Avrupa Birliği (AB) Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, AB’nin, Ukrayna’ya askeri müdahalede bulunan Rus ekonomisini zayıflatacak yaptırımlara hazırlandığını belirterek, bu yaptırımların Rus varlıklarının dondurulması, Rus bankalarının Avrupa’daki mali piyasalara erişiminin engellenmesi gibi hamleleri içerdiğini bildirdi.
AA’nın aktardığına göre; Von der Leyen, AB Dış İlişkiler ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisi Josep Borrell ile Rusya’nın Ukrayna’ya askeri müdahalesi sonrasında ortak açıklama yaptı.
“Bu karanlık zamanda AB, Ukrayna ve Ukrayna halkıyla birliktedir.” diyen von der Leyen, Rusya’nın sadece Ukrayna’nın Donbas bölgesini değil, Avrupa güvenliğinin istikrarını ve uluslararası düzeni hedef aldığını söyledi.
Von der Leyen, Rusya’nın eylemleri nedeniyle bu akşam düzenlenecek AB Liderler Zirvesi’nde ağır ve ciddi yaptırımlar içeren bir paketi onay için sunacağını hatırlatarak, yaptırımlar hakkında şunları söyledi:
“Bu yaptırım paketiyle Rus ekonomisinin stratejik sektörlerini, kilit önemdeki teknolojilere ve piyasalara erişimlerini engelleyerek hedef alacağız. Rus ekonomisinin temelini ve ilerleme kapasitesini zayıflatacağız. Buna ek olarak AB içindeki Rus varlıklarını donduracağız ve Rus bankalarının Avrupa mali piyasalarına erişimini keseceğiz. İlk yaptırım paketinde olduğu gibi ortaklarımız ve müttefiklerimizle uyum içindeyiz. Bu yaptırımlar Kremlin’in çıkarlarına ve savaşı finanse etmesine ağır bir darbe olması için tasarlanmıştır.”
Milyonlarca Rus vatandaşının bu savaşı istemediğini belirten von der Leyen, Putin’in Rus İmparatorluğu zamanına dönmek istediğini, ancak bunu yaparken Rus halkının geleceğini tehlikeye attığını söyledi.
Von der Leyen, “Putin’in onlarca yıldır Avrupa’ya barış ve istikrar sağlayan güvenlik mimarisini alaşağı etmesine izin vermeyeceğiz. Putin’in hukukun üstünlüğü yerine gücün ve acımasızlığın üstünlüğünü getirmesine izin vermeyeceğiz. Putin, demokrasilerimizin kararlılığını ve gücünü hafife almamalıdır.” dedi.
RUSYA YAPTIRIMLARA DAYANABİLİR Mİ?
Putin, Ukrayna topraklarını işgal etme niyetleri olmadığını belirterek, “Operasyonun amacı sivillerin hayatını korumak” dedi.
Ukrayna topraklarını işgal etme planları olmadığını vurgulayan Putin, kimseye zorla bir şey dayatmayacaklarını ifade etti.
Peki söz konusu yaptırımlar Rusya’ya boyun eğdirir mi? İşin bu tarafında uzmanlar Rus Merkez Bankası’nın kasasındaki paraya dikkat çekerek bu rezerv ile ne kadar bir süre sıkıntı çekilmeden yaşanabileceğine ilişkin süre paylaşıyor..
Bu modelde, 500-600 milyar Dolar rezerv biriktirmek, Altın rezervini olabildiğince arttırmak, dış borçlanmayı azaltmak hatta sıfırlamak, dolar para biriminden kopmak, siber alanda kendi teknolojisini inşa etmek ana unsurlar.
Rus Merkez Bankası’nın yaklaşık 600 milyar dolarlık döviz ve altın rezervi var.
Bunun Batı’dan gelecek ambargolara karşı en az 60 ay sıkıntı çıkmadan yeteceği görüşü var.
Rusya Maliye Bakanlığı, Ulusal Refah Fonu’nun yaklaşık 200 milyar dolara ulaştığını bildirdi. Bu rakam GSYH’nin yüzde 12’sine eşit. Öte yandan Avrupa Birliği üye ülkeleri, Doğalgaz temini bakımından Rusya’ya bağımlı durumda. Rusya, AB’nin toplam doğalgaz ithalatının yaklaşık yarısını, petrol ithalatının da neredeyse üçte birini karşılıyor.
