İzmir Gümrük Muhafaza Kaçakçılık ve İstihbarat Müdürlüğü ekipleri, istihbarat çalışmasıyla Aliağa’daki bir evde tarihi eserlerin bulunduğu bilgisine ulaştı. Eve 6 Aralık’ta operasyon düzenleyen ekipler, Bizans dönemine ait 5 sikke, 4 kemik saç iğnesi, Osmanlıca el yazması 19 kitap ve çeşitli dönemlere ait kase, ok ucu, kandil ve çeşitli objelerinde aralarında bulunduğu toplam 59 parça tarihi eser ele geçirdi.
Soruşturmayı genişleten ekipler, 3 gün sonra bu defa Aliağa’daki bir depoya operasyon düzenlendi. Depodaki aramada da 18’inci yüzyıla ait 27 yağlı boya tablo ve ikona ile çeşitli dönemlere ait 269 tarihi obje ele geçirildi. Ele geçirilen tarihi eserler arasında Amazon’un derinliklerinde yaşayan yerlilerin kestikleri, özel işlemlerden geçirip, küçülttükleri, ‘tsantsa’ olarak adlandırılan 4 insan başı, 2 de mumyalanmış insan başı bulundu. Tsantsaların yerlilerinin öldürdükleri düşmanlarının başlarını kesip, içini boşaltarak, portakal büyüklüğüne getirip, boyunlarına asarak kahramanlık gösterisinde bulundukları ve bunun kendilerini koruyacağına, iyi şans getirdiğine inandıkları belirtildi.
Öte yandan, dudak kısmında bulunan iplerin de gizemi çözüldü. Kesik başların düşmanlara ait olmasından ötürü kötülük barındıran ruhlarını hala içlerinde taşıdıkları ve bu kötü ruhların dışarı çıkmaması için tsantsaların dudaklarını iple diktikleri öğrenildi.
Ele geçirilen tarihi eserler İzmir Müze Müdürlüğü, yağlı boya tablolar ise İzmir Resim, Heykel Müzesi ve Galerisi Müdürlüğü’ne teslim edilirken, tsantsalara burada makroskobik inceleme yapıldı. İzmir Müze Müdürlüğü’nün talebi üzerine, Ankara’dan gelen bir arkeoloji profesörü tarafından, tsantsalar üzerinde makroskobik inceleme yapıldı. Ele geçirilen 4 tsantsadan 1’inin sahte olduğu anlaşılırken, diğer 3’ünün orijinal olduğu belirlendi. İlerleyen süreçte, insan başlarının hangi kabileye ait olduğunun belirlenmesi için Kültür ve Turizm Bakanlığı’nın koordinesinde DNA çalışması yapılacağı öğrenildi.
