Cumhuriyet Halk Partisi (CHP) İşçi Sendikaları, STK ve Meslek Kuruluşlarından Sorumlu Genel Başkan Yardımcısı Hasan Efe Uyar mevsimlik tarım emekçilerinin yaşadığı sorunlara dikkat çekti. CHP Genel Merkezi’nde açıklama yapan Uyar, CHP olarak bu konuda emekçilerin kayıt dışı çalıştırılmasına son verilmesi ve iş hukukuna dahil edilmeleri gibi 10 maddelik acil çözüm önerilerini paylaştı.
‘31 AYDA 859 MEVSİMLİK TARIM EMEKÇİSİ YAŞAMINI YİTİRDİ’
Partisinin genel merkezinde açıklamalarda bulunan CHP’li Uyar, Türkiye’de her yıl olduğu gibi mart ayında başlayan alışılagelmiş ucuz ve güvencesiz bir iç emek göçünün yaşandığını ifade ederek, “Ülkenin özellikle doğusundan başlayan bu iç emek göçü, ülkenin dört yanına dağılmaktadır. Şanlıurfa, Diyarbakır, Mardin’den mart ayında yola düşen mevsimlik tarım emekçileri, Bursa, Sakarya, Isparta, Zonguldak, Bolu ve Düzce başta olmak üzere geçim derdi için ülkenin batısına göç etmektedir. İşsizliğin en yüksek, milli gelir payının en düşük ve istihdam alanlarının da en az olduğu kentler, bu emek göçünün yaşandığı kentlerin başında gelmektedir. Bu nedenle geçim derdine düşen yüzbinlerce yurttaşımız, bu göç yoluna düşmektedir. Ölümle başlayan bu emek göçü ne yazık ki gidilen kentlerde başta barınma ve beslenme olmak üzere birçok zorlukla da karşı karşıya kalmaktadır” dedi.
2021 yılında 318, 2022 yılında 359 ve bu yılın ilk yedi ayında 179 olmak üzere son 31 ayda en az 859 mevsimlik tarım işçisinin trafik kazası, düşme, güneş çarpması, boğulma, barınma, dinlenme, yetersiz beslenme, temizlik, yetersiz beslenme, sağlığa erişememe nedenleri başta olmak üzere birçok sebepten dolayı yaşamını yitirdiğini hatırlatan Uyar, “Biz bugün bu basın açıklamasını yaparken dahi, kuvvetle muhtemeldir ki geçim derdi nedeniyle göç etmek zorunda kalan bir emekçimizi daha kaybetmiş olabiliriz. En son Şanlıurfa’nın Viranşehir ilçesinden ailesiyle birlikte Ordu’nun Fatsa ilçesine fındık toplamaya giden 11 yaşındaki Sinan Enes Zinciralmaz isminde çocuğumuz kaybettik” ifadelerini kullandı.
10 MADDELİK ÇÖZÜM ÖNERİSİ
Mevsimlik işçilerin iktidarın gözünde yok hükmünde olduğunu, 14 Mayıs seçimleri öncesinde mevsimlik işçiler için verilen vaatlerin tutulmadığını belirten Uyar’ın mevsimlik işçiler için 10 maddelik çözüm önerisi şöyle sıralandı:
• Mevsimlik tarım işçilerinin kayıt dışı çalıştırılmasına derhal son verilmelidir.
• Mevsimlik tarım işçilerinin iş bulmasında arabuluculuk görevi yürüten ve herhangi bir hukuki statüsü bulunmayan elçi ve dayıbaşı gibi enformel iş ilişkisinin kurulmasına son verilmelidir.
• Mevsimlik tarım işçilerinin mevcut iş kanuna dahil edilmelidir.
• Mevsimlik tarım işçileri için her yıl belirlenen günlük ücretler, açlık sınırının altında olmayacak şekilde belirlenmelidir.
• Mevsimlik tarım işçilerinin çalıştıkları bölgelerde düzenli olarak sağlık taramaları yapılmalıdır. Kaldıkları alanların hijyen koşullarına uygun olması denetlenmelidir.
• Mevsimlik tarım işçilerinin en fazla yaşamını yitirdiği trafik kazalarıyla ilgili gerekli önemler alınmalıdır. Kazalara yola açan araçların seyahatlerde kullanımını önüne geçilmelidir.
• Kadın ve erkek emekçiler arasındaki ücret eşitsizliğinin önüne geçilmelidir.
• Mevsimlik tarım işlerinde çocuk işçiliğine göz yumulmamalıdır. Bu konu ile ilgili gerekli tedbirler alınmalıdır. Ayrıca çocuklar için kreş ve yaz okulu uygulaması hayata geçirilmelidir.
• Mevsimlik tarım işçilerinin karşı karşıya kaldığı ayrımcılığın ortadan kaldırılması için gerekli yasal düzenlemeler hayata geçirilmelidir.
• Türkiye, uluslararası çalışma örgütü tarafından 2001 yılında kabul edilip 2003 yılında yürürlüğe giren “184 Nolu Tarımda İş Sağlığı ve Güvenliğine İlişkin Sözleşmesi” tarım çalışanlarına ilişkin önemli düzenlemeyi derhal onaylamalıdır.
