DİSK-AR’ın 2026’nın ikinci çeyrek araştırmasına göre geniş tanımlı işsiz sayısı 12 milyon 129 bin, oranı yüzde 29,9 oldu.
DİSK Araştırma Merkezi (DİSK-AR), yılın ikinci çeyreğine ilişkin İşsizlik ve İstihdamın Görünümü Araştırma Bülteni’ni yayımladı. Rapora göre, resmi istihdam oranı yüzde 48,8 olurken kayıtlı ve tam zamanlı istihdam oranı yüzde 34,2’de kaldı. Buna göre, çalışabilir durumdaki 66,9 milyon kişinin yalnızca 22,9 milyonu kayıtlı ve tam zamanlı istihdamda yer aldı.
Araştırmaya göre, geniş tanımlı kadın işsizliği yüzde 39,2’ye ulaştı. Bu yılın ikinci çeyreğinde 9,3 milyondan fazla kişi iş ararken ümidini kaybetti, iş aramayı bıraktı veya kısmi zamanlı çalışmasına rağmen daha fazla çalışmak istediğini belirtti.
Gençlerde geniş tanımlı işsizlik oranı yüzde 38,7 olurken, genç kadınlarda bu oran yüzde 48,5 olarak hesaplandı. AK Parti döneminde gençlerde geniş tanımlı işsizlik oranı 12,6 puan arttı.
Merkez, şu değerlendirmelerde bulundu:
“Türkiye İstatistik Kurumu’nun (TÜİK) 2026 2. çeyrek (nisan, mayıs, haziran) dönemine ait Hanehalkı İşgücü Araştırması (HİA) sonuçları 19 Ağustos 2026’da yayımlandı. Bilindiği gibi TÜİK, Mart 2021’den beri aylık ve üç aylık verileri ayrı ayrı açıklıyor. Aylık veriler daha sınırlıyken üç aylık veriler daha geniş bir kapsama sahiptir. Öte yandan, çeyreklik verilerin üç ayı kapsıyor olması sebebiyle, çeyreklik yayımlanan işsizlik ve istihdam verileri, aylık verilerden farklılıklar göstermektedir. Üç aylık veriler aylık verileri geriden takip etmektedir.
“TÜİK’İN İSTİHDAM VERİLERİ GERÇEĞİN SADECE SINIRLI BİR KISMINI GÖSTERİYOR”
TÜİK’e göre mevsim etkisinden arındırılmış istihdam 2026 yılı 1. çeyrek ile 2026 yılı 2. çeyrek arasındaki dönemde 155 bin kişi arttı. 2026 yılı 1. çeyreğinde 32 milyon 324 bin olarak açıklanan mevsim etkisinden arındırılmış istihdam edilenlerin sayısı 2026 yılı 2. çeyreğinde 32 milyon 479 bin olarak hesaplandı. 2026 2. çeyreğinde mevsim etkisinden arındırılmış istihdam oranı ise yüzde 48,5 olarak gerçekleşti.
Mevsim etkisinden arındırılmamış istihdam ise son bir çeyreklik dönemde 1 milyon 176 bin kişi artarak 32 milyon 656 kişi olarak açıklandı. Mevsim etkisinden arındırılmamış istihdam oranı 2026 2. çeyrekte yüzde 48,8 oldu. Ancak TÜİK’in resmi istihdam verileri de tıpkı dar tanımlı işsizlik verileri gibi işgücü piyasasına ilişkin gerçeğin sadece sınırlı bir kısmını gösteriyor. İstihdam verileri tek başına istihdamın niteliği konusunda yeterli bilgi vermiyor. Bu nedenle alternatif işsizlik hesaplamaları yanında alternatif istihdam hesaplamalarına da ihtiyaç vardır.
DİSK-AR, TÜİK’in dar tanımlı işsizlik hesaplamasının yetersizliği nedeniyle 2010 yılından bu yana alternatif geniş tanımlı işsizlik hesaplaması yapıyor. DİSK-AR yıllardır yaptığı alternatif geniş tanımlı işsizlik hesaplamasının ardından alternatif istihdam hesaplamasına da başladı.
İşsizlik ve istihdam verileri bir bütün oluşturuyor. Sadece işsizliğe bakmak işgücü piyasalarından yaşanan gelişmeleri tam anlamaya yetmiyor. Bilindiği gibi TÜİK düzenli olarak istihdam sayısını ve oranlarını açıklıyor. Ancak açıklanan istihdam oranlarının istihdamın niteliğine ilişkin yeterli bilgi vermekten oldukça uzaktır. Bu sebeple DİSK-AR istihdamın niteliğine göre bir ayrıma giderek yeni bir istihdam verisi hesaplamaya başladı. DİSK-AR’ın yeni hesaplamaya başladığı istihdam verisinin adı: Kayıtlı ve Tam Zamanlı İstihdam (KATİ). KATİ tüm istihdamı değil, kayıtlı ve tam zamanlı olarak çalışanların oranını ortaya koymaktadır.
KATİ istihdamın ne kadarının sigortalı ve tam zamanlı çalıştığını ortaya koymayı amaçlıyor. Böylece kayıtsız istihdam ile kısmi ve eksik istihdam dışında kalan tam zamanlı ve sigortalı olarak çalışanların sayısı ve oranı ortaya çıkıyor. KATİ oranı kayıtlı tam zamanlı istihdamın 15 üstü yaş kurumsal olmayan nüfusa bölünmesiyle hesaplanıyor.”
KAYNAK: ANKA
