Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’nın (TCMB) Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın ‘faiz sebep, enflasyon neticedir’ şeklindeki tezi doğrultusunda peş peşe yaptığı faiz indirimleri, dolar/TL’yi 18 seviyesine kadar getirdi. Türk lirasındaki değer kaybını durdurmak için ‘kur korumalı TL mevduat desteği’ devreye sokulsa da, yeterli olmadı.
Ekonomist Evren Devrim Zelyut, birçok meslektaşı gibi bunun böyle olacağının belli olduğunu söyledi.
“Erdoğan ve ekibi de durumu biliyordu ama yine de göle maya çalarak belki yoğurt olur hesabını yaptılar. Koskoca milleti deney tahtası gibi kullandılar. Faizler enflasyonun altına indikçe kur 18’e dayandı. Ondan sonrası ise malum. Nas’a uygun faizle kur 13’e geriledi. Lakin ekonomiye saplanan 18 cm’lik bıçağı 5 cm geri çekince işler düzelir mi? Zira 13 cm içeride durmuyor mu?” ifadesini kullanan Zelyut, şöyle devam etti:
‘ERDOĞAN FAİZİ İNDİRİP DENEY YAPARKEN YA DA DİNİ DUYARLILIĞI YÜKSEK SEÇMENLERİN GÖZÜNE GİRMEK İSTERKEN ENFLASYONU PATLATTI’
“Bu seviye bile ekonominin kan kaybından gitmesine neden olmaz mı? Gelen son veriler %80 ÜFE ile firmalarımızın ne kadar kan kaybettiğini ortaya koymadı mı? İşin özeti şu: Erdoğan faizi indirip deney yaparken ya da dini duyarlılığı yüksek seçmenlerinin gözüne girmek isterken enflasyonu patlattı.
‘USLU BİR ÇOCUK GİBİ OTURUP İZLEYECEK Mİ? HAYIR’
Peki bundan sonra ne olacak? Erdoğan yüksek enflasyonun kendisine seçimleri kaybettirmesini uslu bir çocuk gibi oturup izleyecek mi? Elbette ki hayır. Bu nedenle Erdoğan TL’deki değer kaybını kontrol altında tutarak enflasyonu dizginlemeyi deneyecek.
‘BU PLANINI NİSAN-MAYIS GİBİ FED’İN FAİZ ARTIRIMLARI BOZACAK’
Yılbaşı zamları ile Ocak-Şubat enflasyonu 45’lere çıkacak. Bu da dolara ivme sağlayacak. Bunu engellemek için Erdoğan Suudileri ziyarete gidecek. Şubat ayındaki ziyaretle Erdoğan Türk mallarına uygulanan Suudi ambargosunu kaldırtacak ve bir swap hattı kuracak. Buradan gelecek nakit ile enflasyonun yaratacağı kur etkisini kontrol altına almaya çalışacak. Ancak bu planını Nisan-Mayıs gibi FED’in faiz artırımları bozacak.
‘TAŞIMA SUYLA DÖNDÜRMEYE ÇALIŞTIĞI LİRA DEĞİRMENİNİ SIKINTIYA DÜŞÜRECEK’
Amerika enflasyonu kontrol altına almak için salgında bastığı toplamda 8,8 trilyon dolar olan parayı geri çekecek. Bunu da faiz artırımları yolu ile yapacak. İşte bu mekanizma Erdoğan’ın taşıma suyla döndürmeye çalıştığı Lira değirmenini oldukça sıkıntıya düşürecek.
‘DÖVİZ AÇIĞI HİÇ BİTMEYECEK’
Dolar/TL’de Suudi parası ile FED etkisi kafa kafaya tokuşacak. Erdoğan FED artışlarından sıyırabilirse yazın turizmden gelecek dolarlar ona nefes aldırabilir. Ancak işin özünü kaçırmamak gerek. Türkiye dışa bağlı sisteme bağlı olarak mal ürettikçe döviz açığı hiç bitmeyecek. İthalatın yarattığı sürekli açığı dışarıdan getireceğiniz paralarla telafi etmeniz çok zor. Ayrıca gelen paralar kuru düşürmek için değil sadece yerinde tutmaya yarıyor. O zaman kura bağlı oluşan enflasyonun düşmesini beklemek imkansız. Özetle bugün 80’lerde hissedilen enflasyon hayatımızda kalacak.
‘SEÇMEN KİTLESİNİN KENDİSİNDEN KOPMASI ANLAMINA GELECEK’
Erdoğan bütün bu taktik manevralarına rağmen, sadece 100 olmamış ama 80-90 civarında can yakan bir enflasyonla seçim bölgesine girecek. Bu da geçmişte tek hanelere alışmış seçmen kitlesinin kendisinden kopması anlamına gelecek.
Bütün bu çılgınlık bittiğinde geriye kalan, Erdoğan’ın iktidarda kalmak için açtığı swap kanalları ile yaptığı milyarlarca dolarlık devasa borçlar ve satılmış Türkiye kıymetleri olacak.”
