Rusya’nın Ukrayna işgalinin başlamasının ardından, taraflar arasındaki ilk üst düzey görüşme bugün Antalya’da yapılacak. Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov ve Ukraynalı mevkidaşı Dimitri Kuleba, Türkiye Dışişleri Bakanı Mevlüt Çavuşoğlu’nun da katılacağı üçlü formatta bir görüşme yapacak.
Peki tarafların bu kritik görüşme öncesinde pozisyonları ne? Kim, ne istiyor?
RUSYA’NIN ŞARTLARI NE?
Rusya, Ukrayna’dan taleplerini şöyle sıralıyor: 2014’te ilhak ettiği Kırım’ın Rusya toprağı, Donbass’daki Donetsk ve Lugansk cumhuriyetlerinin de bağımsız devletler olarak tanınması; Ukrayna anayasasındaki NATO üyeliği hedefinin çıkarılarak ülkenin tarafsızlığının garanti edilmesi.
UKRAYNA NE İSTİYOR?
Ukrayna ise topraklarının pazarlık konusu olmayacağını vurguluyor; NATO üyeliğinin ele alınabileceğini söylüyor. Ancak Ukrayna’da Devlet Başkanı Vladimir Zelenskiy de dahil, farklı yetkililerden verilebilecek tavizlerin boyutu konusunda çelişkili açıklamalar gelmesi de dikkat çekiyor. Antalya görüşmesi öncesinde Kiev, kalıcı ateşkes ve Rus askerlerinin çekilmesi hedeflerini dile getirmiş durumda.
KULEBA: BEKLENTİLERİM SINIRLI
Peki, Antalya zirvesine giderken taraflardan hangi açıklamalar geldi?
Kuleba, dün yayınladığı video mesajda Lavrov’a ‘görüşmelere iyi niyetle ve propaganda perspektifinden olmayan bir şekilde’ yaklaşma çağrısı yaptı. Ancak Ukraynalı bakan, “Fakat şunu dürüstçe söyleyeceğim ki, görüşmelerden beklentilerim sınırlı” ifadelerini kullandı. Kuleba, kendileri açısından üç ana müzakere noktasını da sıralayarak, “Bir ateşkesle ve topraklarımızı özgürleştirmekle ilgileniyoruz ve üçüncü nokta da, insani meselelerin hepsinin çözülmesi” dedi.
UKRAYNA BAŞBAKAN YARDIMCISI: RUSYA’NIN ULTİMATOMLARI KABUL EDİLEMEZ
Türkiye’deki zirve öncesi BBC’ye konuşan Ukrayna Başbakan Yardımcısı İrina Veresçuk, Rusya’nın öne sürdüğü ultimatomların kabul edilemeyeceğini söyledi. Veresçuk, Kırım’ın Rusya toprağı ve Donetsk-Luhansk’ın bağımsız devletler olarak tanınmasının “kesinlikle imkansız” olduğunu savundu ve “topraklarımızı pazarlık unsuru yapamayız” dedi. Newsnight programında soruları yanıtlayan İrina Veresçuk, “Ukrayna halkının suratına bakarak, nasıl sakin bir şekilde topraklarımızı veririz” ifadesini kullandı.
PODOLYAK: UZLAŞI ÇIKMASINI BEKLİYORUM
Ukrayna Devlet Başkanlığı Ofisi Başkan Yardımcısı Mihail Podolyak, Antalya görüşmesinden umutlu olduğunu söyledi. Rusya ile savaşın sonlandırılması için yürütülen müzakerelerden uzlaşı çıkmasını beklediğini ve ‘yakın gelecekte’ ateşkese yaklaşılacağını düşündüğünü söyleyen Podolyak, “Müzakere sürecinin bir uzlaşı anlaşmasını en uygun şekilde geliştireceğini düşünüyorum. Yani prensipte sanırım yakın gelecekte ateşkese yaklaşacağız” dedi.
‘RUSYA’NIN İLK ULTİMATOMLARINI KABUL ETMEYECEĞİZ’
Podolyak, Kiev’de AA ile söyleşisinde, Moskova yönetiminin müzakerelerdeki taleplerini kabul etmeyeceklerini de dile getirdi; “Ukrayna bunun için savaş meydanlarında ölmüyor” dedi. “Tabii ki bu kahramanlıkla Ukrayna, Rusya Federasyonu’nun ilk ültimatom taleplerini kesinlikle kabul etmeyecektir. Bu prensipte mümkün değildir” diyen Podolyak, “Antalya Diplomasi Forumu’nun oturumu müzakere sürecinin ikinci hattı olacak. Bana öyle geliyor ki Kuleba, Lavrov’a daha objektif bir resim getirebilecek, bu onların müzakere sürecinde bir yere gitmelerine, bir tür uzlaşmaya varmalarına da imkan tanıyacak” ifadelerini kullandı.
KREMLİN: ÇOK ÖNEMLİ
Kremlin Sözcüsü Dimitri Peskov ise gazetecilerin görüşmeden beklentilerini sorması üzerine, “Dışişleri bakanlarının yapacağı görüşmeye gelirsek bu, müzakere sürecinin devamıdır, çok önemlidir. Olayların önünden gitmeyelim. Görüşmeyi bekleyelim” yanıtını verdi.
RUS MÜZAKERECİ: TEK BİR MADDEDE BİLE TAVİZ VERMEYECEĞİZ
Rus heyetinin üyesi Leonid Slutskiy, görüşmelerde tek bir maddede bile tavize gitmeyeceklerini belirtti. Slutskiy, Rus medyasına açıklamasında “Rusya heyeti görüşmelerde tek bir maddede bile taviz vermeyecek” dedi. Slutskiy, görüşmelerin çok zor geçtiği nedeniyle bu konuda az konuşmayı tercih ettiğini de sözlerine ekledi.
GÖRÜŞME NEREDE YAPILACAK?
Üç bakan, 2015’te G-20 Zirvesi’nde eski ABD başkanı Barack Obama ve Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin gibi dünya liderlerinin ağırlandığı salonda üçlü toplantı gerçekleştirecek. G20 Salonu, 7 bin 500 metrekarelik oturum alanı, dışarıya direkt açılabilen pencere ve kapılara sahip.
Zirveyi aralarında Rusya, Ukrayna, ABD, Birleşik Krallık, Almanya, İsrail, Japonya, Hollanda gibi ülkelerin yer aldığı 34 ülkeden ve Türkiye’den 330’un üzerinde gazeteci takip edecek. Otelin çevresinde geniş güvenlik önlem alındı, dron için ise sinyal kesiciler yerleştirildi.
