M62, başlangıçta Uygurlar için Kanada’ya göç konusunda bir kanal sunuyordu. Ancak hükümet değişikliğinden bu yana yasanın uygulanma sürecinde belirgin bir duraksama gözlemleniyor.
Kanada makamları yasayı geri çektiğini ya da yürürlükten kaldırdığını resmen açıklamış olmasa da, somut adımların atılmaması Uygurlarda endişeye yol açıyor.
Kanada’ya göç etmeyi planlayan ya da hazırlık sürecinde olan Türkiye’deki Uygurlardan birçok kişi, mevcut siyasi atmosferde Kanada’nın hâlâ gerçekçi ve güvenli bir seçenek olup olmadığını sorgulamaya başladı.
Yasa çıkarkan Kanada’ya yerleşme heyecanı yaşayan Türkiye’deki Uygurlardan bazı kişiler, yeni hükümetin Çin’e yönelik görece daha yumuşak diplomatik mesajlar vermesinin, yasanın uygulanmasında yaşanan tıkanıklığın önemli arka plan unsurlarından biri olabileceğini fark etmiş durumda.
Türkiye’de yaşayan bir Uygur, yaşabilecekleri riskleri şöyle açıklıyor: “Uygur olarak kararlarımızı beklentilere değil, gerçeklere dayandırmalıyız. Bir yasa yalnızca metin düzeyinde kalıyor ve fiilen uygulanmıyorsa zaman, para ve duygusal maliyet yatırmaya devam etmek akıllıca olmayabilir,”
Giderek daha fazla Uygur, kendi göç yollarını yeniden gözden geçirmeye başlarken bazıları da Kanada’nın yasayı uygulama politikası netleşene kadar başvurularını ertelemeyi ya da durdurlayı savunuyor. Uygurlar içinde bilgi paylaşımının ve kolektif değerlendirme mekanizmalarının güçlendirilmesi gerektiğini, aksi takdirde bireylerin gereksiz riskler üstlenebileceğini vurgulayanlar da var.
Ülkelerin göç politikalarının siyasi değişimlerden doğrudan etkilendiği, bir yasanın kabul edilmesinin mutlaka hızlı ya da sürdürülebilir biçimde uygulanacağı anlamına gelmediği bilinen bir gerçek.
Uygurlar gibi kırılgan konumdaki topluluklar için politika gecikmeleri yalnızca pratik sorunlar yaratmakla kalmamakta, aynı zamanda uzun vadeli psikolojik baskı da oluşturmaktadır.
Genel olarak bakıldığında, belirsizlik mevcut dönemin baskın duygusu haline gelmiş durumda.
Gerçekçi değerlendirmeler yapan Türkiye’deki Uygurlar, Kanada hükümeti M62 Yasası’na ilişkin tutumunu açıkça ortaya koyup somut adımlar atıncaya kadar, daha temkinli bir yaklaşım benimsiyorlar ve netlik kazanmamış vaatler yerine istikrar ve öngörülebilirliği önemsediklerini ifade ediyorlar.
Erdal Emre
Gazeteci
