Afganistan’da yönetimi ele geçiren Taliban’ın Kadın Bakanlığı’nın yerine kurduğu ‘Faziletin Teşviki ve Ahlaksızlığın Önlenmesi Bakanlığı’nın nasıl işleyeceğinin ayrıntıları netleşiyor. Taliban’ın 1990’lardaki yönetiminde şeriat kurallarının çok katı ve aşırı bir yorumunu uygulamak için kullandığı bakanlığın yeniden oluşturulması endişe yaratırken, bakanlığın Kandahar’daki yetkilisi Mevlevi Muhammed Şebani The Observer gazetesiyle söyleşisinde planlarını anlattı.
KURALLARIN ŞİDDETLE UYGULANMASI YASAKLANMADI
Şebani’nin anlatımına göre bakanlığın çalışanları Taliban’ın polis gücüne tamamen entegre edilecek; camiler ve medreselerle bağlantılı olacak. Şebani, ahlak polisinin nasıl çalışacağına dair bir ‘el kitabı’ndan da ayrıntılar verdi. 1990’lardan farklı olarak bu kez yazılı kuralları olduğunu belirten Şebani, çalışanlarının ‘şiddet değil iknaya’ odaklanacağını savundu. Bununla birlikte, The Observer’la paylaştığı, bir akıllı telefon büyüklüğündeki kitapçıktaki kuralların ‘ahlak yasaları’na ısrarla kafa tutanlara şiddet uygulanmasına izin verilmesi dikkat çekti.
‘ELLERİNİZLE DURDURABİLİRSİNİZ’
Gazetenin aktarımına göre, kitapçıkta kuralları ihlal eden kişiler için çok basamaklı cezalar öngörülüyor. İlk süreç davranışların değiştirilmesi amaçlı ‘eğitim’ olarak nitelenirken, sonrasında baskıdan söz ediliyor. Kitaba göre, eğer bu kişiler hâlâ davranışlarını değiştirmezse güç kullanımı bir seçenek olarak sunuluyor. Kitapçıkta, “Eğer kişi devam ederse ve bu durum çok sayıda soruna yol açarsa, o zaman onu ellerinizle durdurabilirsiniz” ifadeleri kullanılıyor.
Şebani, söz konusu kitapçığın geçtiğimiz sene Taliban’ın ülkenin kırsal kesimlerinde ilerlediği sırada basıldığını söyledi.
EVE GİRMELERİ YASAKLANDI
Kitapçıkta Taliban’ın 1990’lardaki yönetimini hatırlatır şekilde kadınların evden sadece yanlarında bir erkek ‘koruyucu’ varken çıkması, dua etmenin zorunlu olması, erkeklerin sakal boyları, dedikodu yasağı gibi konular hakkında kurallar da yer alıyor. Habere göre kitapçıkta, Taliban militanlarının eve girmelerinin kuralların ihlal edildiği zamanlarda bile yasak olduğu belirtiliyor; “Eğer bir evden müzik, televizyon, stereo sistemi sesi geliyorsa bu önlenmeli ama bunu yapmak için eve girmeyin” deniliyor.
Yeni ahlak bakanlığı konusunda Batı medyasına ilk söyleşiyi veren kişi olarak Şebani, “Bazı kişiler bizim aşırılıkçı olduğumuzu düşünüyor ama biz öyle değiliz” iddiasında bulunup “Medya kanalları hakkımızda olumsuz şeyler yayımlıyor, lütfen bu gerçekliği dünyaya yayın” dedi.
KANDAHAR’DAKİ KONTROL NOKTALARINA KONUŞLANDILAR
Taliban yetkilisi, Kandahar’ın kırsalında kurdukları sistemi de anlattı. Buna göre vilayetin 18 bölgesinin her birinde ahlak komisyonundan beş kişi bulunuyor; bu kişiler bölgedeki beş ana kontrol noktasının beşinde de görev yapıyor. Kent merkezinde ise her 15 bölgede birer ‘ahlak polisi’ bulunuyor. Şebani, “İnsanların ne yaptıklarını izliyorlar ve eğer yasadışı şeyler yapıyorlarsa, bu şekilde haberimiz oluyor” dedi.
Yerel halka da kendilerini ihbar etmeleri için teşvikte bulunacaklarını açıklayan Şebani, ahlak polisi çalışanlarının numaralarını sosyal medyada paylaştıklarını belirtti.
Taliban’ın 1996-2001 arasındaki yönetiminde ahlak bakanlığının çalışanları camilerde erkekleri kırbaçla dua etmeye zorlamak, sakal boyu kontrolü yapmak, radyo ve televizyonları yok etmek, çalışmaya çalışan, yanlarında erkek bir aile üyesi olmadan sokağa çıkan veya sokakta yüzleri görünen kadınlara recme varan ağır cezalar vermek gibi uygulamalarla nam salmıştı.
