Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın ekonomistlerce ‘temel öğretiye’ aykırı olarak nitelenen ‘düşük faiz, düşük enflasyon’ ısrarı ve Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’nın (TCMB) bu doğrultuda attığı adımlarla Türk lirasının değer kaybı hızlandı.
Doların 13 liranın üzerine yerleşmesiyle, TL’nin eylül ayı başından bu yana değer kaybı yüzde 57’yi aştı. Bu durum birçok sektörde ardı arkası kesilmeyen zamları beraberinde getirirken, otomobil fiyatları da ‘nasibini aldı.’
ÖTV baremindeki değişiklik ve neredeyse her hafta yapılan ‘fiyat güncellemeleri’ sonrası 200 bin liranın altında alınabilecek araç sayısı ikiye düştü. Bunlar; Fiat 1.4 Fire 95 HP Easy Manuel Benzinli ve Hyundai i10 1.0 MPI 5 İleri Düz Jump Benzinli.
Bir hafta önce 254 bin 300 TL olan en ucuz Polo bugün 368 bin 800 TL’ye çıkarken, en pahalısı 487 bin 100 TL oldu.
İki yıllık sürece bakıldığındaysa durumun vehameti hepten gözler önüne seriliyor. Örneğin Aralık 2018’de 190 bin liradan alıcı bulan X-Trail’in fiyatı, şu an 778 bin lira.
Sektörde yaşananlarla ilgili sosyal medya hesabında değerlendirmelerde bulunan gazeteci Emre Özpeynirci, bu örneklerden yola çıkarak “Hayır kur ve vergilerle fiyatlar uçuyor ama ortada araç da yok. İşin kötüsü sonu yok” diyor.
Yine de almak isteyenler bayilerde araç bulmakta sorun yaşarken, internette yer alan ilanlarda normal fiyatın çok üzerinde rakamlar isteniyor.
PİYASADA NEDEN ARAÇ BULUNAMIYOR?
Yeni tip koronavirüs (Kovid-19) salgınının dünya çapındaki etkileri ve yaşanan çip sorunuyla arz ve talep dengeleri şaştı. Türkiye özelinde, döviz kurlarındaki yükseliş ve ÖTV bareminde yapılan değişiklikler, bu sorunların üstüne tuz biber oldu.
Bu kapsamda tedarik noktasında sıkıntılar yaşanırken, bazı bayilerden sıfır araç almak isteyenlerin, bekleme süreleri 2-3 ayı bulabiliyor.
Durumu fırsat bilen galeri sahipleriyse ellerinde bulunan az sayıda aracı normal fiyatının 10 bin TL ila 50 bin TL üzerinde satmayı teklif ediyor.
KASIMDA SATIŞLAR AZALDI
Otomotiv Distribütörleri Derneği’nden yapılan açıklamaya göre, kasım ayında otomobil satışları bir önceki yılın aynı ayına göre yüzde 33,2 azalarak 42 bin 982 adet olurken, hafif ticari araç pazarı yüzde 9,2 artarak 17 bin 234 adet oldu. Pazar toplamında ise kasım ayında yıllık bazda satışlar yüzde 24,9 azalarak 60 bin 216 adet şeklinde gerçekleşti.
Otomobil ve hafif ticari araç pazarı, 10 yıllık kasım ayı ortalama satışlara göre yüzde 24,7 azaldı. Otomobil pazarı, 10 yıllık kasım ayı ortalama satışlara göre yüzde 29,9 azalış gösterdi. Hafif ticari araç pazarı, 10 yıllık kasım ayı ortalama satışlara göre yüzde 7,4 azaldı.
FİYATLAR DAHA DA YÜKSELİR Mİ?
Globalde çip ve tedarikte yaşanan sorunların bir süre daha devam etmesi bekleniyor. Türkiye’deyse Merkez Bankası’nın faiz indirimine devam etmekte kararlı olması dövizde yükselişin süreceği şeklinde yorumlanırken, bu durumun araba fiyatlarının da artmasına neden olacağı düşünülüyor.
