Cumhuriyet / Mustafa Çakır
AKP’nin iktidara geldiği 2002’de 243.1 milyar dolar olan Hazine’nin iç ve dış borçları neredeyse 2 trilyon liraya yakın arttı. AKP kendisinden önceki 80 yıldaki borcun yedi katı kadar borç biriktirdi.
CHP TBMM Grubu’nun ekonomi raporunda, Hazine’nin temmuz sonu itibarıyla toplam borcunun 2 trilyon 32.3 milyar lira olarak açıklandığı anımsatıldı. Bu tutarın 1 trilyon 152 milyar lirasının iç borç, 880 milyar liralık kısmının ise dış borçlardan kaynaklandığına işaret edilen raporda, dış borcun dolar cinsinden ise 104.4 milyar dolar düzeyinde bulunduğu belirtildi. Hazine’nin dış borçlarının tamamı, iç borçlarının da yüzde 27’sinin döviz cinsinden alınmış borçlardan kaynaklandığına dikkat çekilen raporda, “Dolayısıyla Hazine faiz riskinin yanı sıra yüksek de bir kur riski üstlenmiş bulunuyor. Hazine’nin iç ve dış borçları 2002 yılında 243.1 milyar dolar düzeyinde bulunuyordu. AKP döneminde ise borçlarda toplam 1 trilyon 789.2 milyar liralık artış yaşandı. Borç stoku bu dönemde sekiz katına çıktı.
Diğer bir ifadeyle AKP’den önceki 80 yılda biriktirilen borcun yedi katı kadar AKP döneminde borç biriktirildi” denildi. Raporda, Ocak 2003 – Temmuz 2021 döneminde iç borçların 1 trilyon 2 milyar lira, dış borçların ise 787 milyar lira arttığı, dış borçlardaki dolar cinsinden artışın 47.6 milyar dolar olduğu vurgulandı. Hazine’nin borç stokunun yüzde 88’inin AKP döneminde biriktiğine işaret edilen raporda, “Hazine’nin iç ve dış borçları bu yıl ocak-temmuz döneminde toplam 219.4 milyar liralık artış kaydetti. Bütçe finansmanı istatistiklerine bakıldığında Hazine 2021 yılında içeriden ve dışarıdan net olarak 86 milyar liralık borçlanmaya gitti. 133 milyar liralık kısmı ise kur artışından kaynaklandı” değerlendirmesi yapıldı.
FAİZE 1 TRİLYON
Rapora göre, döviz kurunda yaşanan artış yüzünden borcu 133 milyar dolar artan Hazine, iç ve dış borçları için ocak-temmuz döneminde 114.5 milyar lira da faiz ödedi. Ocak-temmuz döneminde bütçeden ödenen faiz geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 43.6 oranında arttı. Bu dönemde iç borçlar için yapılan faiz ödemeleri yüzde 40.4 oranında artarak 80.5 milyar liraya, dış borçlar için ödenen faiz yüzde 23.4 artarak 21.6 milyar liraya, iç ve dış piyasalara ihraç edilen kira sertifikaları ve benzeri ürünler için ödenen faiz ise yüzde 156 oranında artarak 12.4 milyar liraya kadar çıktı. Raporda, “‘Faize karşıyız, yüksek faiz enflasyonun nedeni’ söylemiyle iktidara gelen AKP döneminde bütçeden ödenen toplam faizin ise 1 trilyon 180 milyar liraya ulaştığı vurgulandı. Rapora göre, AKP döneminde bütçeden iç borçlar için 915.5 milyar lira, dış borçlar için 212.3 milyar lira, hem iç hem de dış piyasalara ihraç edilen kira sertifikası ve benzeri borçlanma araçları için de 52.8 milyar lira faiz ödemesi yapıldı.
