Rusya-Ukrayna krizi nedeniyle hububat tedarikinde sıkıntı yaşanmaması için Ukrayna’dan tarım ürünleri ithalatını kolaylaştıran genelgeye çiftçiler tepki gösterdi.
Eskişehir’in Keskin Mahallesi’ndeki tarım üreticileri, “Devlet ithalatı kolaylaştıracağına kendi çiftçisine, bize sahip çıksın” derken, kuraklık nedeniyle az üretim yapan pancar üreticileri de Türk Şeker tarafından gönderilen kota cezalarına isyan etti. Pancar üreticileri, tepkilerini “Geçen yıl görülmemiş kuraklık yaşandı. Bu bir mücbir sebeptir. Ama devlet bizi dinlemeden kotamızı dolduramadık diye on binlerce lira ceza kesti. Bir yanda mazot, gübre, elektrik faturalarındaki artışlar. Bir yanda da üreten çiftçiye gönderilen cezalar. Artık buramıza geldi, üretmekten vazgeçtik. Seneye ekmeyeceğiz. Şekeri de ithal ederler artık” ifadeleriyle dile getirdi.
Çiftçilerin sıkıntılarını dinleyen CHP Eskişehir Milletvekili Utku Çakırözer ise, yaşanan durumu “Türkiye kendi kendine yetebilen bir ülke iken, ülkenin tarımda nasıl dışa bağımlı hale geldiğini Ukrayna krizinde bir kez daha gördük! Eskişehir’de çiftçiler kota cezaları ve artan mazot, gübre maliyetleri karşısında artık üretemeyeceğiz noktasına gelmiş. Ukrayna’dan buğday ithalatını kolaylaştırmak yerine kendi çiftçimizi destekleyelim. Kota cezaları affedilsin, çiftçiye gübre, mazot, yem artışları oranında destek verilsin! Yoksa yiyecek ucuz ekmek bulamayacağız, yağ kuyruklarından sonra şeker kuyruklarına da şahit olacağız” diyerek değerlendirdi.
“KURAKLIK VAR, ÜRETİM DÜŞTÜ DEDİK DİNLEMEDİLER!”
Geçen yıl Türkiye’de etkili olan kuraklık nedeniyle üretim kotalarını dolduramayan pancar çiftçileri on binlerce liralık kota cezaları ile karşı karşıya kaldıklarını belirtti. Keskinli pancar üreticisi Osman Yalçın, “Dedemden beri pancarcıyız. Ben çocukluğumdan bu yana 70 yıldır pancar ekerim. Ama artık ekmeyeceğim. 200 ton kotam var. Kuraklık nedeniyle barajda su bitti, yer altı suları bile bitti. Az sulayabildik. 150 ton ürün çıktı. Kotamı dolduramadım diye alacağımdan 7 bin 500 lira kestiler. ‘Kuraklık var, pancar verimi düştü’ dedik hiç kimse dikkate almadı” dedi.
“ÜRETİRKEN CEZA ÖDEMEKTEN BIKTIK, ARTIK EKMİYORUZ”
Pancar üreticisi Ahmet Koç ve oğlu Murat Koç da kotalarını dolduramadıkları nedeniyle 80 bin lira kota cezası ödemek zorunda kaldı. Ahmet Koç, “5 ayrı pancar sözleşmemizden toplam 80 bin lira kota cezası geldi. Bazılarında alacaklı değil borçlu bile çıktık. Aslında sözleşmelerde ‘Kuraklık mücbir sebeptir’ yazar. Çok da kuraklık yaşandı. Ama cezalarımızı affetmediler. Biz de hem üretip, hem de ceza yemekten bıktık. Bıçak kemiğe dayandı. Seneye pancar ekmiyoruz. Bu köyde pancar eken 12 kişiydi, şimdi 2 kişi kaldı. Çiftçi üretmesin diye ellerinden geleni yapıyorlar. Her şey ithal geliyor, şekeri de ithal getirirler artık” dedi
“İTHAL EDECEĞİNE BİZE DESTEK VER”
Hububat üreticisi Ali İhsan Gürbüz çiftçinin en büyük derdinin girdi maliyetlerindeki olağanüstü artışlar olduğunu ifade ederek “Artık sayılı çiftçi kaldık. Üretecek adam yok. Ben şu anda kendimi enayi gibi hissediyorum. Neden? TMO ithal arpa getiriyor 4 liradan. 2,5 liraya yemciye veriyorum diyor. Bizim ürünümüz para etmiyor. Bunu böyle yapacağına kendi çiftçin üretsin 2,5 liraya. Dışarıdan niye 4 liraya getirip, 2,5 liraya satıyorsun. Mazotu bize uygun versin, gübreyi ucuz versin başka bir şey istemiyoruz. Sözde mazotun yarısını vereceğiz dediler. Ben dönümüne 10 litre mazot yakıyorum. Bir litre parası bile gelmiyor elime” ifadelerini kullandı.
Keskinli başka bir çiftçi ise, “Gübre ile mazotun yansıması çiftçiye ağır oluyor. Herkes çiftçinin tepesinde gıdaklayıp duruyor. Biz üretimden kaçmıyoruz. Mazotta, gübrede destek verilsin. Pancar ekibi var, çapası, sökümü, traktörü var! Düzen var, ama para kazanamadığımız için hepsini kızağa çektik” diye konuştu.
“1500 LİRAYA SATTIĞIM HAYVANIN MALİYETİ 1700 LİRA”
Keskinli besici İlkay Şen ise, artan yem fiyatları ve yetersiz gelen desteklerden dert yandı. Şen, durumu “Geçen yıl 65 liraya aldığımız yeme şimdi 240 liraya imza attım. Yem fiyatı 4’e katlandı, ama 3 yıldır ben kurbanlığımı aynı fiyata satıyorum. Bir kurbanlık normalde 1500, 1600 liraya satılıyor. 1500 liralık hayvanı yetiştirmek için 1700 lira para harcıyoruz. El elde, baş başta kalıyor” diyerek anlattı.
“İTHALAT YERİNE KENDİ ÇİFTÇİMİZİ DESTEKLEYELİM”
Keskinli çiftçilerin sıkıntılarını dinleyen milletvekili Çakırözer, çiftçilerin kota cezalarını affedilmesi ve mazot-gübre desteğinin artırılması çağrısında bulundu. “Kendi kendine yetebilen ülkemizin tarımda nasıl dışa bağımlı hale getirildiğini Ukrayna krizinde bir kez daha gördük! Şimdi sınırsız ve belgesiz ithal yetkisi verildi. Oysa Ukrayna’dan ithalatı kolaylaştırmak yerine kendi çiftçimizi desteklemeliyiz. Keskin’de gördüklerimiz kaygı verici. Eskişehir’de ve genelde Türkiye’de başta pancar üreticisi olmak üzere çiftçimiz artık üretmekten vazgeçme noktasına gelmiş. Keskin’de eskiden 20 pancar üretici varsa şimdi bir iki kişi ancak kalmış. Böyle giderse mutfakta tüketecek şeker bulamayacağız. Yağ kuyruklarından sonra şeker kuyrukları başlayacak. En temel gıdamız ekmeğin fiyatı çok artacak” değerlendirmesi yapan Çakırözer, iktidara “Devlet olmak çiftçinin yanında olmaktır. Çiftçimize gübre, mazot ve yemdeki astronomik fiyat artışlarını karşılayacak destekler verilmeli. Kuraklık nedeniyle üretimi azalan pancar üreticimizin kesilen kota cezaları affedilmeli” çağrısında bulundu.
