Diyanet İşleri Başkanlığı, “Yengeç, kalamar, ıstakoz, karides, midye, kurbağa vb. gibi deniz ürünleri yenilebilir mi?” sorusuna tartışma yaratacak bir yanıt vermiş, ”Ancak aslen suda yaşayan fakat karada yaşayabilme özelliğine de sahip olan hayvanlara gelince bunlardan eti yenilen kara hayvanlarına benzeyenlerin yenmesi, boğazlanması şartı ile helal, eti yenmeyenlere benzeyenlerin yenmesi ise haramdır” ifadelerini kullanmıştı.
Diyanet’ten yapılan açıklamada şöyle denilmişti:
”Kur’an-ı Kerim’de, denizden elde edilecek yiyeceklerin helal olduğu bildirildi. (Mâide, 5/96; Fâtır, 35/12). Hz. Peygamber de (s.a.s.),
Denizin suyu temiz, ölüsü helaldir.” (Ebû Dâvud, Tahâret 41) buyurdu. Hanefi mezhebi, zikredilen naslarda helal olduğu belirtilen “deniz hayvanları” ifadesi ile balık türünün kastedildiği, dolayısıyla balık sınıfına girmeyecek midye, karides, kalamar, yengeç, ıstakoz gibi deniz hayvanlarının helal olmadığı görüşünü benimsemiştir (Kâsânî, Bedâi’, V, 35).
Şafii mezhebinde, konu ile ilgili şöyle bir ayrım yapılmıştır: Deniz canlıları sadece suda yaşayabiliyor veya sudan çıktığında boğazlanmış hayvan gibi kısa sürede ölüyorsa, şekline ve de ölüm durumuna bakılmaksızın yenmesi helaldir.
Ancak aslen suda yaşayan fakat karada yaşayabilme özelliğine de sahip olan hayvanlara gelince bunlardan eti yenilen kara hayvanlarına benzeyenlerin yenmesi, boğazlanması şartı ile helal, eti yenmeyenlere benzeyenlerin yenmesi ise haramdır. Buna göre kurbağa, yengeç, kaplumbağa veya su yılanının yenmesi helal değildir (Remlî Nihayetu’l-Muhtac, VIII, 113,150-152.)”
DİYANET’TEN YENİ AÇIKLAMA
Diyanet İşleri Başkanlığından ‘kabuklu deniz ürünlerinin haram olmasına’ ilişkin bir açıklama yapıldı.
‘Deniz ürünleriyle ilgili görüşün bazı sosyal medya kullanıcıları ve medya organlarınca çarpıtıldığı’ ifade edilen açıklamada, fetvanın ‘yeni bir fetva olmadığı’ belirtildi. Diyanetten yapılan açıklamada şu ifadeler yer aldı:
“Din İşleri Yüksek Kurulumuzun deniz ürünleri ile ilgili görüşü, bazı sosyal medya kullanıcıları ve medya organlarınca çarpıtılarak yeni bir görüş gibi gündeme getirilmiştir.
Kurulumuz, geçmiş yıllarda vatandaşlarımız tarafından bazı deniz ürünleri ile ilgili sorulan bir soruya, mezheplerin görüşlerini dikkate alarak, klasik fıkıh kitaplarında da yer alan bilgileri aktararak bir cevap vermiştir. Söz konusu cevap, kurulumuzca verilen yeni bir fetva değildir.
