazetesi yazarı Alaattin Aktaş, seçime kadar politika faizinde bir değişim olmayacağını ifade etti, bu durumda enflasyonun da düşeceğine dikkat çekti. Ancak Aktaş’a göre tüm bunlar fiyatlardaki artışı durdurmayacak ama Kur Korumalı Mevduat’ta düşüşe neden olacak.
Aktaş, iktidarın para politikalarının seçim sürecine ve KKM’ye etkilerini şöyle değerlendirdi:
“Geçen yıl ağustosta faiz yüzde 19 düzeyindeyken yıllık TÜFE artışı da yüzde 19’du. O ayın ortalamasındaki dolar kuru da 8.48’di.
Ya bugün? Yıllık TÜFE artışı yüzde 85 dolayında, dolar kuru da 19’u zorluyor. Ama doların bugünkü düzeyi yanıltmasın, biz 18’leri neredeyse bir yıl önce geçen aralıkta gördük de icat edilen KKM ile bir geri çekilme sağlandı. Sonra yeniden aynı düzeye çıkılmış oldu.
Akla ister istemez şu soru geliyor değil mi:
‘Madem kur aynı düzeye çıktı, çıkacaktı; enflasyon böylesine tırmandı, faiz indirildi diye vatandaş da refaha kavuşmadı, öyleyse bu indirime niye gidildi?’
Bu sorunun yanıtını kaç kez verdik:
‘Faiz indirimine ekonominin çarkları dönsün diye gidildi. Bu zaten defalarca itiraf da edildi. Bunun enflasyon pahasına olduğu da söylendi.’
Bir taşla birkaç kuş!
Şimdi faiz yüzde 9’a indirildi ya, aralıktan itibaren yıllık enflasyon oranında düşüş başlayacak ve bu düşüş, olağanüstü bir gelişme, bir aksilik yaşanmazsa nisana, belki mayısa kadar devam edecek ya, ne söyleneceği de belli:
‘Biz faiz inince enflasyon da inecek demedik mi, bakın işte, enflasyon nasıl da iniyor.’
Yıllık enflasyon oranındaki gerileme fiyatların gerilemesi değilmiş, ne gam!
Bu matematiksel gelişmeyi büyük bir başarı öyküsü olarak satın almak isteyecek milyonlar olduktan sonra…
KKM; AYLARCA ARTTI, SONRA DURDU VE ŞİMDİ DÜŞTÜ!
Kur korumalı mevduatta bir ilk yaşandı. Geçen yıl aralıkta başlayan uygulama ile bir yıla yakın süredir sürekli artan hesaplar ilk kez geçen hafta geriledi.
BDDK verilerine göre 11 Kasım haftasında 1 trilyon 474 milyar liraya ulaşan hesaplar, bir haftada 9.5 milyar lira azalarak 18 Kasım’da 1 trilyon 465 milyar liraya düştü.
Kur korumalı mevduat hesaplarındaki artış zaten çok yavaşlamış ve 4-11 Kasım haftasındaki artış da 981 milyon lirada kalmıştı.
KKM hesaplarına ödenecek faizde tavan oran politika faizinin yüzde 9’a düşürülmesiyle daha da geriledi. KKM’de tavan faiz, politika faizinin ancak 3 puan üstüne çıkabiliyor. Yani artık KKM faizi en fazla yüzde 12 olacak. Oysa bazı bankalar mevduata çok daha yüksek faiz veriyor.
Bugüne kadar KKM hesabı açtıran tasarruf sahipleri faize değil kur artışına bakarak bu uygulamayı tercih ediyordu. Şimdi son dönemde kur artışı da kalmadı. Dolayısıyla yalnızca yıllık yüzde 12 faiz almak mümkün. Bu da belli k tasarruf sahibine hiç cazip gelmiyor.
Bu yüzden önümüzdeki dönemde KKM’deki çözülme daha da hızlanabilir. Bu durum şimdiye kadar döviz getirisi elde etmiş tasarruf sahibini nereye gideceği, parasını nereye kanalize edeceği konusunda tereddütte bırakacaktır. Ama KKM’nin azalıyor olması, hele hele böyle kendiliğinden azalıyor olması ülke ekonomisinin yararına bir gelişmedir.”
