Bütün dünyada olduğu gibi Türkiye’de de iç piyasaya satışı kotalarla sınırlandırılan nişasta bazlı şekerin (NBŞ) satış, ihracat ve kotalı satış verileri arasında 197 bin 848 tonluk kritik bir kayıp tespit edildi.
Sözcü’den Erdoğan Süzer’in haberine göre, Türkiye 67 bin 500 tonluk NBŞ kotalarının artırılıp artırılmadığını tartışırken kotanın yaklaşık 3 kat fazlası olan 198 bin ton NBŞ’nin el altından gizlice iç piyasaya satılarak vatandaşa yedirildiğinden endişe ediliyor.
Kota sınırlamasına rağmen kayıt dışı satıldığı düşünülen NBŞ’nin özellikle çok ucuz fiyatlarla yoksul halka satılan baklava ve benzeri tatlılarda kullanıldığından şüphe ediliyor.
EL ALTINDAN MI SATILDI?
Türkiye İstatistik Kurumu’nun (TÜİK) resmi verilerine göre, 2019 yılında ağırlığı uluslararası tekel konumundaki şirketler Türkiye’deki fabrikalarından 525 bin 972 ton NBŞ’yi iç ve dış piyasaya sattı. TÜİK, satılan bu NBŞ’nin 260 bin 624 tonunun yurt dışına ihraç edildiğini belirledi.
İç piyasaya kota sınırlaması nedeniyle ancak 67 bin 500 ton NBŞ satılabildiğine göre ihracatla kotalı satış arasındaki fark olan 197 bin 848 ton NBŞ nereye kayboldu? Açıklanamayan bu veriler, kotalı satışın 3 katı kadar da kayıt dışı olarak el altından içeride satıldığı endişelerine yol açtı.
ŞEKER FİYATI DÜŞTÜ
Sözcü’nün sorularını yanıtlayan Şeker-İş Sendikası Başkanı İsa Gök, Şeker Kurumu’nun kapatılması sonrasında denetimlerde yetersizlikler yaşandığını, TÜİK’in resmi verilerinde görünen ancak nereye gittiği anlaşılamayan 198 bin ton NBŞ’nin araştırılıp ortaya çıkarılması gerektiğini söyledi.
İç piyasaya satıldığından endişe edilen 198 bin ton NBŞ bulunmadan yüzde 2.5’lik kota sınırlamasının bir anlam ifade etmeyeceğini belirten Gök, maliyetinden satılmaya başlanan pancar şekeri fiyatlarının NBŞ’nin içeriye satıldığını işaret ettiğini belirtti.
Enflasyonu düşürmek mi önemli yoksa sağlık mı?
Çeşitli bilimsel raporlarda kanserden kısırlığa kadar birçok sağlık sorununa yol açtığı ifade edilen NBŞ, pancar şekerine göre çok ucuza üretilip daha düşük fiyatlarla satılıyor.
Bu nedenle de bisküviden tatlı ürünlerine kadar geniş bir alanda yoğun talep görüyor. NBŞ üreticileri, hazırladıkları bir raporda bu ürünün enflasyonu düşürücü etki yaptığını belirtmişlerdi. 198 bin ton NBŞ’nin denetimlere takılmadan satıldığına ilişkin kuşkular, halkın sağlığına karşı enflasyonu düşürme kaygısının daha ağır bastığı endişelerine de yol açıyor.