Tek tek üye ülkelere bakıldığında, 11 üye ülkenin doğalgazının dörtte üçünü karşıladığı gerçeği var. Avrupa Birliği’nde başrolü üstlenen Almanya doğalgazının yarısından fazlasını Rusya’dan karşılıyor. AB ülkeleri ve ABD Rusya’yı küresel bir finansal iletişim hizmeti olan SWIFT sisteminden çıkarmayı düşünüyor.
Bu ilk etapta Rus bankalarının denizaşırı ülkelerde iş yapmasını fiilen çok zorlaştıracak bir hamle gibi görülüyor. Ancak bu yaptırımın, bankaları Rus finans kurumlarıyla yakın bağları olan ABD ve Almanya gibi ülkeler için ekonomik bir maliyete de neden olacak. O yüzden şu anda SWIFT kılıcı çekilemedi.
Rus parasını İngiltere başkentindeki boyutunu ifade etmek için “Londragrad” takma adı kullanılıyor. İngiltere hükümeti, Londra’ya akan yasadışı Rus parasıyla mücadele sözü verse de bunun kısa vadede gerçekleşmesi beklenmiyor. BBC’ye göre İngiltere hükümeti, bu sorunu, insanların paralarının nereden geldiğini anlatmalarını gerektiren “açıklanamayan servet emirleri” çözümüyle aştığını iddia ediyor.
Londra uzun yıllardır zengin Rusların yaşamak ve gayrimenkul almak için tercih ettikleri bir yer. İçişleri Bakanlığı 2008’den bu yana 2 bin 581 Rus vatandaşına yatırımcı vizesi verdi. Bu yüzden fişi çekmek, ilgili-ilgisiz kişi ayrımı yapmak çok da kolay değil.
İlgili kişilerin varlıklarının dondurulması ve seyahatlerinin yasaklanması gibi ekonomik yaptırımların çoğu zaten yürürlükte. Rusya bu yaptırmalara karşı tedbirli bu yüzden etkilenme beklenmiyor.
RUSYA’YA DOĞAL GAZ BAĞIMLILIĞI
Avrupa’nın önde gelen ülkelerinin doğalgaz konusunda Rusya’ya bağımlılığına bakıldığındaysa tablo dikkat çekici. Rusya doğalgazı Avrupa’ya Kuzey Akımı, Yamal-Europe ve Kardeşlik gibi birkaç ana boru hattıyla yolluyor. Bu doğalgaz bölgesel depolarda toplanıyor, sonra buradan kıtanın dört bir yanındaki farklı ülkelere dağılıyor.
Avrupa’da doğalgaz konusunda Rusya’ya en bağımlı ülke Finlandiya. 2020 verilerine göre Finlandiya’nın aldığı doğalgazın yüzde 94’ü Rusya’dan. Avrupa’nın en büyük ekonomisi Almanya ise doğalgazının yüzde 49’unu Rusya’dan temin ediyor.
İtalya’da bu oran yüzde 46 olurken Polonya’da yüzde 40, Fransa’da ise yüzde 24.
AB ülkelerinin Rus gazından faydalanma ortalamasıysa yüzde 32.
Dünyanın en büyük doğalgaz üreticilerinden Gazprom, Rus yasalarına göre boru hatlarıyla doğalgaz ihracat yetkisine sahip tek şirket.
Gazprom’un gaz ihracat geliri 2021’de yüzde 120 artarak 55,5 milyar dolara ulaştı.
Rusya’nın petrol ve doğalgaz satarak kazandığı para ise federal bütçenin yaklaşık yüzde 40’ını oluşturuyor.
Bazı uzmanlar Avrupa’ya giden boru hattının tamamen kesilmesinin Gazprom’a günlük 203 milyon ila 228 milyon dolar arasında gelir kaybına mal olacağını hesaplıyor.
Bu miktarda bir kayıp Rus ekonomisi için ağır olsa da Rusya Merkez Bankası rezervlerinin 600 milyar doların üzerinde olduğu biliniyor.
