Deutsche Bank’tan geçtiğimiz günlerde yapılan açıklamada, Botaş’a verilen Hazine ve Maliye Bakanlığı garantili üç yıl vadeli kredinin büyüklüğünün artırılabileceği belirtildi.
BOTAŞ’ın Deutsche Bank’tan aldığı kredi ile ABD, Singapur, Fransa, Almanya, İtalya, İspanya, İsviçre, İngiltere, Cezayir ve Katar’dan yapacağı sözleşmeli LNG alımları finanse edilecek.
“DÖVİZ SIKINTISI YAŞANIYOR”
Konuya ilişkin olarak Cumhuriyet.com.tr’den Didem Ernez’e konuşan ekonomist İris Cibre, Türkiye’nin birçok doğalgaz sözleşmesi olduğunu ve bunlardan bazılarının süresinin dolmak üzere olduğunu belirterek, “Önceden yenilenseydi, çok daha uygun fiyata doğalgaz alabiliyor olacaktık. Fakat şimdi ABD’den LNG (sıvılaştırılmış doğalgaz) getirtiyoruz. Dolayısıyla doğalgaz çok daha pahalı oluyor” dedi.
Merkez Bankası’nın BOTAŞ’a bu kez döviz sağlamadığına dikkat çeken Cibre, “Merkez Bankası, BOTAŞ doğalgaz ithalini dolarla yapabilsin, piyasadan dolar almasın diye BOTAŞ’a satış yapıyordu. Fakat şu an BOTAŞ’ın kredi alıyor olması bize döviz sıkıntısı yaşadığımızı gösteriyor“ dedi.
“BOTAŞ RİSKİ İYİ YÖNETEMİYOR”
BOTAŞ’ın, ocak ayından bu yana dolar cinsiden kredi aradığını bildiklerini aktaran Cibre, şöyle devam etti:
“Piyasada (TCMB’nin) 2 milyar dolarlık kredi aradığına dair duyumlar dolaşıyordu. Nisandan beri Deutsche Bank’la flört ettiğini duyduk. 2021 Ekim ayından günümüze kadar Merkez Bankası’nın BOTAŞ’a toplam satış miktarı 23.8 milyon dolar. 2022’de Hazine, BOTAŞ’a ‘borç verme kalemi’ altında toplam 85 milyar TL para aktarımı yapıyor. Hazine 2021’de de BOTAŞ’ın 100 milyar TL’lik borcunu silmişti. Bu demek oluyor ki BOTAŞ doğalgaz konusunda riski iyi yönetemiyor ve öngörülü de davranamıyor. Dolayısıyla ciddi oranda zarar ediyor. Demek ki Merkez Bankası da dolar satışını karşılamıyor ve BOTAŞ kredi almak durumunda kalıyor.“
Ekonomist Evren Devrim Zelyut ise BOTAŞ’ın daha önce gaz tedariki sağlamak için Merkez Bankası’na müracaat ettiğini söyleyerek, durumun şu an ülkemiz için çok kötü olduğunu belirtti.
“TEDARİK KONUSUNDA SIKINTILAR ÇIKABİLİR”
Zelyut, şu ifadeleri kullandı:
“Merkez Bankası’nın net rezervlerine baktığımızda -65 milyar dolara düştüğünü görüyoruz. Bundan dolayı BOTAŞ’ın ülkeye gaz tedariki sağlamak adına belki tarihinde ilk defa dış kreditörden kredi temin ettiğini görüyoruz. Anlaşma koşullarına baktığımızda bu kredi miktarının önümüzdeki dönemlerde genişleyebileceğini izliyoruz. Gerçekten ülkemiz adına üzüntülü bir durumdur çünkü Türkiye’de kamunun yine bir kamu kurumunu fonlayacak nitelikte dolar stokunun kalmadığını göstermektedir. Umarım önümüzdeki dönemde kışın ortasında enerji tedariki konusunda para yokluğuna bağlı olarak bazı kısıtlamalar ya da yoksulluk çekmeyiz.”
“Kış aylarında vatandaşımızın bu parasızlığa bağlı olarak buğdaya, ilaca ya da enerjiye tedarik konusunda sıkıntılar çıkabilir. Eğer Türkiye borç bulabiliyorsa bu borcun faizinin bir noktadan sonra önemi yok. CDS’lerin 900’lere çıktığı ortamda zaten sizin bulacağınız borcun faizi en az 12-13’tür. Bu belki daha da yukarıya gidebilir. Ama hayati konu şu Türkiye’ye birileri borç verecek mi? Ne kadar aciz bir duruma düşmüş ülke! Bırakınız faizi tartışmayı borç bulmak bile artık bu hükümet için bir başarı mevzusu.“
