ABD ile İran arasında 17 Haziran’da varılan ateşkes mutabakatı, karşılıklı saldırılarla sarsıldı. ABD, Hürmüz Boğazı’nda Panama bayraklı bir ticari gemiye düzenlenen insansız hava araçları (İHA) saldırısının ardından İran’daki askeri hedefleri vurduğunu açıklarken, İran ise Kuveyt ve Bahreyn’deki ABD askeri tesislerine füze ve İHA’larla saldırı düzenlediğini duyurdu. Taraflar birbirlerini ateşkesi ihlal etmekle suçladı.
ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), İran güçlerinin Panama bayraklı MT Kiku adlı tankeri, tek yönlü saldırı tipi bir İHA ile vurmasının ardından İran’daki askeri hedeflere operasyon düzenlendiğini açıkladı.
CENTCOM’dan yapılan açıklamada, Hürmüz Boğazı ve çevresindeki 10 İran askeri hedefinin vurulduğu belirtilerek, hedefler arasında askeri teçhizat, haberleşme sistemleri, hava savunma mevzileri ve İHA depolarının bulunduğu kaydedildi.
Açıklamada, “İran’a ateşkes anlaşmasına uyma fırsatı verildi ancak İran güçleri Panama bayraklı MT Kiku adlı tankeri tek yönlü saldırı tipi bir İHA ile vurmayı tercih etti” ifadelerine yer verildi.
İRAN: KUVEYT VE BAHREYN’DEKİ ABD TESİSLERİNİ VURDUK
İran Devrim Muhafızları Ordusu ise devlet medyasında yayımlanan açıklamasında, ABD’nin İran’daki kıyı hedeflerine saldırısına misilleme olarak Kuveyt’teki Ali el-Salem Hava Üssü ile Bahreyn’in Port Salman kentindeki ABD Beşinci Filosu’na ait sekiz kritik altyapı unsurunun balistik füzeler ve İHA’larla vurulduğunu öne sürdü.
İran Devrim Muhafızları Ordusu, ABD’nin “Devrim Muhafızları Donanması’nın ihlalde bulunan gemiye müdahalesini bahane ederek” İran’daki beş kıyı noktasına saldırı düzenlediğini iddia etti.
Bir ABD’li yetkili ise Batı medyasına yaptığı açıklamada, Orta Doğu’daki ABD tesislerinde herhangi bir can kaybı veya ciddi hasar meydana gelmediğini bildirdi.
TARAFLAR BİRBİRİNİ KARŞILIKLI ATEŞKESİ İHLALLE SUÇLADI
İran Devrim Muhafızları Ordusu, İran’ın imzalanan mutabakat kapsamında Hürmüz Boğazı’ndaki geçiş ve seyrüseferi düzenleme yetkisine sahip olduğunu savunarak, “kuralları ihlal eden gemilere bundan sonra daha sert müdahale edileceğini” bildirdi. Açıklamada, “Herhangi bir bahaneyle yapılacak olası düşman saldırısı, hedefler küçük çaplı olsa bile ezici bir karşılık görecektir” denildi.
İran Dışişleri Bakanlığı da ABD’nin saldırılarını “vahşi saldırılar” olarak nitelendirerek ateşkes ihlali olarak değerlendirdi. Bakanlık, ABD’nin saldırılarının Washington yönetiminin taahhütlerine bağlı kalmadığını gösterdiğini savundu.
TRUMP: İRAN HİÇBİR ZAMAN DERS ALMAYABİLİR
ABD Başkanı Donald Trump, Truth Social hesabından yaptığı paylaşımda, İran’ın “hiçbir zaman ders almayabileceğinin çok mümkün olduğunu” belirtti. Trump, “Makul davranmayı sürdüremeyeceğimiz ve çok başarılı şekilde başlattığımız işi askeri olarak tamamlamak zorunda kalacağımız bir nokta gelebilir. Eğer bu gerçekleşirse İran İslam Cumhuriyeti artık var olmayacaktır” dedi.
KUVEYT VE BAHREYN HAVA SAVUNMALARINI DEVREYE ALDI
Saldırıların ardından Kuveyt ve Bahreyn hava savunma sistemlerini devreye aldı.
Kuveyt Silahlı Kuvvetleri, hava savunma unsurlarının füze ve İHA saldırılarını karşıladığını açıklarken, Bahreyn İçişleri Bakanlığı vatandaşlara sakin olmaları ve en yakın güvenli bölgeye gitmeleri çağrısında bulundu.
CENTCOM ise ticari gemilerin Hürmüz Boğazı’ndan geçişlerinin sürdüğünü bildirdi.
HÜRMÜZ BOĞAZI GERİLİMİ TIRMANIYOR
Son saldırılar, ABD’nin 25 Haziran’da Singapur bayraklı MV Ever Lovely adlı yük gemisine yönelik İHA saldırısına misilleme olarak İran’daki hedefleri vurduğunu açıklamasından bir gün sonra gerçekleşti.
CENTCOM, İran’ın ticari deniz taşımacılığına yönelik saldırılarının ateşkesi açık şekilde ihlal ettiğini savunurken, Tahran ise söz konusu geminin izinsiz güzergâh kullandığını ve ABD’nin misillemesinin ateşkes ihlali anlamına geldiğini öne sürdü.
17 Haziran’da imzalanan 14 maddelik mutabakat, tarafların çatışmaları durdurmasını ve İran’ın 60 gün boyunca Hürmüz Boğazı’ndan ticari gemilerin güvenli geçişini ücretsiz şekilde sağlamasını öngörüyordu.
Küresel petrol ve doğal gaz ticareti açısından kritik öneme sahip Hürmüz Boğazı’nda yaşanan son gelişmeler, enerji piyasalarına ilişkin endişeleri yeniden artırdı.
İran’ın baş müzakerecisi Muhammed Bakır Galibaf ise yaptığı açıklamada, “Herkes şunu bilmelidir ki Hürmüz Boğazı’nın yönetimi savaştan önceki haline asla dönmeyecektir” ifadelerini kullandı.
KAYNAK: ANKA
