Kuzey Kore’de, ülkenin Kim Jong-un’dan önceki lideri Kim Jong-il’in ölüm yıl dönümü nedeniyle ‘gülmenin yasaklandığı’ iddialarına ilişkin herhangi bir somut olgu bulunmuyor. İddialara kaynaklık eden haber kuruluşunun ABD’nin devlete bağlı ajansından fonlanması ise, söz konusu iddiaların propaganda çalışması olduğunu gösterir nitelikte.
Geçen hafta, Kuzey Kore’de alınan bir resmi kararın ardından ‘gülmenin yasaklandığı’ iddia edilmişti. Türkiye basınında da kendisine çok yer bulan bu haberin altında, ABD’nin Kore’ye yönelik uzun süreli ‘propaganda savaşı’ yatıyor olabilir.
Sputnik’ten Erkin Öncan’ın haberine göre ABD başta olmak üzere Batı ülkelerinin yaptırımları nedeniyle dünyanın geri kalanından büyük oranda izole olan Kuzey Kore hakkında çok sayıda spekülatif haber servis ediliyor.
Son olarak da, Kim Jong-un’un babası Kim Jong-il’in ölümünün 10. yıl dönümü nedeniyle ülke genelinde ‘gülmenin yasaklandığı’ iddia edilmişti.
‘Radio Free Asia’ (RFA) aracılığıyla yayılan haberde, Kuzey Kore halkının 10 gün boyunca ‘yas tutmaya zorlandığı’ iddia edildi ve gülmek, alışveriş yapmak, eğlenmek gibi aktivitelerin yasaklandığı iddia edildi.
Haberin kaynağı olarak ise, ülkenin Çin sınırındaki Sinujiu şehrinde yaşayan bir kişi gösterildi. Ancak, bu kişinin ismi, mesleği, kim olduğu gibi bilgilere yer verilmedi.
Konuyla ilgili Kuzey Kore’nin resmi ajansları tarafından yayınlanan haberlerde ise, Kim Jong-il için düzenlenen anma törenlerine yer verilirken, Kore İşçi Partisi’ne bağlı Rodong Sinmun da ülke genelinde düzenlenen saygı duruşunun 3 dakika sürdüğü bilgisini verdi.
“Ülkenin en büyük anma günü olan 17 Aralık öğle saatlerinde ülke genelinde aynı anda sirenler çaldı. Tüm il ve köylerde ve şantiyeler dahil tüm birimlerde araçlar ve lokomotifler korna çalmak üzere durdu ve siren sesleri duyuldu. Tüm parti üyeleri, siviller ve personel aynı anda, yattığı Juche’nin kutsal tapınağı Kumsusan Güneş Sarayı’na doğru üç dakika boyunca sessizce saygı duruşunda bulundu” ifadeleriyle aktarılan haberde, herhangi bir alışveriş veya eğlence/gülme yasağından bahsedilmiyor.
Yine Rodong Sinmun’da yer alan bir diğer haberde, ülkenin her şehrinde anma törenleri düzenlendiğini ve bu törenlerde yapılan konuşmalarda Kim Jong-il’e ‘saygılarını sundukları’ belirtildi.
Radio Free Asia (RFA) Kuzey Kore, Çin, Rusya gibi ülkeler hakkında yaptığı yanıltıcı haberlerle biliniyor.
RFA, daha önce de ‘Squid Game’i Kore’ye götüren kişinin idam edildiği’, ‘İşçilere metamfetamin verildiği’, ‘koronavirüs hastalarının aç bırakılarak ölüme terk edildikleri’ gibi çok sayıda habere imza atıldı ve bütün haberlerde ‘isimsiz kaynakların’ konuştuğu görüldü.
Ayrıca, RFA’nın internet sitesinde Kuzey Kore ile ilgili yayınlanan son 10 haberin hepsinde de ‘ülke içindeki kaynaklar’, ‘isimsiz bir kaynak’, ‘RFA’ya konuşan bir kaynak’ gibi muğlak ifadelere yer verildiği görülüyor.
Öte yandan, bu tür haberleri dolaşıma sokan Radio Free Asia (RFA), ABD Küresel Medya Ajansı (USAGM) bünyesinde faaliyet yürüten bir haber kuruluşu.
USAGM ise, Voice of America, 2. Dünya Savaşı’ndan sonra CIA’in eski Nazileri istihdam ederek SSCB’ye karşı kurduğu ve günümüzde de Rusya hakkındaki yanıltıcı haberleriyle tanınan Radio Free Europe/Radio Liberty, Küba hakkında haberler yayınlayan Office of Cuba Broadcasting ve WhatsApp ile Signal’in güvenlik yazılımlarını sağlayan Open Technology Fund gibi kuruluşları bünyesinde barındıran bir ABD devlet kuruluşu.
Bütün bu veriler ışığında, Kuzey Kore ile ilgili Radio Free Asia (RFA) kaynaklı haberlerin teyitsiz yayınlanması ve ABD devletine bağlı kuruluşların bu tür haberlerde yalnızca ‘birbirlerini kaynak göstermeleri’, ilgili haberlerin güvenilirlikten uzak ve gazetecilikten çok ‘siyasi propaganda faaliyeti’ olduğunu gösterir nitelikte.
