Suriye’de ve Ortadoğu’da tarihi anlar yaşanıyor.
Suriye’de, 1963 yılından beri iktidarda olan Arap Sosyalist Baas Partisi’nin iktidarı ile 1971 yılından beri devam eden “Esad Yönetimi” sona erdi.
Suriye’de ABD ve AB destekli İslamcı – Selefi grupların 13 yılı geçen saldırılarının ardından Heyet Tahrir Eş-Şam öncülüğündeki silahlı gruplar Şam’a da girdi.
Devlet Başkanı Beşar Esad Şam’dan ayrıldı.
Esad’ın rotasının ne olduğu şimdilik bilinmiyor.
Suriye Ordu Komutanlığı Esad yönetiminin düştüğünü subaylarına iletti.
Suriye Başbakanı Muhammed Gazi El-Celali, halkın seçeceği herhangi bir yönetimle işbirliğine hazır olduğunu söyledi.
SURİYE’DE 61 YILLIK BAAS İKTİDARI İLE 24 YILLIK BEŞAR ESAD YÖNETİMİ SONA ERDİ
Suriye’de 24 yıllık Beşar Esad dönemi sona erdi. HTŞ terör örgütü öncülüğündeki silahlı gruplar, 27 Kasım’da Halep’in batı kırsalında Suriye’ye karşı saldırı başlattı.
Silahlı gruplar dün geç saatlerde Şam’ı ele geçirdi.
Suriye Devlet Başkanı Esad ise uçakla ülkeden ayrıldı. Esad’ın nereye gittiği bilinmiyor.
Beşar Esad 11 Eylül 1965’te Şam’da Hafız Esad ve Anisa Makluf’un çocuğu olarak ve Arap milliyetçiliğinin bölge ülkelerine hakim olduğu bir dönemde dünyaya geldi.
Baas Partisi, Mısır ve Suriye arasında 1958-1961 yıllarındaki birleşmenin ardından iktidara geldi.
Hafız Esad, bir subay ve Baas Partisi’nin destekçisiydi ve 1966 yılında Savunma Bakanı oldu. 1971 yılında Suriye Cumhurbaşkanı olan Hafız Esad, 10 Haziran 2000 tarihinde ölene kadar Cumhurbaşkanlığı koltuğunda oturdu.
Hafız Esad’ın oğlu Beşar Esad, yükseköğrenimini Şam Üniversitesi’nde tamamladı. Ardından Londra’daki Western Göz Hastanesi’nde göz hastalıkları uzmanlığı için 1992’de İngiltere’ye taşındı. Esad, King College’da bilgisayar mühendisliği okuyan ve yüksek lisans programı için Harvard Üniversitesi’ne kabul edilen eşi Elma el Akhras ile Londra’da tanıştı.
Beşar Esad, abisi Basil Esad’ın Ocak 1994’teki ölümü üzerine Londra’dan çağrıldı ve orduya katıldı. 2000 yılında Esma Akhras ile evlenen Esad’ın Hafız, Zein ve Kerim isimli üç çocuğu var. Babasının ölmesinin ardından 10 Temmuz 2000 tarihinde Cumhurbaşkanlığı’na seçilen Esad’ın uzmanlık alanı göz doktorluğuydu.
Arap Baharı ve Suriye iç savaşı
Mart 2011’de Tunus’ta başlayan Arap Baharı Mısır, Libya, Yemen, Bahreyn ve Suriye’yi etkiledi. Çatışmalar iç savaşa evrildi. Temmuz 2012’de terör gruplarının Halep’in büyük bir bölümünü ele geçirmesiyle tırmanırken Halep Suriye ordusu tarafından 4 senenin ardından tekrar ele geçirildi.
İç savaş devam ederken 2013’te Suriye’nin doğusu ve Irak’ın batısında cihatçı terör örgütü IŞİD’in varlık göstermesiyle uluslararası toplumun dikkati IŞİD’e yöneldi. IŞİD, Haziran 2014’te Suriye ve Irak’ta halifelik ilan etti ve Rakka Suriye’deki fiili başkentleri oldu.
3 Haziran 2014 tarihinde yapılan Devlet Başkanlığı seçimlerinde Esad yeniden seçildi. Esad yönetimine silah ve siyasal destek veren Rusya, Esad’ı desteklemek için doğrudan askeri müdahaleye başladı. Rus hava saldırıları, gidişatın yönetim lehine dönmesine yardımcı oldu.
Rusya’nın desteği sayesinde sahada üstünlük elde eden Suriye yönetimi, uluslararası izolasyonu kırmak için çeşitli adımlar atmaya başladı. Esad, iç savaştan beri ilk Arap ülkesi ziyaretini 18 Mart 2022’de Birleşik Arap Emirlikleri’ne yaptı. 19 Mayıs 2023 tarihinde 12 yıldan sonra ilk kez Arap Birliği Zirvesi’ne katıldı.
Gazze savaşı
7 Ekim 2023 tarihinde Hamas’ın İsrail’e saldırmasıyla başlayan ve binlerce insanın yaşamını yitirdiği İsrail saldırıları, Gazze ve Filistin ile sınırlı kalmadı. İsrail Lübnan ve İran’a düzenlediği saldırıların yanı sıra Suriye’de Golan Tepeleri ve civarındaki bölgelere de saldırı düzenledi.
HTŞ terör örgütü öncülüğündeki silahlı grupların 27 Kasım’da başlattıkları operasyon ile gruplar kuzeyden güneye doğru ilerleyişlerini sürdürdüler. Gruplar, bugün sabah saatlerinde Şam’ın kontrol altına alındığını belirtirken Suriye Devlet Başkanı Esad ise ülkeyi terk etti. Suriye Başbakanı Muhammed Gazi el-Celali, sosyal medya hesabından paylaştığı video mesajında, “Suriye’de halkın seçeceği bir hükümetle çalışmaya hazır olduklarını ve her türlü desteği sağlamaya hazır olduklarını” belirtti.
