Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan’ın açıkladığı yüzde 0,89 – 0,99 faiz oranlı ve 10 yıl geri ödemeli konut kredisi paketleriyle ilgili tartışmalar sürüyor. En büyük eleştiri ise kredi paketinin ev sahibi olmak isteyenlerden çok müteahhitlere destek sağlayacak şekilde düzenlenmiş olması.
Üst sınırı 2 milyon lira olan kredi için araştırmalar sürerken, “Bana ne kadar konut kredisi çıkar” hesabı da merak konusu. Türkiye gazetesi yazarı Ömer Faruk Bingöl, kamu ve özel sektördeki maaş ortalamasına göre verilecek kredinin üst sınırını hesapladı.
Büyükşehirlerde ortalama konut fiyatlarının 3-5 milyon lira aralığına ulaştığına dikkat çeken Bingöl, taşrada dahi fiyatların 500 bin liradan başladığını belirterek, şu bilgileri aktardı:
“Hâl böyle iken, ucuz kredi ile alımı teşvik etmeye yöneldik. Türkiye genelinde konut metrekare satış ortalama fiyatı da nisan itibarıyla 8.252 TL’ye kadar yükselmiş. Bir yıllık artış da yüzde 147,21 olmuş. (Veriler Endeksa’dan..) Şimdi problemin asıl yönünü yazacağım.
SGK kayıtlarına göre Türkiye’de bu yıl ortalama maaşlar 7.734 TL… Özel sektörde asgari ücret dışı uygulanan ücretlerin ortalaması 7.468 TL… Kamudaki maaşlar ise ortalama 9.606 TL…
Kamu ve (asgari dışı) özel sektör ortalamasını alalım. 8.500 TL maaşlı birini düşünelim. Bankalar kredi verirken, son maaşın en fazla yüzde 65’ine denk gelecek şekilde aylık taksitleri hesaplar. 8.500 TL’nin yüzde 65’i, 5.525 TL…
Bu rakam, faiz dâhil 120 ay boyunca ödenecek taksit tutarı. Faiz hariç hesaplama yaparak, o kişinin alabileceği krediyi bulacağız. 0,89 kredide bile, yüzde 40 faiz yükü var, yani bir taksit üzerindeki faiz yükü, 2.210 TL… Sonuç olarak 5.525-2.210=3.315 TL, aylık ana para… Bunu da 120 ay ile çarparsanız, 397 bin 800 TL kredi alabilecek, diyelim ki 400 bin TL olsun alabileceği kredi…
Şimdi, bu kişinin almak istediği konut 1,5 milyon TL olsun ki gayet mütevazı bir fiyat artık bu!.. Ortaya 1,1 milyon TL peşinat koyacak! Adam milyoner, 8.500 TL maaşı var ama ev sahibi olamıyor daha kredi çekmeden! Bu, ortalama bir vatandaşın gerçeği! Acaba kaç kişi bu ortalamada ya da bunun üzerinde?
Sahi, sizin maaşınız kaç TL ve size kaç TL kredi çıkıyor? Hesap yapmaya buradan başlayın isterseniz…”
Öte yandan hükümetin açıkladığı ‘düşük’ faizli konut kredisinin aylık taksitlerini dahi ödemek pek mümkün görünmüyor. Yapılan hesaplamaya göre 10 yıl vadeli 2 milyon lira kredinin aylık taksiti 28 bin 555 lira iken toplam ödemesi 3 milyon 426 bin lirayı buluyor. 1 milyon lira konut kredisinin aylık taksiti 14 bin 277 lira iken toplam geri ödemesi 1 milyon 713 bin lira.
