Xinhua’da yer alan habere göre Çin Dışişleri Bakanı Wang Yi pazar günü Çin’in güneybatısındaki Chengdu kentinde düzenlenen 5. Çin-Orta Asya Dışişleri Bakanları Toplantısı’nın ardından Kazakistan Başbakan Yardımcısı ve Dışişleri Bakanı Murat Nurtleu, Tacikistan Dışişleri Bakanı Siraciddin Muhriddin ve Özbekistan Dışişleri Bakanı Bahtiyar Saidov ile ayrı ayrı bir araya geldi. Aynı zamanda Çin Komünist Partisi Merkez Komitesi Siyasi Büro Üyesi olan Wang, Nurtleu ile görüşmesinde Çin ile Kazakistan’ın coğrafi yakınlık, ortak fikirler ve yakın halklar arası ilişkilere sahip daimi olarak dost komşular olduğunu söyledi. Wang, işbirliğinin çok yönlü şekilde derinleştirilmesinin, iki ülkenin ortak çıkarlarına ve iki halkın ortak beklentilerine uygun olduğunu belirti.
Wang, iki tarafa iki ülke liderleri arasında varılan başlıca ortak mutabakatı tam olarak uygulama, karşılıklı siyasi güveni pekiştirme, birbirine güçlü şekilde destek olma, yüksek kaliteli Kuşak ve Yol işbirliğini ortaklaşa teşvik etme, ortak geleceğe sahip Çin-Kazakistan topluluğunun inşasında ilerleme kaydetme ve iki ülkenin modernleşme çabalarını ilerletme çağrısı yaptı. Nurtleu ise Çin’in ulusal egemenlik ve bağımsızlıklarını koruma konusunda Orta Asya ülkelerine verdiği desteği takdir ettiklerini ve Çin’i güvenilir ve daimi bir kapsamlı stratejik ortak ve diplomatik öncelik olarak gördüklerini söyledi.
Nurtleu, tek Çin ilkesine bağlılıklarını yeniden teyit ettiklerini ve Taiwan, Xinjiang ve Xizang’a ilişkin meselelerde temel çıkarlarını koruma konusunda Çin’e güçlü destek verdiklerini kaydetti. Nurtleu, Çin’le kalkınma stratejilerinin uyumunu güçlendirerek ve iki cumhurbaşkanının vardığı önemli uzlaşıları yüksek kaliteli bir tarzda uygulamaya koyarak ikili ilişkilerde yeni bir “altın 30 yıla” adım atmaya istekli olduklarını ifade etti. Wang, Muhriddin ile görüşmesinde içinde bulunduğumuz yılın temmuz ayında iki cumhurbaşkanının ortaklaşa şekilde ikili ilişkilerin yeni dönemde kapsamlı stratejik işbirliği ortaklığı seviyesine çıkarıldığını duyurarak ikili ilişkilerde yeni olanakların önünü açtığını hatırlattı. Wang, Tacikistan’ın kendi ulusal şartlarına uygun bir kalkınma yolu izlemesine destek verdiklerini ve dış güçlerin Tacikistan’ın içişlerine her türlü müdahalesine karşı olduklarını belirtti. Wang, somut işbirliği yoluyla birbirlerinin kalkınma ve yeniden canlanma çabalarını hızlandırmak üzere Tacikistan’la çalışmaya hazır olduklarını sözlerine ekledi. Muhriddin ise iki cumhurbaşkanı arasındaki üst düzey karşılıklı güvene büyük değer verdiklerini, tek Çin ilkesine sıkı sıkıya bağlı olduklarını ve bu bağlılıklarının asla sarsılmayacağını söyledi. Çin’in önerdiği küresel inisiyatifler konusunda tam mutabık olduklarını ve bu inisiyatifleri desteklediklerini ifade eden Muhriddin, Çin’le çok yönlü işbirliğini derinleştirmeye hazır olduklarını ifade etti. Wang, Saidov’la görüşmesinde Özbekistan’ın yeni dönemde Çin’in her türlü koşulda geçerli ilk kapsamlı stratejik ortağı olduğunu, bunun da Çin-Özbekistan ilişkilerinin benzersiz ve stratejik doğasını ortaya koyduğunu belirtti. Wang, iki tarafın çok yönlü işbirliklerinde daha fazla yüksek kaliteli sonuç elde etmek için çalışması gerektiğini söyledi.
Wang, iki tarafa kilit öneme sahip alanlarda işbirliğini sürekli genişletip güçlendirme, yükselen sektörlerdeki işbirliğini destekleme, enerji işbirliğini derinleştirme ve terör, ayrılıkçılık ve aşırıcılık şeklindeki “üç güç” ve ulus ötesi örgütlü suçla mücadelede kolluk ve güvenlik işbirliğini güçlendirme çağrısı yaptı. Saidov ise Çin’in başarılı deneyimlerinden aktif şekilde öğrenmek, Çin’le Kuşak ve Yol işbirliğini ve çok yönlü karşılıklı fayda sağlayan işbirliğini derinleştirmek ve Çin-Kırgızistan-Özbekistan demiryolunun inşasını ilerletmek istediklerini ifade etti. Daha fazla Çinli turisti ülkede görmekten memnuniyet duyacaklarını belirten Saidov, iki ülke arasındaki personel değişimlerini kolaylaştırmak üzere ek önlemler almaya istekli olduklarını dile getirdi. Toplantının ardından Çin ve Özbekistan, karşılıklı vize muafiyeti konusunda bir anlaşma imzaladı.
