Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), ‘İstatistiklerle Çocuk, 2021’ raporunu açıkladı. Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemi (ADNKS) sonuçlarına göre; 2021 yıl sonu itibarıyla Türkiye nüfusu 84 milyon 680 bin 273 kişi iken bunun 22 milyon 738 bin 300’ünü çocuklar oluşturdu. Çocuk nüfusun yüzde 51,3’ü erkek çocuk, yüzde 48,7’si kız çocuk olarak kayıtlara geçti.
Birleşmiş Milletler tanımına göre; 0-17 yaş grubunu içeren çocuk nüfus, 1970 yılında toplam nüfusun yüzde 48,5’ini oluştururken bu oran 1990 yılında yüzde 41,8 ve 2021 yılında yüzde 26,9 oldu.
Nüfus projeksiyonlarına göre; çocuk nüfus oranının 2025 yılında yüzde 26,6, 2030 yılında yüzde 25,6, 2040 yılında yüzde 23,3, 2060 yılında yüzde 20,4 ve 2080 yılında yüzde 19 olacağı öngörüldü.
Avrupa Birliği (AB) üyesi 27 ülkenin çocuk nüfus oranları incelendiğinde; 2021 yılında çocuk nüfus oranının AB ortalaması yüzde 18,2 oldu. AB üye ülkeleri içerisinde en fazla çocuk nüfus oranına sahip olan ülkelerin sırasıyla; yüzde 23,9 ile İrlanda, yüzde 21,5 ile Fransa, yüzde 21,1 ile İsveç olduğu görüldü. Çocuk nüfus oranının en düşük olduğu ülkeler ise sırasıyla; yüzde 15,8 ile İtalya, yüzde 15,9 ile Malta, yüzde 16,5 ile Portekiz ve Almanya oldu. Türkiye’nin çocuk nüfus oranının yüzde 26,9 ile AB üye ülkelerinden daha yüksek olduğu görüldü.
ADNKS sonuçlarına göre; illerin toplam nüfusları içindeki çocuk nüfus oranları incelendiğinde, 2021 yılında en yüksek çocuk nüfus oranına sahip olan il, yüzde 45,2 ile Şanlıurfa oldu. Şanlıurfa ilini yüzde 42,3 ile Şırnak ve yüzde 40,1 ile Ağrı izledi.
Çocuk nüfus oranının en düşük olduğu il, yüzde 17,3 ile Tunceli oldu. Tunceli ilini yüzde 17,8 ile Edirne ve yüzde 18,4 ile Kırklareli izledi.
ADNKS sonuçlarına göre 2021 yılında toplam hane halkı sayısı 25 milyon 329 bin 833 oldu. Hanelerin yüzde 45,3’ünde 0-17 yaş grubunda en az bir çocuk bulunduğu gözlendi.
Bu hanelerin illere göre dağılımı incelendiğinde, 0-17 yaş grubunda en az bir çocuk bulunan hane halkı oranının en yüksek olduğu ilin yüzde 71,6 ile Şanlıurfa, en düşük olduğu illerin yüzde 30,0 ile Sinop ve Tunceli olduğu görüldü.
Toplam hanelerin yüzde 19,1’inde 0-17 yaş grubunda bir çocuk, yüzde 15,8’inde iki çocuk, yüzde 6,7’sinde üç çocuk, yüzde 2,3’ünde dört çocuk, yüzde 1,5’inde ise beş ve daha fazla çocuk bulunduğu görüldü.
Çocuk nüfus yaş grubuna göre incelendiğinde, 2016 yılında çocuk nüfusun yüzde 28,2’sinin 0-4 yaş grubunda, yüzde 27,7’sinin 5-9 yaş grubunda, yüzde 26,8’inin 10-14 yaş grubunda ve yüzde 17,3’ünün 15-17 yaş grubunda yer aldığı görülürken, 2021 yılında yüzde 26,0’sının 0-4 yaş grubunda, yüzde 29,1’inin 5-9 yaş grubunda, yüzde 28,3’ünün 10-14 yaş grubunda ve yüzde 16,5’inin 15-17 yaş grubunda yer aldığı görüldü.
Doğum istatistiklerine göre; 2020 yılında canlı doğan bebek sayısı, 1 milyon 112 bin 859 oldu. Doğan bebeklerin 570 bin 892’si erkek, 541 bin 967’si ise kız oldu.
