Sosyal Demokrasi Vakfı (SODEV) tarafından hazırlanan “Yoksul Semtlerde Madde Kullanımının
Yaygınlaşması Raporu” zoom üzerinden organize edilen bir toplantıyla basına ve kamuoyuna duyuruldu. Çarpıcı verilerin yer aldığı rapora göre, ailelerin %51,8’i yaşadıkları bölgede uyuşturucu bağımlılığı sorunu olduğunu belirtirken, madde bağımlılığı sorunun başlıca nedeni olarak %44,3 ile aile içi iletişimsizlik ve sevgisizlik öne çıkıyor.
Ayrıca, araştırmaya katılan ailelerin %58,8’i okul ve çevresindeki güvenlik önlemlerinin yetersiz olduğunu söylüyor. SODEV tarafından focus grup ve CATI yöntemiyle gerçekleştirilen araştırma, İstanbul’un Bağcılar ve
Sultanbeyli ilçelerinde ortaöğrenim çağında çocuğu olan ebeveynler arasında yapıldı. Araştırma
kapsamında 4 focus görüşme ve CATI yöntemiyle %95 güven aralığında %3 hata payı ile 1067
görüşme yapılan araştırmada gençlerden ve ailelerden çarpıcı bilgiler alındı.
İstanbul’un Bağcılar ve Sultanbeyli ilçelerinde ortaokul ve lise öğrencilerinin yanı sıra öğrenci velilerinden oluşan odak grupları üzerinde yapılan araştırmada bin 67 kişi ile görüşüldü. Sosyal Demokrasi Vakfı Başkanı Ertan Aksoy, söz konusu araştırmaya ilişkin şu ifadeleri kullandı: “Yoksul lokasyonlarda madde kullanımı konusunda ekstra bir kümelenme söz konusu. Bağcılar ve Sultanbeyli’ye odaklandık. Bu iki lokasyon, aynı zamanda muhafazakâr bir nitelik taşıyor. Bağcılar’daki odak grubunda anneler, babalar ve lise öğrencileriyle görüşüldü. Odak grup bulgularını toplumun görüşlerine açtık.”
‘UYUŞTURUCU MADDE İDDAA VE GANYAN BAYİLERİNDEN TEMİN EDİLİYOR’
Araştırmada Bağcılar’da ikamet eden öğrenci ve velilerin uyuşturucu maddeye ilişkin tespitleri ve çözüm önerileri yer aldı. Araştırma kapsamında söz konusu ilçede ortaöğretime giden çocuğu olan annelerin uyuşturucu maddeye dönük anlatımları dikkat çekiyor. Bonzai türü maddelerin alış-satış fiyatlarına, kullanım yöntemine dahi hâkim hale gelen “anne” grubu, uyuşturucu kullanımı açısından Bağcılar’ın Yüzüncü Yıl Mahallesi’nde kümelenme olduğuna işaret ediyor. Ayrıca “anne” grubu, uyuşturucu madde satışının boş arazilerde yapıldığını ve maddenin İddaa ve ganyan bayilerinden temin edildiğini kaydediyor. Araştırmada “anne” grubundan alınan diğer bilgiler ise şu şekilde:
*Ebeveynler çocuklarının telefonlarını kurcalayarak onları izlemek zorunda kalıyor.
*Kullanım fen liselerinde oldukça az. Diğer okullarda “aşırı” yaygın.
*Arabesk kültür, madde kullanımına sosyolojik zemin yaratıyor.
*Aileler sırf kapıda güvenliği var diye çocuğunu özel okula göndererek kurtarmaya çalışıyorlar.
‘BAZI ÇOCUKLAR KENDİ İÇTİKLERİ MADDEYİ FİNANSE ETMEK İÇİN SATICIYA DÖNÜŞÜYOR’
Rapora göre, öğrenciler madde finansmanını verilen harçlıklarla, kitap paralarıyla ve kendilerine ait telefonları satarak sağlıyor. Öte yandan bazı çocuklar kendi içtikleri maddeyi finanse etmek için satıcıya dönüşüyor. Aileler, çocuklarının sosyal dışlanma yaşaması kaygısıyla madde kullanımını gizlemeye yönelirken, bazı aileler karşı cinsten akranmış gibi sosyal medya hesabı açarak çocuğuyla iletişim kurmaya çalışıyor. Öte yandan uyuşturucu kullanımının önüne geçilmesi için ne yapması gerektiği sorulan aileler, “İddaa bayileri, ganyan bayileri denetlensin, periyodik olarak tükürük testi yapılsın, Bağcılar Belediyesi’nde ücretsiz spor merkezleri açılsın ki çocuklar spora yönelsin, parklara kamera takılsın, cezalar artırılsın” yanıtını veriyor.
