Verilerinin gerçekçi olmadığı yönünde şiddetle eleştirilen Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) mayıs ayı enflasyon verilerini açıkladı.
Tüketici fiyat endeksi tarafında doğalgaz fiyatları için ‘sıfır fiyat’ yönteminin uygulanması etkili oldu.
Manşet enflasyonda geri çekilme görülürken çekirdek göstergedeki artış dikkat çekti. Buna göre, tüketici fiyatları 2023 yılı mayıs ayında bir önceki aya göre yüzde 0,04, bir önceki yılın aralık ayına göre yüzde 15,26, bir önceki yılın aynı ayına göre yüzde 39,59 ve on iki aylık ortalamalara göre yüzde 63,72 olarak gerçekleşti. TÜİK nisan ayında aylık enflasyonu yüzde 2,39, yıllık enflasyonu yüzde 43,68 olarak açıklamıştı.
Enflasyon, mayıs ayında doğalgazın hanelere ücretsiz sunulmasının etkisiyle 2021 sonlarından bu yana ilk kez yüzde 40’ın altına geriledi.
GIDA ENFLASYONU YÜZDE 52.52
Bir önceki yılın aynı ayına göre en az artış gösteren ana grup yüzde 19,49 ile giyim ve ayakkabı oldu. Buna karşılık, bir önceki yılın aynı ayına göre artışın en yüksek olduğu ana grup ise yüzde 68,98 ile lokanta ve oteller oldu. Yıllık gıda enflasyonu ise yüzde 52,52 oldu.
Buna karşılık, 2023 yılı mayıs ayında bir önceki aya göre artışın en yüksek olduğu ana grup ise yüzde 9,85 ile giyim ve ayakkabı oldu. Aylık gıda enflasyonu yüzde 0,28 oldu.
KONUT HARCAMALARINDA DOĞALGAZ ETKİSİ
Ana harcama grupları itibarıyla 2023 yılı mayıs ayında bir önceki aya göre en az artış gösteren ana grup yüzde -13,79 ile konut oldu. Konut harcamalarındaki düşüşte doğalgaz fiyatları için ‘sıfır fiyat’ yönteminin uygulanması etkili oldu.
İşlenmemiş gıda ürünleri, enerji, alkollü içkiler ve tütün ile altın hariç TÜFE’deki değişim, 2023 yılı mayıs ayında bir önceki aya göre yüzde 3,60, bir önceki yılın aralık ayına göre yüzde 19,51, bir önceki yılın aynı ayına göre yüzde 47,70 ve on iki aylık ortalamalara göre yüzde 60,94 olarak gerçekleşti.
ENAG’DAN İKİ FARKLI ENFLASYON HESABI
Akademisyenlerin ve ekonomistlerin bağımsız biçimde oluşturduğu Enflasyon Araştırma Grubu (ENAG) mayıs ayı enflasyon verilerine ilişkin ise iki farklı rakam açıkladı.
Doğalgaz fiyatının değişmediği varsayımıyla açıkladığı verilerine göre mayıs ayında enflasyon yüzde 7.35 artarken, yıllık artış yüzde 109.01 oldu. Ocak-mayıs dönemi enflasyon oranı ise yüzde 38.96 oldu.
Doğalgaz fiyatının ücretsiz olduğu varsayımına göre yapılan araştırma sonuçlarına göre de, mayısta enflasyon yüzde 5.68 artış gösterdi. Son 12 aylık artış ise yüzde 105.45 olarak gerçekleşti. Ocak-mayıs dönemi enflasyon oranı ise yüzde 36.59 oldu.
ENAG not olarak özellikle 28 Mayıs 2023 tarihinde yapılan seçim sonrası 3 gün boyunca fiyatlardaki artış kayda değer nitelikte olduğunu vurguladı.
İSTANBUL’DA ENFLASYON SERİSİ 47. AYINDA
İstanbul Ticaret Odası’nın (İTO) 1 Haziran açıkladığı verilere göre ise, mayısta perakende fiyat hareketlerinin göstergesi olan İstanbul Ücretliler Geçinme İndeksi bir önceki aya göre yüzde 1.66, toptan fiyat hareketlerini yansıtan Toptan Eşya Fiyatları İndeksi ise yüzde 5.60 oranında arttı. Bu verişle enflasyon serisi 47. aya taşınmış oldu.
