Dünya Ekonomik Forumu’nun “Ekonomist Görünüm Raporu”na göre, salgında en büyük darbeyi alan en düşük gelir seviyesine sahip ülkelerdeki aşırı yoksul sayısı bu yıl 100 milyondan 150 milyona çıkacak. Küresel şirketlerde çalışan 24 baş ekonomistin görüşlerini yansıtan rapora göre, pandemiden dolayı gelir dağılımındaki eşitsizlikler nedeniyle gıda güvensizliğinin etkilediği insan sayısı da 2020 yılındaki 121 milyon seviyesinden 270 milyona yükselecek.
2020 yılında dünyanın en zengin 20 ülkesinin oluşturduğu G20 grubundan 11 ülkenin, salgının en çok vurduğu düşük gelirli ülkelere 10 trilyon dolarlık harcama vaadinde bulunduğu belirtilen raporda, bu yardımı yapıp yapmayacaklarının ise belirsiz olduğu vurgulandı.
Dijitalleşme arttı; yüz yüze çalışan firmaların zararı büyük
Ekonomistler, pandemiye bağlı etkisi en yüksek olan gelişmeyi uzaktan çalışmanın kalıcı hale gelmesi olarak belirlediler. Onu gelir dağılımında daha derin eşitsizlik, teknoloji devlerinin pazar paylarını artırmaları, hükümetlerin rolünün daha da artması ve paralel tedarik zincirleriyle birlikte ters küreselleşme izliyor. Raporda kısıtlamalar ve işyeri kapanmaları dijitalleşmeyi artırdığı için yüz yüze faaliyette bulunan işletmelerin büyük zarar gördüğüne dikkat çekilerek, geçen yılın sonunda en değerli beş şirketin hepsinin teknoloji faaliyeti yürüttüğü hatırlatıldı. Bu gelişme, Avrupa ülkelerinin teknoloji devlerine vergi getirme iştahını da artırmış görünüyor. Dün Almanya Maliye Bakanı Olaf Scholz, bu yaz Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Teşkilatı (OECD) oran belirlemeden önce vergiye geçilebileceği mesajını verdi.
Ters küreselleşme eğilimi
Raporda, ABD ve Çin arasında başlayan büyük ticaret savaşı ve İngiltere’nin Avrupa Birliği’nden ayrılma kararı almasıyla birlikte artan ters küreselleşme eğiliminin salgının uluslararası ticarete vurduğu duvarlar nedeniyle derinleşmeye başladığına dikkat çekildi. Ülkelerin küresel değer zincirlerindeki yerlerini sorgulamaya başladıkları da belirtildi.
Uzaktan çalışma kalıcı hale gelecek
Raporda ekonomistlerin salgının en yüksek etkisinde hemfikir oldukları “uzaktan çalışmanın kalıcı” hale geleceği öngörüsünü Stanford Üniversitesi’nin araştırması da destekliyor. Buna göre, çalışanların yolda geçen süreleri azaldığı için verimlilikleri de yüzde 13-14 oranında artış gösterdi. O yüzden de bu yıl evden çalışmayı kalıcı hale getirecek veya çalışma sistemini ofis ve ev karışımı yapacak şirketlerin sayısının daha da artacağı tahmin ediliyor.
