CHP Adana Milletvekili Burhanettin Bulut, derinleşen barınma krizini Meclis gündemine taşıdı. Hazırladığı Meclis Araştırma Önergesi’ni TBMM Başkanlığına sunan Bulut, ekonomik kriz ortamında, birbiri ardına yapılan fahiş zamlar ve dolar kurunun önlenemez yükselişine paralel olarak konut kiraları ve ev fiyatlarının da fahiş bir şekilde arttığını bildirdi.
VATANDAŞIN ELİNDE AVUCUNDA YOK
Rekor kıran enflasyona bağlı olarak alım gücünün mutfakta yarattığı yangının, bütün bir eve sıçradığını belirten Bulut, şöyle devam etti:
“Maaşının neredeyse tamamını kiraya ödeyen dar gelirli vatandaşın elinde avucunda bir şey kalmamakta, bütçesinin en büyük kalemini oluşturan kira fiyatları karşısında ezilmektedir. Büyükşehirlerde kira göçü başlamış, geliri giderini karşılamayan vatandaş yaşam maliyetinin daha düşük olduğu bölgelere yönelmiştir.
Ekonomik buhranda inşaat girdilerindeki maliyet artışı hem yeni inşa edilen evlerin fiyatlarını yükseltmiş, hem de konut üretiminin azalmasına sebep olarak arzın azalmasına ve mevcut evlerin de fiyatlarının artmasına neden olmuştur. Türkiye genelinde ortalama kiralık konut ilan metrekare fiyatındaki yıllık artış oranı haziran ayında yüzde 110,8 olmuştur. Dünya genelinde konut fiyatlarında düşüş yaşanırken fiyat artışında zirvede yer alan Türkiye’de inşaat maliyetleri artmaya devam etmektedir.
İNŞAAT MALİYETLERİ EL YAKIYOR
İnşaat maliyetleri haziranda bir önceki aya göre yüzde 4,43, bir önceki yılın aynı ayına göre yüzde 49,32 artmıştır. Asgari ücretin 11.500 TL olduğu ülkemizde bir çalışanın ev alması imkânsız hale gelmiştir. 2018’da yüzde 25’i aşan kiracı oranı 2022 yılında yüzde 27,2 olmuştur. Ülkemiz Avrupa’da kiracı oranının en yüksek olduğu dördüncü ülkedir. Ülkemizde kirada yaşayan hane sayısı son yıllarda hızlı bir biçimde artmaktadır. Barınma krizinin patlak vermesinin üzerinden bir yıl geçmesine rağmen sorununun çözümünde bir arpa boyu yol alınamamıştır. Çözüm diye sunulan yüzde 25 kira artış sınırı ev sahibi ile kiracıyı karşı karşıya getirmiştir. Durum o kadar vahim bir hal almıştır ki sorun sözlü ve fiziksel şiddete, hatta cinayete kadar gelmiştir.
MAHKEMELER KİLİTLENDİ
Ev sahibi ile kiracı arasında yargıya taşınan anlaşmazlıklar da yargının yükünü artırmış, Sulh Hukuk mahkemelerini kilitlemiştir. 2022 yılının tamamında 22 bin olan kira tahliye davası, bu yılın ilk 6 ayında 47 bin olmuştur. Yaklaşık 100 bin kadar da kira tespit davası açılmıştır. Mahkemeler duruşma için en erken bir yıl sonrasına gün vermektedir. 1 Eylül itibarıyla başlayacak, alternatif uyuşmazlık çözüm yöntemi olarak sunulan zorunlu arabuluculuk uygulamasının çözüm olup olmayacağı soru işaretidir.
VATANDAŞ NASIL EV ALSIN?
İktidarın, konut krizine çözüm olarak yeni konut üretileceği ve düşük gelirlilerin ‘kira öder gibi’ ev sahibi olacağına yönelik içi boş vaadi inandırıcılıktan oldukça uzaktır. Toplu Konut İdaresi’nin dar ve orta gelirliler için son 20 yılda ürettiği toplam sosyal konut sayısı 1 milyon rakamına ulaşamamıştır. İktidarın, ilk defa ev alacaklara yönelik uygulamaya koyacağı “ev kredisi ve destek paketi” konut fiyatlarının daha da artmasına yol açacaktır. Düşük maaşla hiçbir birikim yapamayan, elinde avucunda bir şey kalmayan vatandaşın fahiş fiyatla satılan evleri alması imkansızdır.”
MECLİS KAYITSIZ KALMAMALI
CHP’li Bulut, ülkemizde konut kiraları ve ev fiyatlarının fahiş bir şekilde artışının nedenlerinin belirlenmesi, alınabilecek önlemlerin tespit edilmesi, barınma krizi ve ev sahibi-kiracı anlaşmazlıklarının önüne geçilmesi Meclis Araştırması açılmasını istedi.
