Amerika Birleşik Devletleri (ABD) merkezli CNN, Hubei Sağlık Kontrol ve Önleme Merkezi’nden sızan 117 sayfalık belgelere ulaştıklarını ve belgelere göre Çin’in yeni koronavirüs ile ilgili yanlış ve eksik bilgiler paylaştığını bildirdi. CNN, ulaştığı dokümanları “Wuhan belgeleri” adıyla yayınladı.
CNN dış güvenlik editörü Nick Paton Walsh, 10 Şubat günü Çin’in açıkladığı vaka sayısının 2478’i bulduğuna, fakat belgelerdeki vaka sayısının 5918’e çıktığına dikkat çekti.
CNN’nin programında 117 sayfalık belgelerden edinilen “kritik keşifler” şöyle sıralandı:
-Çin’in resmi açıklaması gerçek durumdan daha iyimser bir tablo çizdi;
-Çin’in sağlık sisteminde 23 günde ancak bir vaka tespit edilebildi ve testte yaşanan hatalar 10 Ocak gününe kadar birçok negatif sonuçlara yol açtı;
-İç denetimin sonucunda yetersiz fonlama, yetersiz personel, zayıf moral ve bürokratik yönetim modellerinin Çin’in erken uyarı sistemini etkilemesi tespit edildi.
-Aralık ayında Hubei eyaletinde açıklanmayan grip salgını var.
CNN’in hazırladığı yayın, “Wuhan belgeleri”yle Çin’in dünyayı yanlış yönlendirdiği sonucuna vardı. Fakat, CNN’in açıkladığı “gizli belgeler” kamuoyuna çoktan sunulmuştu. Belgelerde yer alanların hiçbir gizliliği yok. Peki, bu açık bilgiler nasıl “gizli” hale getirildi ve sansasyonel haberciliğe malzeme oldu? Öncelikle Çin’de açıklanan resmi vaka sayısının belgedeki sayılarla uyuşmadığı iddiasına bakalım.
Buradaki uyuşmazlığın sebebini CNN aslında açıkladı: “Test koşulları kısıtlı olduğu için, bazı vakalar sadece klinik olarak zatürreye uyardı, nükleik testiyle tespit edilmediği için klinik olarak teşhis edilen vakalar olarak belirlendi.”
Daha önemlisi, “klinik vakalar” iki gün sonra yani 12 Şubat gününde kamuya açıklandı ve tespit edilen vakalara dâhil edildi. İlgili haberler Çin’in her yerinde yayımlanmıştı.
Çin Ulusal Denetim Komitesi’nin resmi sayfasında 13 Şubat’ta yer alan yazıda, “12 Şubat günü, Hubei eyaletinde 14840 yeni vaka tespit edildi. Onlardan 13332’si klinik olarak teşhis edildi” ifadesi kullanıldı. Bilgilendirmeyi güncellemenin amacının olası vakaların tedavi sürecine alınması ve bütün hastaların tedavi görebilmeleri olduğu cümleler de yazıda yer aldı.
Beijing Chaoyang Hastanesi Başkan Yardımcısı Tong Chaohui Çin’in merkez televizyonu CCTV’ye aynı gün verdiği demeçte, nükleik testinden geçmeyen çok sayıda kişinin salgınla ilgili semptomlar gösterdiğini ve bunun için “klinik vakalar”ın açıklanmasının salgın durumunun doğru değerlendirilmesine yardımcı olduğunu belirtti.
Yani, Çin salgının yeni gelişme durumunu karşılamak için bilgilendirme mekanizmasını güncelledi. Bu gelişmeyi Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) 14 Şubat günü açıklama yaparak takdirle değerlendirdi.
CNN, 10 Şubat günündeki raporda iki verinin bulunmasına odaklandıktan sonra 12 Şubat gününde yaşanan güncelleme hakkında hemen bilgi vermedi. Ve bu iki gün arasında dokuz paragraf başka içerik sokup “Çin dünyayı yanlış yönlendirdi” görüşünü kanıtlamaya çalışıyor. Tıp bilgisi olmayan iki “Çin uzmanı”nın görüşleri de röportaja eklenmiş.
Çin Uluslararası Radyosu (CRI)
