EYT’de son dakika açıklaması geldi. Normal şartlarda emeklilikte üç şart aranıyor. Yaş, sigortalılık yılı ve prim gün sayısı. Bunlardan biri eksik olunca emekli olunamıyor. Emeklilikte yaşa takılanlar (EYT) düzenlemesi 8 Eylül 1999’dan önce sigorta başlangıcı olanların yaş sorununu ortadan kaldırıyordu.
Buna göre; erkek 25, kadın ise 20 yıllık sigortalılık süresini doldurduktan sonra 5000 gün primi de tamamladıysa hemen emekli olacaktı. Bu kapsamda 1.5-2 milyon kişi var. Geri kalanlar da bu şartları tamamladığı tarihte maaş alabilecekti.
HENÜZ TAMAMLANMADI
Son dönemde düzenlemeye yaş şartı eklenip eklenmeyeceği merak konusu olmuştu. Kadınlarda 48, erkeklerde 50 yaş konuşulmaya başlamıştı. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Vedat Bilgin, TBMM’deki bütçe görüşmeleri sırasında yaptığı konuşmada EYT düzenlemesinin henüz tamamlanmadığını söyledi.
Bilgin, “En kapsamlı düzenlemeyi yapacağımızdan kimsenin endişesi olmasın. Çalışma bittikten sonra kamuoyuyla paylaşacağım” dedi. Yani şu anda yaş şartının olup olmayacağıyla ilgili net bir bilgi vermedi. Ay sonunda bu konu netleşecek.
HERKES İÇİN ALTERNATİF VAR
Meclis’e gelecek düzenlemeye sayılı günler kalırken, prim gün eksiği olanlar veya sigortalılık süresi dolmayanlar da bu konuda tüm alternatif çözümleri araştırıyor. 8 Eylül 1999’dan önce çalıştığı halde sigortası yapılmayanlar veya bu tarihten sonra başlatılanlar da çare arıyor.
İşte bu durumdaki sigortalının imdadına ‘borçlanma’, ‘hizmet tespit davası’ gibi seçenekler yetişiyor. Kadın ve erkek sigortalılarının eksik günlerini borçlanmayla tamamlama imkanları bulunuyor. Bu da doğum, askerlik, staj ve yurtdışı borçlanmasıyla mümkün oluyor.
ASKERLİK BORÇLANMASI ÖNEMLİ AVANTAJ
Askerlik borçlanması prim günü kazandırdığı kadar sigorta başlangıcını da bazı durumlarda öne çeker. Askerliğini sigortalı çalışmaya başlamadan önce yapmış olanlar, askerlik borçlanması yaptıklarında, sigorta başlangıç tarihleri borçlanma süresi kadar geri gelir. Yani 8 Eylül 1999’dan sonra sigortalı olup EYT kapsamına girmeyen bir kişi askerlik borçlanması yaparsa EYT hakkından yararlanabilir.
Borçlanmanın günlük tutarı şu anda 69 lira. 18 ay (540 gün) askerlik borçlanması yapanlar 31 Aralık 2022’ye kadar 37 bin 272 lira ödeyerek tüm bu süreleri primine ekletebilir.
‘YIPRANMA’ EK SÜRE KAZANDIRIR
Yıpranma payı, çalışma şartları ağır olan kişilerin daha erken emekli olmalarının yolunu açan bir haktır. Demir çelik fabrikası çalışanlarından askeri görevlerde yer alan personele kadar yaklaşık 45 iş kolunu kapsıyor.
Normalde çalışan kişilerin emeklilik süreleri yaklaşık 360 gün olarak hesaplanır. Yıpranma süresine sahip olan kişilerde bu zaman dilimi 420-540 gün olarak düzenleniyor.
EYT’de yaş sınırı için meraklı bekleyiş sürüyor. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Vedat Bilgin’in geçtiğimiz gün yaptığı “Genel Kurul’daki bütçe görüşmelerinde açıklayacağım” sözleri sonrası milyonlar adeta nefesini tuttu.
Bakan Bilgin’in EYT düzenlemesinde yaş sınırı ile ilgili açıklama yapması beklenirken, o açıklama gelmedi ama kulislerde gündem yaratacak bir iddia konuşulmaya başlandı.
Son kararı Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın vereceği EYT düzenlemesinde kadınlarda 48, erkeklerde 50 yaş olacağı iddia edilen yaş sınırının 46 ve 48’e düşeceği belirtirken, diğer bir seçeneğin de masada olduğu öğrenildi.
EYT İLE KAÇ KİŞİ EMEKLİ OLACAK?
Bakan Bilgin yaptığı açıklamada şu ifadeleri kullandı; “Bütün bu çalışmaları tamamladığımız zaman yüce Meclis ile bunu paylaşacağım. En kapsamlı düzenlemeyi yapacağımızdan kimsenin şüphesi olmasın. Komisyonda, bugün yaş şartı olmasaydı haziran ayına göre ne kadar insan emekli olabilirdi onu açıklamıştım.
1 milyon 600 bine yakındı. Bugün bu sayı biraz daha yükselmiş bulunuyor. Ocak ayında biraz daha yükselecek. Dolayısıyla dediğim gibi, bütün verileri elimize alıp gerçekçi bir çalışma yapmamız lazım. Özel sektöre yansıyacak yükün, kamuya yansıyacak yükün hepsini ortaya çıkardıktan sonra tüm kamuoyuyla paylaşacağım.”
“EYT’DE YAŞ SINIRI 46-48 OLACAK” İDDİASI
Bakan Bilgin’in açıklamaları sonrası kulislerde yaş sınırı ile ilgili yeni bir iddia konuşulmaya başlandı. Masada iki seçeneğin olduğu belirtilirken, ya yaş sınırı kadınlarda 46 ve erkeklerde 48 olarak belirlenecek ya da herhangi bir sınır olmadan Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın onayına sunulacak. Son kararı Cumhurbaşkanı Erdoğan verecek.
KRİTİK TARİH 12 ARALIK
EYT düzenlemesinin 12 Aralık Pazartesi günü Kabine Toplantısı’nda ele alınması beklenirken, gözler Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın Kabine toplantısı sonrası yapacağı açıklamalarda olacak.
