Rusya Federasyonu ile Çin Halk Cumhuriyeti arasında imzalanan “Çin-Rusya İyi Komşuluk, Dostluk ve İş Birliği Anlaşması”nın 25. yılı dolayısıyla Rusya’nın Ankara Büyükelçiliği’nde seminer düzenlendi.
Etkinliğe Rusya’nın Ankara Büyükelçisi Sergey Verşinin, Çin’in Ankara Büyükelçisi Jiang Xuebin, Vatan Partisi Genel Başkanı Doğu Perinçek, CHP Milletvekili Yüksel Mansur Kılınç ile diplomatlar, akademisyenler ve çok sayıda davetli katıldı.
VERŞİNİN: YENİ DÜNYA DÜZENİNİ İNŞA EDİYORUZ
Seminerin açılış konuşmasını yapan Rusya’nın Ankara Büyükelçisi Sergey Verşinin, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile dönemin Çin Devlet Başkanı Jiang Zemin’in 2001 yılında Moskova’da “Çin-Rusya İyi Komşuluk, Dostluk ve İş Birliği Anlaşması”nı imzaladığını hatırlattı.
“Rusya ve Çin’i yalnızca ortak tarih ve coğrafyanın değil, aynı zamanda yüzyıllara dayanan geleneklerin, ortak çıkarların ve çok çeşitli uluslararası ve bölgesel meselelere yönelik benzer yaklaşımların da birbirine bağladığını belirterek söze başlayayım.” diyen Verşinin, iki ülkenin uluslararası arenada yakın iş birliği ve koordinasyonu sürdürmesinin önemine işaret etti.
“Günümüzde ortak Avrasya kıtamızda istikrarı sağlamaya odaklı yeni bir çok kutuplu dünya düzeni inşa ediyoruz.” ifadelerini kullanan Verşinin, Rusya ile Çin’in Şanghay İşbirliği Örgütü (ŞİÖ), BRICS, G20 ve Güneydoğu Asya Uluslar Birliği (ASEAN) bünyesindeki koordinasyonunun küresel istikrar açısından önemli olduğunu vurguladı.
Türkiye ile uzun yıllardır yapıcı ilişkiler yürüttüklerini belirten Verşinin, Ankara’nın bölgede etkili bir arabulucu haline geldiğini ifade ederek, Türkiye ve diğer bölgesel ortaklarla bu yapıcı angajmanı sürdürmeye ve geliştirmeye kararlı olduklarını söyledi.
“BÜYÜK AVRASYA ORTAKLIĞI” VURGUU
Konuşmasında Avrasya coğrafyasının stratejik önemine de değinen Verşinin, kıtada eşit ve bölünmez bir güvenlik ile iş birliği alanı oluşturulmasına yönelik çalışmaların sürdüğünü belirtti.
“Avrasya’da eşit, bölünmez bir güvenlik ve iş birliği alanı yaratmak için pek çok çalışma yapılmaktadır. Rusya ve Çin kıta boyunca son derece geniş bir coğrafyaya yayıldığından, Avrasya için böyle bir güvenlik mimarisi inşa etmenin önemi ne kadar vurgulansa azdır.” diyen Verşinin, karşılıklı saygı ve uluslararası hukukun temel ilkelerine bağlı güvenlik anlayışının önemine dikkat çekti.
Ekonomik, ticari ve yatırım faaliyetlerinin ağırlık merkezinin giderek Avrasya’ya kaydığını ifade eden Verşinin, bu yaklaşımın Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’in 2015 yılında ortaya koyduğu “Büyük Avrasya Ortaklığı” girişiminin temelini oluşturduğunu söyledi.
ABD’NİN GAZZE PLANI SONUÇSUZ KALDI
Verşinin konuşmasında Gazze başta olmak üzere Ortadoğu’daki gelişmelere de değinerek, bölgede yaşanan insani trajedinin derinleştiğini belirtti.
“Bir diğer can yakıcı örnek ise Gazze Şeridi’nde uzayıp giden insani trajedi ve bitmek bilmeyen kan dökülmesidir.” diyen Verşinin, ABD Başkanı Donald Trump tarafından Ekim 2025’te önerilen Gazze planının da önceki girişimler gibi sonuçsuz kaldığını savundu.
Gazze’deki Filistinlilerin ağır insani koşullar altında yaşam mücadelesi verdiğini belirten Verşinin, İsrail’in iki devletli çözümü reddeden politikalarının Batı Şeria ve Doğu Kudüs’teki durumu da kötüleştirdiğini ifade etti.
Verşinin, Lübnan’ın da İsrail’in askeri operasyonları nedeniyle Gazze’ye benzer bir tabloyla karşı karşıya olduğunu, İsrail’in güvenlik gerekçesiyle oluşturduğu tampon bölge anlayışını Suriye’nin özellikle Golan Tepeleri bölgesine de taşıdığını belirterek, bunların Ortadoğu’daki tehlikeli gelişmelerin yalnızca birkaç örneği olduğunu söyledi.
ÇİN BÜYÜKELÇİSİ: ÇİN-RUSYA İLİŞKİLERİ KÜRESEL İSTİKRARA KATKI SAĞLIYOR
Seminerde konuşan Çin’in Ankara Büyükelçisi Jiang Xuebin ise, “Çin-Rusya İyi Komşuluk, Dostluk ve İş Birliği Antlaşması”nın 25 yıl önce iki ülke ilişkileri için uzun vadeli hukuki temel oluşturduğunu, bu yıl antlaşmanın süresinin yeniden uzatılmasıyla ilişkilerin yeni bir tarihsel başlangıç noktasına taşındığını söyledi.
