Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 36. Hukuk Dairesi’nin, CHP’nin 38. Olağan Kurultayı’na yönelik “mutlak butlan” kararı ve ardından partinin genel merkezindeki tahliye süreci, dünya basınında geniş yankı buldu. Uluslararası medya ve düşünce kuruluşları, gelişmeleri “eşi benzeri görülmemiş bir hukuki ve siyasi kriz” olarak nitelendirirken, yaşananların Türkiye’deki iç siyasi dengeler ve uluslararası ilişkiler üzerinde derin etkiler yaratabileceği yorumunda birleşti.
CHP Genel Merkezi’nin polis müdahalesiyle tahliyesi, Batı merkezli ana akım medyada çok boyutlu analizlerle ele alınıyor. ABD, Fransa, İngiltere ve Almanya’nın önde gelen yayın organlarında yayımlanan köşe yazılarında kararın zamanlaması, muhalefetin geleceği, parti içi güç savaşları ve Avrupa Birliği (AB) ile ilişkilere yansımaları masaya yatırıldı.
YARGI KARARININ SİYASİ YANSIMALARI, “SİVİL DİRENİŞ” VE “DÖNÜM NOKTASI” VURGUSU
ABD merkezli The New York Times (NYT) gazetesinde yer alan değerlendirme yazısında, sandık iradesinin yargı koridorlarına taşınmasının Türk demokrasisi açısından yeni ve hassas bir dönemi başlattığı savunuldu. Yazıda, kurultay delegelerinin özgür iradesiyle seçilen Özgür Özel yönetiminin tahliye edilme biçimi, dış basında otokratik yöntemlerle bağdaştırılarak eleştirildi.
Fransa merkezli Le Monde gazetesi ise analizinde, konunun sadece CHP içindeki bir liderlik mücadelesinden ibaret olmadığını, Türk yargısının mevcut iktidar bloku lehine stratejik bir zemin hazırladığını öne sürdü. Ana muhalefet partisinin kendi genel merkez binasından tahliye edilmesinin ülkenin uluslararası imajına olumsuz yansımaları olacağı iddia edildi. Gelişmeler üzerine Özgür Özel’in, “CHP bundan sonra sokaktadır” açıklamasıyla başlattığı yürüyüş, dış basında muhalefetin “sivil direniş” evresine geçişi olarak yorumlandı.
Almanya’nın Frankfurter Allgemeine Zeitung (FAZ) gazetesinde yayımlanan bir yorumda, Türkiye’de ana muhalefet partisi CHP Genel Merkezi’ne yönelik müdahale, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan yönetiminin giderek artan otoriterleşmesinin bir göstergesi olarak değerlendirildi.
Yorumda, söz konusu gelişmenin ilk bakışta Türkiye’nin siyasi sisteminde “bir adım daha” gibi görünebileceği ancak bunun önceki uygulamalara kıyasla daha ağır bir aşamaya işaret ettiği ifade edildi.
FAZ, Atatürk’ün kurduğu partiye yönelik bu tür bir müdahalenin Türkiye’de birçok kesim tarafından kritik bir dönüm noktası olarak görülebileceğini belirterek, gelişmelerin, seçmenlerin bu süreci demokratik hakları koruma yönünde bir uyarı olarak mı yoksa siyasi sürecin geri döndürülemez hale geldiğinin işareti olarak mı yorumlayacağı sorusunu gündeme getirdiği belirtildi.
2028 SEÇİMLERİ VE İKTİDARIN STRATEJİK HAMLELERİ
İngiliz Financial Times gazetesinde yayımlanan köşe yazısında, son yerel seçimlerde elde edilen başarının ardından Özgür Özel liderliğindeki CHP’nin güçlü bir aktör haline geldiği hatırlatıldı. Analistler, mahkeme kararının 2028 yılında yapılması planlanan genel seçimler ya da olası bir erken seçim öncesinde, muhalefetin en dinamik kanadını zayıflatma amacı taşıdığını iddia etti.
Yazıda, bu kararla birlikte muhalefetin enerjisini iktidara karşı yürütülecek politikalara harcamak yerine, aylar sürecek bir “hukuki meşruiyet” yarışına ve kendi iç krizine sarf etmek zorunda kalacağı belirtildi. Oluşan bu tablonun, iktidarın görev süresini uzatabilecek anayasa değişiklikleri için zemin hazırlayabileceğine dikkat çekildi.
Reuters haber ajansının analizinde de benzer şekilde, NATO üyesi Türkiye’deki bu krizin demokratik dengeleri derinden sarstığı ifade edildi.
KILIÇDAROĞLU’NUN ROLÜNE YÖNELİK DIŞ BASIN ELEŞTİRİLERİ
Alman Der Spiegel dergisinde yer alan yorumda, eski Genel Başkan Kemal Kılıçdaroğlu’nun mahkeme kararının ardından genel merkezi devralma süreci sert ifadelerle eleştirildi. 2023 seçimlerinin ardından parti içinde yaşanan değişim dalgasına işaret edilen yazıda, Kılıçdaroğlu’nun geri dönüş biçiminin kendi siyasi kariyerinde olumsuz bir iz bıraktığı ve muhalefeti içeriden bölmek isteyen yapıların alanını genişlettiği savunuldu.
Londra merkezli The Guardian gazetesi ise Kılıçdaroğlu’nun “Partinin ahlaki değerlerini düzelteceğiz” yönündeki açıklamalarına değindi. Gazete, delege oylarıyla seçilmiş bir yönetimin hukuki kararla da olsa polis zoruyla tahliye ettirilmesinin, parti tabanında derin ve onarılması güç kırılmalar yaratacağı uyarısında bulundu.
ULUSLARARASI ÇEVRELERİN VE AB’NİN TEPKİLERİ
Avrupa medyasında, kıtanın sosyal demokrat liderleri ile çatı örgütlerin kurumsal tepkileri de geniş yer buldu. Avrupa Sosyalistler Partisi’nin (PES) yaşananları “muhalefeti susturma operasyonu” olarak nitelendirmesi, pek çok Avrupa gazetesinin köşesine taşındı.
Yazılarda, AB Yüksek Temsilcisi Kaja Kallas’a Türkiye’de demokratik kurumların savunulması için acil eylem çağrısı yapıldığı hatırlatıldı. Brüksel’in, Ankara ile yürüttüğü ikili ilişkilerde ve müzakerelerde bu hukuki-siyasi krizi çok daha sert bir eleştiri ve pazarlık maddesi haline getireceği tahmin ediliyor. Gelişmelerin, Türkiye’yi öngörülemez bir siyasi dalgalanmaya sürüklediği öne çıkıyor.
KAYNAK: ANKA
