“Kontrol dışı roket kalıntıları” dünya medyasının ilgi odağı haline geldi.
Birçok medya kuruluşunun endişelerine rağmen, uzmanlar ve akademisyenler endişeleri reddediyor.
ABD’de Harvard Smithsonian Astrofizik Merkezi’nde astrofizikçi olan Jonathan Mcdowell, Çin roketinin kalıntıları hakkında şunları söyledi: “Kalıntıların belli miktardaki hasara neden olma veya insanları vurma olasılığı çok düşük.”
Öte yandan, Rusya Federal Uzay Ajansı’nın (Roskosmos) izleme raporunda, Uzun Yürüyüş 5B roketinin bazı ilerleme parçalarının atmosferde kaybolacağı, ancak yanmaz yapısal kısmın yeryüzüne düşeceği, düşüş yerinin 7-8 Mayıs günlerinde belirlenebileceği ifade edildi.
Taşıyıcı roketin kalıntılarının atmosfere yeniden dönmesiyle ilgili olarak, Çinli uzay ajansları ve uzmanlar da birçok kez açıklama yaptı.
Çinli uzaycılık uzmanı Dr. Xing Qiang, roketin kendisinin “ince bir kabuğa ve çok fazla dolmaya” sahip olduğuna dikkat çekerek içindeki yakıt fırlatma işlemi sırasında tükendikten sonra, kalan roket kabuğunun kütlesinin büyük sayılmayacağını ve ağırlıklı olarak alüminyumdan yapılan kabuğun atmosferde kolayca yanabileceğini kaydetti. Bu nedenle, uzay istasyonları veya büyük uydularla karşılaştırıldığında, roket kalıntılarının yere zarar verme olasılığı daha düşüktür.
Aynı zamanda, uçuş yörüngesi de medya kuruluşları tarafından bildirildiği gibi “kontrolden çıkmış” değildir, bunun yerine, yörüngedeki uçuş süresini kasıtlı olarak kısaltmak için kesin olarak hesaplanmış ve roket pasivasyon teknolojisi kullanılmıştır.
Dünyanın en büyük üç astronot merkezinden biri olan Çin Astronot Araştırma ve Eğitim Merkezi’nin yeni medya merkezi de geçen yıl konuyla ilgili olarak kamuya bilimsel açıklamalar yaptı:
“Uzay aracı ve roket ayrıldıktan sonra, roket görevini tamamlamış olmasına rağmen, taşıdığı itici, yüksek basınçlı gaz ve batarya tükenmiş değildir. Bu maddeler her an roketin patlamasını mümkün kılabilir. Uzay çöpü haline dönüşen maddeler yörüngedeki uzay aracının güvenliğini tehdit eder. Çin dahil dünyanın sorumlu uzaycılık güçleri roketin son aşamasını etkisiz hale getirir. Basitçe söylemek gerekirse, kalan yakıtı ve yüksek basınçlı gaz sızdırılır ve pilin kısa devre yapmasına izin verir, bu da roketin son aşamasında ‘kendi kendine patlama’ riskini tamamen ortadan kaldırır. Değerli yörünge kaynaklarını işgal etmemek için roket, pasifleştirmeden önce bir yörünge dışı manevra gerçekleştirebilir ve terk edilmiş bir yörüngeye transfer edebilir.”
“Falcon 9” roketinin kalıntıları da daha önce ilgi odağı haline gelmişti
Mart ayında Kennedy Uzay Merkezi’nden Elon Musk’ın şirketi tarafından üretilen Falcon 9 roketinin kalıntıları ABD’deki bir çiftliğe düştü. Batı medyası bununla ilgili haber yaparken romantik ifadeler seçerek “gökyüzünü aydınlattı” terimini kullandı.
“Falcon 9” roketinin kalıntıları düştüğünde, New York Post’ta (NYP) yer alan makalede “Seattle üzerindeki gizemli ışık, SpaceX’ten gelen roketin kalıntıları olabilir” diye yazıldı. Makalede bir internet kullanıcısının Twitter paylaşımına yer verildi: “Gördünüz mü? Hayatım boyunca böylesini görmedim, çok muhteşem.”
Ancak New York Post’ta (NYP) 3 Mayıs’ta yer alan Çin roketinin kalıntılarıyla ilgili haberde, “Büyük Çin roketinin kalıntıları New York’a düşebilir” olarak abartılı bir başlık kullanıldı.
New Yorklular arasında gerginlik duygusu yaratan ifadelerin kullanıldığı bu haberde, “Bilim insanları, son derece büyük Çin uzay çöplerinin bir parçasının New York veya başka bir büyük şehre düşebileceği uyarsında bulunuyor” diye yazıldı.
Twitter’teki bazı internet kullanıcıları, iki haberle ilgili karşılaştırmaları içeren bir tablo hazırladı. Tablonun sol tarafında yer alan medya kuruluşları “Çin roketinin kalıntılarının nasıl kontrolden çıkmış olduğuna” dair kışkırtıcı haberler yaptılar. Falcon 9″ roketine gelince, Forbes hariç diğer medya kuruluşları Mart ayının sonunda Dünya’ya düşen Falcon 9’un kalıntılarını gece gökyüzünü aydınlatan bir gök taşına benzetti.
Tabloda yer alan CNN, Çin roketleri hakkında “ABD Savunma Bakanlığı’nın kontrolden çıkan Çin roketini takip ettiğini” iddia ederken, Mart ayı sonunda ise “bu göz kamaştırıcı ışık gösterisi sunan SpaceX roketinin kalıntıları olabilir ” demişti.
İlk insan yapımı uydunun gökyüzüne fırlatılmasından bu yana geçen 60 yıldan fazla bir süre içerisinde, insanlara çarpan herhangi bir roket katıntısı veya uzay çöpü olmadığını da hatırlatmak gerekir.
