Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, “Arama kurtarma çalışmalarını hızlandırıp ardından enkaz kaldırma ve de yeniden inşaya hızla başlayacağız” dedi. Erdoğan’ın bu sözleri akıllara ‘Enkaza nasıl müdahale edilmeli?’ sorularını getirdi. Cumhuriyet’ten Şeyda Öztürk’e açıklamalarda bulunan AKUT Vakfı Başkanı Nasuh Mahruki, enkazda hassas hareket edilmesi gerektiğini söyledi. Mahruki, “Aşağıda canlı olma olasılığının bittiğine karar verdikten sonra enkaz iş makinalarıyla kaldırılabilir. Ancak enkazda cansız bedenlere de dikkat etmek gerekir. Enkaz illa ki kaldırılacak ancak cenazeler unutulmadan hareket edilmesinde fayda var” dedi.
Yaşanan depremin ardından seferberlik ilan edilmesi gerektiğini belirten Mahruki, “Bu yaşadığımız dünyanın en büyük depremlerinden biri. İki ayrı noktada 9 saat arayla yaşandı. Depremin ilk anında seferberlik ilan edilmesi gerekiyordu. Ancak ilk anda yapılmadı. Türk Silahlı Kuvvetleri (TSK) EMASYA Protokolü’nden aldığı yetki ve sorumlulukla sahaya çıkabilirdi. İktidar, ordunun afetlerle mücadele görebini elinden aldı. Komuta askerde olmadığı için koordinasyonlarda zorlanıldı. Bu deprem, AFAD’ı aştı. Belki orduyu da aşacaktı ama daha etkin olacaktı. Ordunun eğitimi, görevi ve tatbikatları vardı. Bu birikimler çöpe atıldı” diye konuştu.
“RANTSAL DÖNÜŞÜM”
Mahruki, “Bizim ülkemizde kriz yönetimine dikkat ediliyor. Fakat risk yönetimi yapılmalı ve binalar güçlendirilmeli. Tehlikeli olanların da boşaltılıp yenisi yapılmalı. Ancak ülkemizdeki kentsel dönüşüm rantsal dönüşüm haline geldi. Başka bir sorun da bizler 2000 öncesi binalar için riskli dedik ama burada görüyoruz ki 2020’de yapılan binalar da yıkıldı. Çıkan yönetmeliklere göre bu binaların yıkılması mümkün değil. Demek ki, denetim yok. Biz sanıyoruz ki bir sürü yasa çıkardılar, güvenlidir. Bunlarda da sahtekarlık olduğu ortaya çıktı. Yenilere de güvenilmiyor” ifadelerini kullandı.
“YENİ ŞEHİRLER KURULMALI”
Yeni yapılacak binaların şehrin dışında olması gerektiğini belirten Mahruki, “Yenisini yaparken yeni alanlar belirleyip, sıfırdan bir araziye tespitler yapıldıktan sonra örnek şehirler kurulmalı. Şehre uzak noktalarda 2-3 milyonluk modern kentler kurulmalı. Bu deprem bölgelerindeki nüfusu kaydıracak ama sağlıklı ve modern, içerisinde organize sanayi bölgesi, okul ve hastane bulunan şehirler kurulmalı. Bu şehirlerde, istihdam ve tarımsal ürünlerle ekonomi de desteklenmeli” dedi.