ADNKS sonuçlarına göre; 2021 yılında doğan bebeklere konulan en popüler erkek bebek isimleri, Yusuf, Alparslan ve Miraç; en popüler kız bebek isimleri ise Zeynep, Elif ve Asel oldu. Doğan erkek bebeklerin 7 bin 88’ine Yusuf, 6 bin 218’ine Alparslan, 5 bin 698’ine Miraç, kız bebeklerin 10 bin 63’üne Zeynep, 6 bin 448’ine Elif, 6 bin 432’ine ise Asel ismi verildi.
Türkiye’de 2021 yılında 0-17 yaş grubundaki çocuklarda en çok kullanılan erkek çocuk isimlerinin Yusuf, Mustafa ve Mehmet; kız çocuk isimlerinin ise Zeynep, Elif ve Yağmur olduğu görüldü.
Milli Eğitim Bakanlığı örgün eğitim istatistiklerine göre; okul öncesi eğitim seviyesinde beş yaş net okullaşma oranı 2019/’20 öğretim yılında yüzde 71,2 iken 2020/’21 öğretim yılında yüzde 56,9’a geriledi. İlkokul seviyesinde net okullaşma oranı 2020/’21 öğretim yılında yüzde 93,2, ortaokul seviyesinde net okullaşma oranı yüzde 88,9 ve ortaöğretim seviyesinde net okullaşma oranı yüzde 87,9 şeklinde gerçekleşti.
Çocuklarda bilişim teknolojileri kullanım araştırması sonuçlarına göre; İnternet kullanım oranı, 6-15 yaş grubundaki çocuklar için 2013 yılında yüzde 50,8 iken 2021 yılında yüzde 82,7 oldu. İnternet kullanımı cinsiyete göre incelendiğinde, erkek çocukların İnternet kullanım oranının 2013 yılında yüzde 53,7 iken 2021 yılında yüzde 83,9’a, kız çocukların İnternet kullanım oranının ise 2013 yılında yüzde 47,8 iken 2021 yılında yüzde 81,5’e yükseldiği görüldü.
Yaş grubu 6-15 olan çocukların yüzde 36,0’sı dijital oyun oynarken bu oran 6-10 yaş grubundaki çocuklarda yüzde 32,7, 11-15 yaş grubundaki çocuklarda ise yüzde 39,4 oldu. Dijital oyun oynama oranı yaş grubu ve cinsiyete göre incelendiğinde, 6-15 yaş grubundaki erkek çocukların dijital oyun oynama oranı yüzde 46,1 iken kız çocukların dijital oyun oynama oranı yüzde 25,4.
Düzenli dijital oyun oynayan 6-15 yaş grubundaki çocukların yüzde 54,3’ü savaş oyunu oynadığını belirtti. Savaş oyununu yüzde 52,0 ile macera/aksiyon, yüzde 41,8 ile strateji, yüzde 27,5 ile simülasyon, yüzde 26,5 ile spor ve yüzde 19,1 ile rol yapma oyunları izledi.
Evlenme istatistiklerine göre; 16-17 yaş grubunda olan kız çocuklarının resmi evlenmelerinin toplam resmi evlenmeler içindeki oranı 2002 yılında yüzde 7,3 iken bu oran 2021 yılında yüzde 2,3’e düştü. Diğer taraftan, aynı yaş grubunda olan erkek çocukların resmi evlenmelerinin toplam resmi evlenmeler içindeki oranı 2002 yılında yüzde 0,5 iken bu oran 2021 yılında yüzde 0,1 oldu.
Hane halkı İş gücü Araştırması 2021 yılı sonuçlarına göre; 15-17 yaş grubundaki çocukların iş gücüne katılma oranı yüzde 16,4 oldu. İş gücüne katılma oranı cinsiyete göre incelendiğinde, bu oranın erkek çocuklar için yüzde 22,9 kız çocuklar için yüzde 9,5 olduğu görüldü.
Karayolu trafik kaza istatistiklerine göre; 2020 yılında gerçekleşen trafik kazalarının yüzde 15,3’ü ölüm ya da yaralanma ile sonuçlandı. Bu kazalarda toplam 4 bin 866 kişi yaşamını yitirirken ölen kişilerden 430’unu çocuklar oluşturdu. Yaş grubuna göre vefat eden çocuklar incelendiğinde, ölen çocukların yüzde 46,0’sının 0-9 yaş grubunda, yüzde 25,1’inin 10-14 yaş grubunda ve yüzde 28,8’inin ise 15-17 yaş grubunda olduğu görüldü.