‘SATICILAR YANLARINDA ÜSTLERİ ARANMASIN DİYE KIZ BULUNDURUYOR’
Raporda, genç erkekler ile yapılan görüşmelerde dikkat çekici noktalar göze çarpıyor. Çukur dizisi gibi şiddet barındıran dizilerin kullanıcılar arasında sıklıkla izlendiğine vurgu yapılan raporda, “Tıpkı geçmişte Kurtlar Vadisi yayın saatlerinde suç oranlarının azalması gibi” ifadelerine yer verildi. Ortaöğretim ve lise öğrencileri ile yapılan görüşmelerden rapora yansıyan hususlar şu şekilde:
“Satışın yapıldığı sokağın iki başında mutlaka gözcü bulunduruyorlar. Bonzai fiyatı 30TL, gençlerden bazıları bonzai içmedikleri için akran dışlamasına maruz kalıyor. Bir çocuk ‘bir arkadaşım kullanıyordu, küçük soygunlarla başladı, bonzaiye başladı, kafasına sıktılar, cenazesine gitmedim’ demiş. Satıcılar yanlarında kız bulunduruyor. Çünkü bekçiler ona kimlik soruyor ama üstlerini aramıyorlar. Polisler bu satıcıları götürse bile akşamına aynı satıcılar yeniden görülüyor. Mutlaka spor olanakları artırılmalı. Yüzüncü Yıl Mahallesi bu iş için kurtarılmış bölge gibi. Bazı okullarda uyuşturucu kullanan gruplar, kullanmayanlarla kavgalı duruma gelmişler.”
Sosyal Demokrasi Vakfı Başkanı Ertan Aksoy, “bu durum özendirmeye daha fazla gencin dâhil olmasının önünü açıyor” diyor.
Genç kadınlarla yapılan görüşmelerde ise şu ifadeler mevcut: “Bazı genç kızlar beğendikleri çocukla takılmak için uyuşturucuya başlamış. Kullananların gözleri kayık bakıyor, ağızları kokuyor. Okullarda madde kullanan grupların simgeleri oluşmuş.”
Araştırmada elde edilen bulgular neticesinde Bağcılar ve Sultanbeyli’de yapılan anket çalışmasında “Yaşadığınız ilçede uyuşturucu bağımlılığı ne oranda?” sorusuna katılanların yüzde 51,8’i ‘çok fazla’ yanıtını veriyor. ‘Yoktur’ diyenlerin oranı ise yüzde 23.2 civarında. Gençleri uyuşturucuya iten etmenlerin sorulduğu bir diğer soruya ise katılımcılar yüzde 44.3 ile ‘aile içi iletişim, sevgi eksikliği’ derken, sırasıyla ‘arkadaş çevresi’ ve ‘özenme-merak etme’ nedenleri geliyor. Okul çevresi güvenliğinin uyuşturucu kullanımındaki etkisine katılımcıların yüzde 58.8’i ‘yeterli değil’ cevabını verirken, parklara kamera takılmasının uyuşturucu kullanımını önlemede yüzde 72.4 oranında etkili olacağı ifade ediliyor. Ayrıca cezalar yüzde 84 oranında yetersiz görülürken, mahalle bekçilerinin önlemede kullanılması, yüzde 76,3’lük kesimin talebini oluşturuyor. Ailelerin yüzde 80’i mahallelere spor merkezleri kurulmasının madde bağımlılığını azaltacağı görüşünü savunurken, ailelerin büyük kısmı da çocuklarının arkadaşlarıyla tanışarak, yalnız dışarı çıkmasına izin vermeyerek ve çocuklarını takip ederek madde kullanımından uzaklaştırmaya çalışıyor.
‘BEKÇİLER OKULLARA GÜVENLİK GÖREVLİSİ OLARAK GÖREVLENDİRİLSİN’
Araştırmanın sonuç bölümünde söz alarak konuşan Ertan Aksoy, raporun CHP Genel Başkanı Kemal Kılıçdaroğlu ile İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanı Ekrem İmamoğlu’na iletildiğini kaydetti. Bu konuda belediyede bir eylem planı oluşturulacağını işaret eden Aksoy, SODEV olarak uyuşturucu madde kullanımının engellenmesine yönelik, mevcut bekçilerin bir kısmının uyuşturucu kullanımının yaygın olduğu okullara güvenlik görevlisi olarak atanmaları önerisinde bulundu.
