Dünya Bankası, 2002 ila 2020 yılları arasındaki 18 yıllık dönemde kamudan en çok ihale alan şirketlerin listesini açıkladı. Türkiye’de neredeyse tüm otoyol, köprü, tünel, havaalanı ve hastane gibi büyük ihalelerin verildiği 5 müteahhitlik şirketi dünya sıralamasında ilk 10 arasına girdi.
Sözcü’de yer alan haber şöyle: İlk sırada yine bir Türk şirketinin yer aldığı listede, Türkiye 5 şirketle birinci oldu. Kamunun yaptığı büyük ihalelerin tamamına yakınını alarak dikkatleri üzerine çeken şirketlere devlet tarafından bir dizi ayrıcalık tanınıyor. Bu şirketlerin yurtdışından sağladıkları dövizli kredilerine Hazine tarafından devlet kefil edilirken, alacaklarına da dövizle garanti verilip yükü halka ödettiriliyor. Bu şirketlerin çoğunun vergi borçları uzlaşma ya da af gibi yöntemlerle silindiği gibi, iktidara yakın olmaları sayesinde “silah gibi kullanılan” vergi denetimi baskısına da uğramıyorlar.
7 milyon asgari ücretlinin 8 yılık maaşı
Kamu ihaleleriyle zengin olan 5 şirketin 18 yılda devletten aldığı ihalelerin toplam büyüklüğü 203.7 milyar doları buluyor. Bugünkü kurla yaklaşık 1 trilyon 556 milyar TL gibi olağanüstü büyüklüğü ifade eden bu devasa para, Türkiye’de ciddi geçim zorluğu yaşayan 7 milyon asgari ücretlinin 8 yıllık maaşına karşılık geliyor.
Türkiye genelindeki ihalelerin toplamından fazla
Kamu İhale Kurumu’nun resmi verilerine göre, 2019 yılında kamu kurumlarından toplam 50 milyar 263 milyon liralık yapım işi ihale edildi. Kamunun yılda ortalama 50 milyar TL civarında inşaat ihalesi düzenlediği varsayıldığında, 18 yıllık toplam ihale bedeli bile 905 milyar liraya ancak ulaşıyor. Bu da 5 firmanın aldığı 1 trilyon 565 milyar liralık işin Türkiye genelindeki binlerce firmanın 18 yılda alabildiği toplam ihale tutarından bile 660 milyar lira daha fazla olduğunu gösteriyor.
