CHP Kayseri Milletvekili Aşkın Genç, EYT düzenlemesinden çeşitli nedenlerle yararlanamayan vatandaşların sorunlarının araştırılması amacıyla Türkiye Büyük Millet Meclisi’ne bir araştırma önergesi sundu. Genç’in önergesinde, özellikle 8 Eylül 1999 sonrası sigortalı olanlar ile staj ve çıraklık dönemleri sigorta başlangıcı sayılmadığı için kapsam dışı kalan yüz binlerce kişinin yaşadığı mağduriyetlere dikkat çekildi.
Önergenin gerekçesinde, “Bir günle emeklilik hakkı gasp edilemez. Yıllarca prim ödeyen, emek veren yurttaşlarımız, mevzuattaki tarihler nedeniyle 17-20 yıl daha fazla çalışmak zorunda bırakılıyor. Bu adil değil” ifadelerine yer verildi. EYT yasasının çıkarılmasının ardından yaklaşık 2 milyon kişinin emekli olduğunu hatırlatan Genç, benzer prim ve hizmet süresine sahip olmasına rağmen kapsam dışında kalan milyonlarca çalışanın mağduriyetinin sürdüğü vurgulandı. Önerge ayrıca, staj ve çıraklık dönemlerinde fiilen çalışan ancak uzun vadeli sigorta primleri yatırılmadığı için bu sürelerin emeklilik hesabına dahil edilmediği belirtilerek, bu kişilerin EYT düzenlemesine dahil edilmemesinin sosyal güvenlik sisteminde ciddi bir adaletsizlik yarattığı ifade edildi. Genç, bu durumu “Çocuk yaşta sanayide ter döken binlerce insanın emeği yok sayılıyor” ifadesini kullandı.
Genç, önergesinde iktidarın “EYT bütçeye yük” söylemine de karşı çıkarak, 2023 yılında faize ayrılan 1 trilyon 290 milyar TL ve kamu-özel iş birliği projeleri için yapılan 208,5 milyar TL’lik garantili ödemelere dikkati çekti. Genç, “Emeklilik hakkı, sosyal devletin temel yükümlülüğüdür. Faiz ve şatafat için kaynak bulanlar, emekçiye gelince ‘yük’ diyor. Bu anlayış kabul edilemez” dedi. Araştırma önergesinde, SGK’nın yapısal açıklarının kaynağı olarak emekli maaşları değil, kayıt dışı istihdam, düşük prim tabanı ve Bağ-Kur’lulara uygulanan yüksek prim gün şartları gibi yapısal sorunlar gösterildi. Genç, küçük esnaf ve çiftçiler için 9000 gün prim şartının büyük bir mağduriyet yarattığını belirtti.
Kaynak: ANKA