Antlaşmanın uluslararası hukukun ilke ve kurallarına bağlı olduğunu belirten Jiang, bunun yalnızca iki ülke halklarının nesiller boyu sürecek dostluğunu yansıtmadığını, aynı zamanda tüm insanlığın ortak değerleriyle de örtüştüğünü ifade etti.
JİANG XUEBİN: ÇİN-RUSYA İLİŞKİLERİNE LİDER DİPLOMASİSİ YÖN VERİYOR
Çin ile Rusya arasındaki ilişkilerin en önemli güvencesinin devlet başkanlarının stratejik yönlendirmesi olduğunu belirten Jiang, 2013 yılından bu yana iki ülke liderlerinin 40’tan fazla kez bir araya geldiğini hatırlattı.
Jiang, Cumhurbaşkanı Xi Jinping ile Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’in bu yıl mayıs ayında gerçekleştirdiği görüşmede “Kapsamlı Stratejik İş Birliğinin Daha da Güçlendirilmesi ile İyi Komşuluk, Dostluk ve İş Birliğinin Derinleştirilmesine İlişkin Çin-Rusya Ortak Bildirisi” ile “Dünyanın Çok Kutupluluğunun ve Yeni Tip Uluslararası İlişkilerin Savunulmasına İlişkin Çin-Rusya Ortak Bildirisi” olmak üzere iki önemli siyasi belgeyi imzaladıklarını hatırlattı.
Bu belgelerin yeni dönemde Çin-Rusya ilişkilerinin stratejik yönünü ve iş birliği önceliklerini belirlediğini vurgulayan Jiang, iki ülke arasındaki pratik iş birliğinin de hızla geliştiğini söyledi.
EKONOMİK İLİŞKİLERDE TARİHİ İVME
2025 yılında Çin-Rusya ticaret hacminin 227,9 milyar dolara ulaştığını ve üçüncü yıl üst üste 200 milyar dolar seviyesini aştığını belirten Jiang, enerji alanındaki iş birliğinin de güçlü şekilde ilerlediğini, “Sibirya’nın Gücü” doğal gaz boru hattı üzerinden Çin’e sevk edilen gaz miktarının 100 milyar metreküpü aştığını ifade etti.
Jiang ayrıca, Çin-Avrupa yük trenlerinin Rusya üzerinden geçen Doğu Koridoru’nda bu yıl itibarıyla 3 binden fazla sefer gerçekleştirdiğini, kültür, turizm, medya, bilim, teknoloji ve spor alanlarındaki “tema yılı” uygulamalarının iki halk arasındaki bağları güçlendirdiğini, bu yılın ise “Çin-Rusya Eğitim Yılı” olarak kutlandığını söyledi.
ÇİN- RUSYA STRATEJİK İŞ BİRLİĞİ DÜNYAYA İSTİKRAR SAĞLIYOR
Dünyanın değişim ve belirsizliklerle karşı karşıya olduğunu belirten Jiang, uluslararası düzenin ve uluslararası hukukun ciddi sınamalarla karşılaştığını ifade etti.
Çin ile Rusya’nın Birleşmiş Milletler merkezli uluslararası sistemi ve uluslararası hukukun temel ilkelerini kararlılıkla savunduğunu dile getiren Jiang, iki ülke arasındaki stratejik iş birliğinin küresel stratejik istikrarın, çok taraflılığın ve uluslararası düzenin korunması açısından büyük önem taşıdığını söyledi.
TÜRKİYE İLE ORTAK HEDEFLERE VURGU
Jiang Xuebin, bu yılın aynı zamanda Çin ile Türkiye arasındaki diplomatik ilişkilerin kuruluşunun 55. yılı olduğunu belirterek, sempozyumun Ankara’da iki büyükelçiliğin ortak ev sahipliğinde düzenlenmesinin ayrı bir anlam taşıdığını ifade etti.
Türkiye’nin uluslararası siyasette giderek daha önemli bir rol üstlendiğini söyleyen Jiang, Çin, Rusya ve Türkiye’nin birçok konuda ortak hedeflere sahip olduğunu belirtti.
Jiang, üç ülkenin halklarının refahını artırmayı, kendi ulusal koşullarına uygun kalkınma yollarını izlemeyi, kalkınma stratejileri arasındaki uyumu güçlendirmeyi ve karşılıklı yarar temelinde ortak refahı geliştirmeyi hedeflediğini söyledi.
Ayrıca üç ülkenin eşit ve düzenli bir çok kutuplu dünya düzenini desteklediğini, ayrımcılığa, zorbalığa, korumacılığa ve tedarik zincirlerinin koparılmasına karşı ortak duruş sergilediğini belirten Jiang, kapsayıcı ekonomik küreselleşmenin güçlendirilmesi gerektiğini ifade etti.
Açılış konuşmalarının ardından seminer, akademisyenlerin katılımıyla gerçekleştirilen panel oturumuyla devam etti.
Panelde, Rusya Bilimler Akademisi Primakov Dünya Ekonomisi ve Uluslararası İlişkiler Ulusal Araştırma Enstitüsü (IMEMO) Direktörü Prof. Dr. Fedor Voitolovsky, Çin Uluslararası Araştırmalar Enstitüsü (CIIS) Avrupa-Orta Asya Araştırmaları Dairesi Başkan Yardımcısı ve Kıdemli Araştırmacısı Han Lu, Yeni Dünya Araştırmaları Merkezi Direktörü Prof. Dr. Hasan Ünal ve (ODTÜ) Uluslararası İlişkiler Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Hüseyin Bağcı değerlendirmelerde bulundu.
KAYNAK: CGTNTURK
