Memelilerde yeni bir yaşam genellikle eşeyli üremeyle, yani bir oositle bir sperm hücresinin birleşmesiyle başlıyor. Genlerin anne ya da babadan aktarılmasına bağlı olarak ifade edilip edilmemesine yol açan bir olgu olan “genomik damgalama” nedeniyle memeliler, döllenme olmadan üreyemiyor.
Daha önce yapılan bir araştırmada damgalanmanın, döllenme sürecinde DNA dizisinin metilasyonu yoluyla gerçekleştirildiği belirlendi.
2015 yılında Çinli zoologlar, genomik damgalanmayı değiştirerek iki anneli bir fare üretmeyi başardı ve eşeysiz üremeye doğru ilk adımı attı.
Shanghai Jiao Tong Üniversitesi’ne bağlı Renji Hastanesi’nden bir grup bilim insanı, gen düzenleme aracını kullanarak çoklu döllenmemiş fare oositlerinin yedi damgalanma kontrol bölgesini yeniden yazdı.
Araştırmacılar, bir moleküle bir metil grubu ekleyen bir enzim olan DNA metilaz vuruşuyla baba hattından damgalanma kontrol bölgelerine iki metilasyon eklerken demetilaz vuruşuyla da anne hattından beş damgalanma kontrol bölgesini demetilasyona tabi tuttu.
Araştırmacılar tekli oositlerden 389 fare embriyosu elde etti ve 192 tanesi laboratuvar ortamında blastula haline geldi.
Bu haftanın başlarında Ulusal Bilimler Akademisi Bildiriler Kitabı’nda yayımlanan araştırmaya göre, araştırmacılar daha sonra bunları 14 dişi fareye nakletti ve bunların üçü dünyaya geldi.
Üç canlı yavrudan zayıf olan iki yavru gün içinde öldü ve ağırlığı 1,101 gramla vahşi doğada farelere yakın olan yavru ise hayatta kalarak yetişkinliğe ulaştı ve yavrulayacak hale geldi.
Araştırmacılara göre memelilerde eşeysiz üremenin başarısı; tarım, araştırma ve tıp konularında birçok fırsata kapı aralıyor.
(Xinhua)
