Türkiye’de bir milyonun üzerinde ev işçisi olduğu tahmin ediliyor. Ev İşçileri Dayanışma Sendikası Başkanı Gülhan Benli, yaptıkları ankete göre pandemi sürecinde ev işçilerinin yüzde 95’inin işsiz kaldığını söylüyor. Ev hizmetlerinde çalıs¸anlar İş Kanunu kapsamı dıs¸ında bırakılmışlar, 6098 sayılı Borçlar Kanunu’nun is¸ sözles¸mesine ilis¸kin hükümleri uygulanıyor. Hal böyle olunca pandemi sürecinde hiçbir destekten yararlanamadılar.
YAŞAMIN KIYISINDALAR
Kendisi de bir ev emekçisi olan Benli, “İnsanlar açlığın eşiğinde, temel ihtiyaçlarını karşılayamıyorlar. Çocuğuna bez alamıyor, evinin kirasını, elektriğini ödeyemiyorlar. İntiharın eşiğine gelmiş durumda şu an ev işçileri. Hazırladığımız raporlara baktığımızda, içler acısı bir durum var. Kronik ilaçlarını artırıp kendilerini öldürmeyi düşünen arkadaşlarımız var. Biz başından beri ev işçilerine bir gelir güvencesi sağlansın diyoruz. Pandemi sürecinde, sosyal güvenlik şemsiyesi altında olmadıkları için ne sosyal yardım ne de diğer devlet yardımlarından faydalandı ev işçileri. Her geçen gün bu yoksulluk derinleşti” şeklinde konuştu.
Benli, taleplerini şöyle sıraladı: “Ev işçileri bir an önce gelir güvenliğine kavuşturulsun. İnsan onuruna yakışır bir ücretlendirme. Uluslararası Çalışma Örgütü’nün 189 ve 190 sayılı maddeleri Türkiye tarafından imzalansın.”
10 YILDIR SİGORTAM YOK
Bir diğer ev işçisi kadın Ş.A. (57) ise 17 yıldır bu işi yapıyor. 10 yıldan fazladır sigortası yapılmamış. Ş.A., geçen yıl işyerinde koronavirüse yakalanmış. Ailesine de bulaşmış. Ev işçisi kadın, “Nasta bakıyorum. Ev işleri yapıyorum. Hangisi boş olursa o işi yapıyoruz. Pandemiden önce bir parça ekmek yiyorduk ama şimdi o ekmeği de yiyemez olduk. İş bulamıyoruz. Bana tüm süreç boyunca devletten sadece 500 TL destekte bulunuldu” diyor.
ŞİDDETLE BAŞ BAŞA
Sendikanın araştırmasına göre, ev işçilerinin yüzde 86’sı aile ve hane içerisinde, yüzde 96.3’ü ise çalışma hayatında şiddete maruz kalıyor. Korona dönemiyle birlikte işsizliğin artması aile içerisinde karşılaşılan şiddeti de artırdı.
YATILILAR EVE HAPİS KALDI
Ev işçisi F. E., (50) evlere günlük olarak temizliğe gidiyor. Pandemi sürecinde aylarca işsiz kalmış. “Pandemi başlar başlamaz ilk yaptıkları şey gündelik olarak gelenleri bir daha eve almamak oldu. Bütün işleri evde yatılı olarak kalan ev işçilerine yüklediler. Çocuk bakmakla görevli olanlara bile tüm işler yaptırılıyor. Aylarca izne çıkamayanlar oldu yatılı kalanlardan” diyor.
Kendi sürecini ise şöyle anlatıyor: “En çok zoruma giden, işverenin istediği maddeden bizi kovabiliyor olması. Kod-22’den, 29’dan çıkarıp işsizlik maaşı almana bile engel oluyorlar. İsterlerse paramızı vermiyorlar. Beni 22’den çıkardılar. Patronum, ‘Sana bu dünyayı dar edeceğim, iş bulmaman için elimden geleni yapacağım’ dedi. Psikolojik şiddet yaşamayan yoktur bizim işimizde. Yemek olarak affedersiniz ama köpeğin önüne konulacak yemekleri veriyorlar.”
